Thượng tá Ma Vĩnh Long, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh cho biết: Tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản là loại tội phạm xâm phạm trực tiếp đến quyền sở hữu tài sản của công dân, hậu quả của tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản gây tâm lý hoang mang, bức xúc trong quần chúng nhân dân, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến trật tự an toàn xã hội. Trước khi thành lập chuyên án 325L để đấu tranh với tội phạm sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông để chiếm đoạt tài sản, tội phạm lừa đảo trên địa bàn tỉnh diễn ra rất phức tạp, tính riêng năm 2024, Công an tỉnh tiếp nhận, giải quyết hơn 40 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản, trong đó, tội phạm lừa đảo trên không gian mạng là 23 vụ, chiếm hơn một nửa trong số án có dấu hiệu lừa đảo, số tiền bị chiếm đoạt lên đến hàng tỷ đồng, nhiều bị hại với nhiều độ tuổi và các công việc khác nhau, gây bức xúc và phẫn nộ trong quần chúng nhân dân.
Điển hình trong năm phá thành công chuyên án 325L do các đối tượng người nước ngoài cầm đầu. Cụ thể, tháng 2/2025, qua công tác trinh sát, Công an tỉnh nắm được thông tin về một tổ chức tội phạm hoạt động dưới hình thức “công ty” từ tháng 6/2024, cầm đầu là đối tượng người Trung Quốc, sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tiền của công dân Việt Nam với hình thức giả danh lực lượng công an, sử dụng sim không chính chủ gọi điện thông báo cho người dân đưa ra các thông tin sai lệch về căn cước công dân, hộ khẩu, đồng bộ VNeID mức 2… yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng “dịch vụ công” giả mạo có chứa mã độc, có khả năng chiếm quyền kiểm soát điện thoại và truy cập vào các ứng dụng InternetBanking chiếm đoạt tiền có trong tài khoản của bị hại. Trong thời gian từ tháng 6 - 8/2024, các đối tượng trên đã chiếm đoạt tiền của hàng trăm công dân Việt Nam, với tổng số tiền lên đến hơn 700 tỷ đồng, trong đó có 1 công dân tỉnh Cao Bằng. Địa điểm hoạt động của các đối tượng tại tòa V47, khu Tam Thái Tử mới thuộc thành phố Bavet, tỉnh Svay Rieng, Campuchia, cách Cửa khẩu Bavet - Mộc Bài (Tây Ninh) khoảng 900m. Ngày 28/3/2025, Công an tỉnh đã xác lập chuyên án trinh sát bí số 325L để làm rõ toàn bộ hành vi phạm tội và bắt giữ, xử lý các đối tượng theo quy định của pháp luật.
Lực lượng Công an tỉnh tiến hành lấy lời khai của các đối tượng trong vụ án.
Căn cứ các tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày 23/4/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Cao Bằng đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 20 bị can về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, quy định tại Điều 290 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Quá trình điều tra vụ án, ngày 20/5/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố thêm 3 bị can cùng về tội danh trên.
Đến tháng 8/2025, khi có thông tin một số đối tượng trong tổ chức tội phạm trên mới trở về Việt Nam để thăm gia đình và nghỉ lễ, Ban Chuyên án tiến hành họp khẩn cấp và phân công lực lượng khẩn trương tiến hành xác minh, chớp lấy thời cơ bắt giữ thêm 16 đối tượng. Ngày 18/9/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh khởi tố 16 đối tượng này về hành vi sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, theo quy định tại Điều 290 Bộ luật Hình sự.
Tiếp đó, ngày 9/10/2025, các tổ công tác của Công an tỉnh phối hợp với Bộ Công an và cơ quan chức năng của Campuchia triển khai 125 cán bộ tiến hành kiểm tra, bắt giữ toàn bộ băng nhóm đối tượng trên, gồm 33 đối tượng đang hoạt động tại khu Tam Thái Tử, thuộc thành phố Bavet, tỉnh Svay Rieng, Campuchia, trong đó có 30 đối tượng người Việt Nam, 3 đối tượng người Trung Quốc. Ngày 10/10/2025, Công an tỉnh đưa 30 đối tượng là người Việt Nam về Công an tỉnh để đấu tranh, làm rõ. Riêng 3 đối tượng người Trung Quốc, cơ quan chức năng Campuchia đang tiếp tục củng cố tài liệu để xử lý theo quy định của pháp luật nước sở tại về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập, ngày 18/10/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh khởi tố thêm 11 đối tượng về tội danh nêu trên. Đến nay, tổng số đối tượng bị khởi tố là 50 bị can.
Chia sẻ về phá thành công chuyên án, Thượng tá Ma Vĩnh Long, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh cho biết: Để phá thành công chuyên án này mấu chốt đầu tiên là được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy, Ban Giám đốc Công an tỉnh, Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an và Thường trực Tỉnh ủy tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho Phòng Cảnh sát hình sự triển khai chuyên án. Cùng với đó là sự mưu trí, dũng cảm của các thành viên trong Ban Chuyên án không ngại khó, ngại khổ, không quản ngại đầu tư về thời gian, công sức đi khắp các địa phương trên cả nước để thu thập các thông tin, tài liệu có liên quan đến bị hại và đối tượng. Đồng thời, là sự phối hợp nhiệt tình, chặt chẽ giữa Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh với các Cục nghiệp vụ Bộ Công an, giữa Bộ Công an Việt Nam với các lực lượng công an Vương quốc Campuchia. Cùng với đó, công tác phối hợp chặt chẽ của các đơn vị trong Công an tỉnh rất thuận lợi.
