Rời phòng lọc máu, cô Trần Thị Bạch Hoa thong dong bước đi trong khuôn viên Bệnh viện Chợ Rẫy. Trên cánh tay người phụ nữ, những cục u gồ ghề chen nhau, mắt cô vàng nghệ.
Nắng xuân trải nhẹ xuống mặt đường, hàng chục loài hoa đang bung nở dọc các lối đi. Người phụ nữ nhẩm đếm đây là năm thứ 12 đón Tết tại bệnh viện.
Liên tục đón “án tử”
Từ hồi còn đỏ hỏn, bác sĩ phát hiện cô Bạch Hoa mắc bệnh thận IgA. Suốt nhiều năm sau đó, cô sống cùng bệnh, đi qua tuổi trẻ, lập gia đình, nuôi con với nỗi canh cánh một ngày nào đó, cuộc đời của mình phải phó thác vào chiếc máy lọc máu. Hơn 40 tuổi, cô phát hiện mắc bệnh ung thư tử cung. Lúc này, bệnh thận cũng bắt đầu trở chứng. Người phụ nữ chọn điều trị bảo tồn, dồn sức điều trị ung thư bởi “ung thư chết nhanh hơn suy thận”.
Ung thư vừa khỏi, kết luận suy thận giai đoạn 3 lại giáng xuống đời. Thời điểm ăn gì cũng nôn ra, sụt hơn chục ký, cả người mệt rã rời được người phụ nữ ví von “sống không bằng chết”.
“Mình được biết trước bệnh sẽ đến rồi nên phải chấp nhận thôi”, người phụ nữ trầm ngâm.
Bệnh viện địa phương thiếu máy lọc máu. Cô Hoa khăn gói lên TP.HCM, thuê một phòng trọ nhỏ gần Bệnh viện Chợ Rẫy để chạy thận. Chi tiêu trông cả vào khoản lương hưu ít ỏi. Đứa con thương mẹ, lên xứ người tha phương lập nghiệp để lo cho mẹ mỗi ngày 3 bữa đủ đầy. Ca lọc máu vào thứ 6 kết thúc, người phụ nữ lại lọc cọc bắt xe về Đồng Tháp để thăm nhà. Những chuyến xe Đồng Tháp - TP.HCM cứ thế kéo dài hơn một thập kỷ.
Nhiều bệnh nhân suy thận phải đón Tết trong bệnh viện. Ảnh minh họa: Việt Linh.
Căn bệnh khiến cô Hoa không nghĩ gì xa hơn ngoài việc chạy thận. Mọi sinh hoạt được tính bằng giờ vào viện, giờ xuống ca chạy thận. Tết đến, người ta nói nhiều về những buổi sum họp, những chuyến đi gia đình, tết của cô Hoa gói gọn trong mấy ngày về quê ít ỏi. Dọn dẹp lại gian bếp, lau bàn thờ, sắp xếp vài món đồ quen tay, mọi việc gói gọn trong một, hai ngày, rồi cô lại lên thành phố lọc máu.
Từ lúc cô Hoa bệnh, mấy ngày đầu năm, căn nhà nhỏ ở quê thưa dần tiếng người, những bữa cơm đủ mặt trở nên hiếm hoi. Mùng Hai Tết cũng là lúc cô Hoa nằm bên chiếc máy lọc máu, nhìn dòng máu đỏ đi ra đi vào cơ thể. Ngoài kia, người ta sum họp bên những bữa cơm ấm nóng, chúc tụng nhau mọi điều tốt lành. Với cô Hoa, đó cũng chỉ là một buổi chạy thận thông thường. “Không đi lọc máu thì thận không chịu nổi”, cô nói khẽ.
27 năm ăn Tết ở bệnh viện
Khi mặt trời còn chưa ló dạng, ông Trương Trung Hưng đã có mặt trên chuyến xe buýt sớm nhất từ Tây Ninh lên Bệnh viện Chợ Rẫy để lọc máu. Quãng đường dài khoảng 45 km, lặp lại ba ngày mỗi tuần, đã thành một phần cuộc sống của người đàn ông.
20 năm trước, những cơn cao huyết áp bắt đầu xen ngang cuộc sống của ông Hưng. Những chuyến lui tới bệnh viện ngày một dày hơn để tìm ra nguyên căn và ngày cầm trên tay giấy chẩn đoán cũng là lúc ông bước vào phòng chạy thận.
Từ ngày mắc bệnh, ông Hưng yếu đi rõ rệt. Ảnh: Nguyễn Thuận.
Hai mươi năm chạy thận lọc máu cũng là hai mươi năm cánh tay ông Hưng mang dấu vết của bệnh tật. Dưới lớp da sậm màu, những cục u lớn nhỏ chen nhau như một xé toạc da thịt.
Đường mạch đầu tiên duy trì được khoảng 10 năm thì tắc. Cánh tay thứ hai giúp ông duy trì việc chạy thận thêm gần 9 năm, trước khi phải phẫu thuật tạo đường mạch mới. Hiện tại, người đàn ông đang chạy thận bằng kim cổ, giải pháp sau cùng khi các đường mạch ở tay không còn sử dụng được.
