Thủ tướng Phạm Minh Chính tham quan Triển lãm hạt nhân tại Moskva. Ảnh: Dương Giang/TTXVN
Trong hai ngày 23 và 24/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dẫn đầu đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam tiến hành các cuộc hội đàm và làm việc quan trọng. Kết quả ban đầu đã thu hút được chú ý và sự đánh giá cao của dư luận cũng như giới chức Nga.
Trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại LB Nga, Thứ trưởng Bộ Phát triển Kinh tế Nga, ông Ilyichev Vladimir Evgenievich nhận định, chuyến thăm của người đứng đầu Chính phủ Việt Nam mở ra các cơ hội bảo đảm cơ sở hạ tầng vững mạnh cho sự tự chủ trong phát triển kinh tế ổn định của đất nước Đông Nam Á.
Thứ trưởng Vladimir Ilyichev khẳng định, các chuyến thăm cấp nhà nước thường xuyên và trao đổi các đoàn chính phủ giữa hai nước chắc chắn không chỉ thể hiện mức độ tin cậy chính trị cao mà còn cả lợi ích kinh tế đáng kể và tiềm năng hợp tác giữa hai nước.
Trong bối cảnh chiến tranh thương mại và chuỗi cung ứng bị gián đoạn, việc duy trì để quan hệ kinh tế tin cậy giữa hai nước không bị ảnh hưởng bởi tình hình liên tục thay đổi là rất quan trọng. Kinh doanh được xây dựng trên nền tảng tin cậy, và phái đoàn Nga đánh giá cao mối quan hệ bền chặt và lâu dài với các đối tác Việt Nam. Một ví dụ về sự hợp tác thành công như vậy là liên doanh Vietsovpetro tại Việt Nam, nơi các chuyên gia Nga và các công nhân dầu khí Việt Nam có trình độ cao được đào tạo tại Nga đã hợp tác chặt chẽ trong nhiều năm. Tính chất dài hạn, phức tạp và đòi hỏi nhiều kiến thức chuyên môn cho thấy đối tác đã chứng minh được năng lực.
Chuyến thăm Nga của đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, vào tháng 5 năm ngoái chắc chắn đã tạo thêm động lực cho sự phát triển hợp tác giữa hai nước. Và thực tế năm 2025 là năm rất thành công trên nhiều lĩnh vực hợp tác song phương.
Trước hết, kim ngạch thương mại song phương tăng 6%. Xuất khẩu phân bón và thịt lợn của Nga sang Việt Nam đạt kỷ lục. Việt Nam cũng bắt đầu nhập khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG). Hàng hóa Nga ngày càng dễ tiếp cận hơn với người dân Việt Nam thông qua chuỗi siêu thị lớn như WinMart.
Bên cạnh đó, Nga cũng cần cân đối lại cán cân thương mại, mở rộng các nhóm sản phẩm truyền thống và sản phẩm mới cho Việt Nam. Hai bên đang cải thiện hệ thống thanh toán, trong đó các ngân hàng Nga đã triển khai thanh toán bằng mã QR tại Việt Nam.
Để hỗ trợ tốc độ tăng trưởng thương mại cao, các tuyến đường biển và đường sắt giữa Nga và Việt Nam được mở rộng. Ví dụ, Tập đoàn Vận tải FESCO đã khai trương tuyến đường biển từ cảng Sài Gòn đến cảng St. Petersburg, cũng như dịch vụ đường sắt vận chuyển hàng hóa từ Việt Nam sang Nga. Một gói văn kiện liên chính phủ đã được ký kết để mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực dầu khí, công nghiệp và hạt nhân.
Đặc biệt trong thời gian gần đây, người Nga đã quan tâm nhiều tới văn hóa và du lịch đối với Việt Nam. Ví dụ, tháng 8/2025, lễ hội "Ngày Việt Nam" tại Moskva đã thu hút khoảng 1 triệu lượt người tham dự. Đây là sự kiện có tác động mạnh tới dòng khách du lịch hai chiều. Ước tính có 690.000 du khách Nga đến Việt Nam trong năm 2025 (tăng 196,9% so với năm 2024).
Năm ngoái các hãng hàng không Nga đã khai trương thêm 31 chuyến bay trên 15 tuyến đường mới đến các thành phố Nha Trang, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và đảo Phú Quốc. Hiện nay, các hãng hàng không Nga khai thác 50 chuyến bay mỗi tuần, trong khi các hãng hàng không Việt Nam khai thác thêm 14 chuyến bay mỗi tuần.
Lượng khách du lịch từ Việt Nam sang Nga cũng tăng 36%. Đây là kết quả của những nỗ lực có hệ thống nhằm quảng bá Nga như một điểm đến du lịch hấp dẫn, việc đơn giản hóa các thủ tục visa, mở rộng chương trình bay và sự quan tâm ngày càng tăng của người dân Việt Nam đối với đất nước Nga.