Các đồng chí lãnh đạo tỉnh khen thưởng Công an tỉnh về thành tích xuất sắc trong đấu tranh chuyên án 325L chống tội phạm công nghệ cao.
Thiếu tá Chu Phương Khải, cán bộ, điều tra viên thụ lý vụ án 325L, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh chia sẻ: Tôi được tham gia điều tra xác minh vụ án ngay từ ban đầu khi mới tiếp nhận tố giác của người dân trên địa bàn tỉnh về việc bị các đối tượng chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức đồng bộ, cài đặt ứng dụng VNeID. Khi tiếp nhận xác minh với các thông tin ít ỏi về các đối tượng, tưởng chừng đã đi vào ngõ cụt; nhưng với quyết tâm đấu tranh với tội phạm, bản thân tôi cũng như các đồng chí khác được phân công tham gia điều tra, xác minh vụ án đã truy theo dấu vết của các đối tượng từ những manh mối nhỏ nhất như: số tài khoản, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, thông tin do bị hại cung cấp... Từ các thông tin đó, phân tích, đánh giá tỉ mỉ để dựng lên các thông tin về vị trí, vai trò, địa chỉ của các đối tượng đang hoạt động tại Campuchia cũng như một số đối tượng đã trở về Việt Nam. Dựa trên các tài liệu, thông tin thu thập được tham mưu lãnh đạo đơn vị triển khai kế hoạch điều tra vụ án và triển khai nhiều tổ công tác đồng loạt đến các tỉnh, thành trên cả nước phối hợp với công an các địa phương trong nhiều ngày để tiến hành xác minh ghi lời khai của bị hại; triệu tập, đấu tranh bắt giữ các đối tượng trong nước và tiến hành trinh sát nắm vị trí, quy luật hoạt động của các đối tượng tại khu Tam Thái Tử - Campuchia.
Do đấu tranh chuyên án tội phạm trên không gian mạng, phạm vi hoạt động liên quan đến nước ngoài, quá trình đấu tranh chuyên án, chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn như: số lượng đối tượng lớn, hoạt động có tổ chức và có sự phân vai rõ ràng, liên tục thay đổi nơi ở, nơi làm việc và mã nhân viên để che giấu thông tin cá nhân. Mặt khác, đối tượng quản lý của công ty lừa đảo đều quán triệt các nhân viên trong quá trình làm việc không được cung cấp thông tin cá nhân của bản thân, các nhân viên trong công ty chỉ được phép gọi nhau bằng mã số do chính đối tượng quản lý đặt ra. Do vậy, mặc dù có một quá trình dài làm việc nhưng các đối tượng không biết thông tin cá nhân của nhau, gây khó khăn cho việc mở rộng, truy vết. Các đối tượng hoạt động ở nước ngoài nên việc thu thập chứng cứ phải tuân thủ quy định pháp lý quốc tế và quy trình hợp tác song phương. Chúng tôi chịu áp lực rất lớn về thời gian, vì mỗi ngày chậm trễ đồng nghĩa với thêm nhiều công dân Việt Nam bị chiếm đoạt tài sản. Quá trình liên lạc với bị hại để phục vụ công tác điều tra, một số bị hại do đã bị lừa đảo nên không tin tưởng vào lực lượng chức năng, một phần còn lại do giấu gia đình nên không hợp tác. Từ đó, gây khó khăn cho việc củng cố chứng cứ, tài liệu để xử lý các đối tượng có liên quan.
Đồng thời, khi đã bắt giữ được một số đối tượng trong chuyên án, việc đảm bảo tính bí mật trong quá trình bắt, không để các đối tượng khác phát hiện là một trong những yếu tố vô cùng khó khăn. Chúng tôi phải cùng nhau đưa ra tính toán nhiều phương án khác nhau, tránh “đánh động” đến các đối tượng chưa bị bắt. Chính vì các lý do đó, từng chứng cứ, từng bước thực hiện đều phải nhanh chóng, tuy nhiên vẫn phải đảm bảo tính chính xác, đúng thời điểm và đúng với quy định của pháp luật. Đến nay, đã khởi tố 50 bị can về hành vi sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đang tiếp tục điều tra, mở rộng vụ án theo đúng quy định của pháp luật.
Có thể khẳng định, phá thành công chuyên án là minh chứng rõ nét cho bản lĩnh, quyết tâm cao trong chỉ đạo, điều hành của Ban Giám đốc và cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự. Đây không chỉ là việc bắt giữ, xử lý tội phạm mà còn có ý nghĩa răn đe, phòng ngừa, góp phần ngăn chặn các đối tượng khác hoạt động, đồng thời tạo hiệu ứng tuyên truyền sâu rộng, nâng cao ý thức cảnh giác trong nhân dân.
Vũ Tiệp