Những năm chạy thận kéo dài để lại nhiều dấu mốc. Năm 2021 là quãng thời gian khó quên nhất. Trong lúc điều trị, chú Hưng nhiễm Covid-19. Với nền bệnh nặng, việc mắc thêm Covid khiến sức khỏe chú suy kiệt nhanh. Lần đầu tiên, người đàn ông thấy rõ ranh giới giữa sự sống và cái chết. Nhờ sự theo dõi sát sao của đội ngũ y bác sĩ, người đàn ông bước qua cửa tử.
Bước sang năm mới, mong ước của ông không nhiều. Chỉ là sức khỏe đủ ổn định để tiếp tục điều trị, cuộc sống trôi qua nhẹ nhàng hơn.
“Những ngày cận Tết, bệnh viện tổ chức các hoạt động chăm lo cho bệnh nhân chạy thận, tôi cảm thấy rất ấm áp”, ông nói.
Chị Tâm có 29 lần đón Tết tại bệnh viện. Ảnh: Nguyễn Thuận.
Từ năm 13 tuổi, cuộc đời chị Huỳnh Thị Minh Tâm (42 tuổi) bắt đầu chệch nhịp. Khi bạn bè còn mải miết với sách vở, chị sớm làm quen với mùi thuốc sát khuẩn và những ca lọc máu kéo dài vì căn bệnh suy thận.
Lúc bạn bè bắt đầu khám phá thế giới, cuộc sống của chị vẫn thu lại trên giường bệnh. Đồng hành với chị suốt chặng đường ấy là mẹ. Mỗi tuần ba buổi, hai mẹ con lại quen với việc vào viện từ sớm, ngồi chờ đến lượt lọc máu.
29 năm điều trị không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Đó là mùng Hai Tết của nhiều năm trước, chị bị viêm phổi nặng. Hơi thở chị Tâm dồn dập, cơ thể gần như kiệt sức. Xe cấp cứu hú còi, đưa chị đến thẳng bệnh viện. Một tháng sau đó là một cuộc chiến, đội ngũ y bác sĩ cật lực giành lại chị từ tay tử thần.
Với chị Minh Tâm, Tết không làm thay đổi lịch chạy thận đã duy trì suốt nhiều năm. Những ngày giáp Tết, chị vẫn vào viện đều đặn theo lịch lọc máu ba buổi mỗi tuần. “29 năm ăn Tết ở bệnh viện cũng quen rồi”, chị tâm sự.
Vận động 100 triệu đồng tặng quà cho bệnh nhân
TS.BS Nguyễn Minh Tuấn, Trưởng khoa Thận nhân tạo, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết đơn vị đang điều trị định kỳ cho khoảng 487 bệnh nhân chạy thận. Bên cạnh đó, mỗi ngày khoa tiếp nhận từ 60 đến 80 trường hợp cấp cứu. Trong số này có nhiều ca phải áp dụng các phương pháp điều trị đặc biệt như lọc máu liên tục, thay huyết tương, lọc hấp phụ… nhằm xử trí những tình trạng nặng và phức tạp.
Chỉ tính riêng trong năm qua, tổng số lượt bệnh nhân chạy thận nhân tạo, cả định kỳ lẫn cấp cứu, đã vượt mốc 100.000 lượt. Con số này tăng mạnh so với những năm trước, cho thấy áp lực điều trị ngày càng lớn. Trường hợp lớn tuổi nhất hiện nay đang chạy thận tại khoa đã 101 tuổi, vẫn duy trì điều trị đều đặn.
Với đặc thù của chạy thận nhân tạo, mỗi bệnh nhân phải lọc máu khoảng 4 giờ mỗi lần, ba lần mỗi tuần, kéo dài quanh năm, không phân biệt ngày thường, cuối tuần hay lễ, Tết. “Tới lịch là phải chạy”, bác sĩ Tuấn nói.
Bệnh nhân lọc máu ở khoa Thận nhân tạo, Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh: Duy Hiệu.
Chính vì vậy, trong khi không khí Tết bên ngoài rộn ràng, nhiều bệnh nhân thận nhân tạo vẫn gắn chặt cuộc sống của mình với bệnh viện. Khoa luôn duy trì hoạt động liên tục để đảm bảo việc điều trị không bị gián đoạn. Song song đó, mỗi dịp Tết, khoa đều tổ chức trao quà cho những bệnh nhân đã gắn bó lâu năm, như một cách sẻ chia và động viên tinh thần.
Với quan điểm “bệnh nhân phải vào viện cả trong ngày lễ, Tết”, khoa luôn cố gắng tạo sự gắn kết và chăm lo đời sống tinh thần cho người bệnh. Dịp Tết năm nay, khoa đã vận động được khoảng 100 triệu đồng để trao quà, giúp tất cả bệnh nhân đang điều trị tại đây đều có một cái Tết ấm áp hơn. Ngoài ra, nhiều mạnh thường quân cũng tiếp tục đồng hành, hỗ trợ thêm các phần quà cho bệnh nhân trong những ngày đầu năm.
Nguyễn Thuận - Kỳ Duyên