Chuyến thăm của Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ tạo thêm động lực cho sự phát triển của quan hệ thương mại và kinh tế giữa Nga và Việt Nam, Thứ trưởng Ilyichev nhấn mạnh.
Đánh giá các lĩnh vực hợp tác trọng điểm giữa Nga và Việt Nam, Thứ trưởng Ilyichev chỉ ra lĩnh vực đảm bảo an ninh lương thực và năng lượng. Phía Nga sẵn sàng tăng xuất khẩu lương thực và phân bón sang Việt Nam, và mở rộng nguồn năng lượng (than đá, dầu mỏ, LNG), hỗ trợ và công nghệ trong phát triển cơ sở hạ tầng năng lượng bền vững trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
Hai kết quả quan trọng là ký kết Hiệp định liên chính phủ về hợp tác xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận-1 tại Việt Nam, PAO NOVATEK ký hợp đồng cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng cho Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong bối cảnh tác động của tình hình Trung Đông. Ông Ilyichev tin rằng việc này sẽ giúp Việt Nam có được cơ sở hạ tầng năng lượng vững mạnh và sự tự chủ trong phát triển kinh tế ổn định.
Về tiềm năng hợp tác sắp tới, Thứ trưởng Ilyichev chỉ ra trong lĩnh vực vận tải, các công ty logistics của Nga đã thiết lập các trung tâm khu vực tại Việt Nam để thu gom hàng hóa từ hầu hết các nước ASEAN. Các bản ghi nhớ hợp tác giữa các công ty Nga và Việt Nam đã được ký kết tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Nga ngày 24/3 (giữa Tập đoàn Vận tải FESCO, Tập đoàn Delo và Tổng công ty Hàng hải Việt Nam).
Trong môi trường biến động hiện nay, phát triển hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ đám mây, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo, số hóa dịch vụ nhà nước và lĩnh vực "thành phố thông minh và an toàn" đang ngày càng mang tầm quan trọng chiến lược. Việt Nam coi trọng khái niệm chủ quyền công nghệ và đang tích cực theo đuổi các quan hệ đối tác quốc tế trong lĩnh vực này.
Dự án Trung tâm Phát triển và Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo và Công nghệ Số khu vực Đông Nam Á đã đi vào hoạt động tại Việt Nam với sự hỗ trợ của Đại học Liên bang Viễn Đông. Tháng 11/2025, Viện Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo thuộc Đại học Quốc gia Việt Nam đã gia nhập Liên minh Trí tuệ Nhân tạo Quốc tế trong hội nghị Hành trình Trí tuệ Nhân tạo được tổ chức tại Moskva. Công nghệ nhận dạng của Nga đã được sử dụng trên các tuyến đường ở Việt Nam.
Nền kinh tế sáng tạo có thể trở thành một lĩnh vực hợp tác mới đầy triển vọng giữa Nga và Việt Nam, bao gồm việc tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, các sản phẩm dựa trên trí tuệ, sáng tạo đổi mới, và bao gồm các ngành công nghiệp đang phát triển nhanh chóng từ công nghệ thông tin và điện ảnh đến thời trang và thiết kế.
Hợp tác trong giáo dục, đào tạo rất khởi sắc trong năm qua. Các chương trình liên kết, trao đổi học thuật và các hình thức linh hoạt và tương tác hơn. Ví dụ, Học viện Ngoại thương Toàn Nga thuộc Bộ Phát triển Kinh tế Nga thường xuyên tổ chức các cuộc thi đàm phán quốc tế về chủ đề ngoại thương với các trường đại học chuyên ngành hàng đầu từ các đối tác thương mại chủ chốt. Bằng cách đào tạo sinh viên cách giao tiếp, hiểu và đàm phán hiệu quả với các đối tác nước ngoài, Học viện đặt mục tiêu xây dựng nền tảng vững chắc cho sự hợp tác giữa hai nước.
Năm 2026 được tuyên bố là Năm Khoa học và Giáo dục Nga-Việt Nam, Thứ trưởng tin tưởng rằng hợp tác giữa Nga và Việt Nam trong các lĩnh vực và ngành công nghiệp tri thức chuyên sâu sẽ mở rộng và được làm sâu sắc thêm, và sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác trong đào tạo nguồn nhân lực, điều đặc biệt cần thiết trong bối cảnh các kế hoạch triển khai các dự án cơ sở hạ tầng lớn.
Đó là những định hướng tích cực đang mở ra trước hai đất nước, nhất là sau các chuyến thăm cấp cao, thực chất và tin cậy, Thứ trưởng Ilyichev nhấn mạnh.
Tâm Hằng (PV TTXVN tại Nga)