CIA đã 'xâm nhập' vào cuộc chiến chống ma túy ở Mexico như thế nào?

2 giờ trướcBài gốc

Báo chí Mexico ra ngày 23-2 đồng loạt đăng tải tin tức “El Mencho”, thủ lĩnh băng đảng Jalisco New Generation bị quân đội tiêu diệt trước đó 1 ngày

Những vụ nổ có chủ đích

Hôm 28-3-2026, một vụ nổ bí ẩn xảy ra giữa ban ngày trên tuyến đường cao tốc đông đúc nhất cửa ngõ Thủ đô Mexico khiến Francos Beltran và người lái chết ngay lập tức. Video và hình ảnh về vụ tấn công cho thấy ngọn lửa bùng lên nhanh chóng trước khi chiếc xe tiếp tục trôi khỏi đường cao tốc. Beltran được biết đến với biệt danh “El Payin” - thành viên của băng đảng Sinaloa (tổ chức buôn bán ma túy khét tiếng nhất Mexico). Chính quyền đã giữ bí mật tuyệt đối về vụ nổ, nhưng nhiều nguồn tin nói với CNN rằng, đây là một vụ ám sát có chủ đích do CIA thực hiện.

Sự việc nói trên là một phần chiến dịch mở rộng của CIA tại Mexico vốn chưa từng được tiết lộ. Chiến dịch do nhánh tác chiến mặt đất tinh nhuệ của cơ quan này dẫn đầu nhằm phá vỡ mạng lưới tội phạm đã ăn sâu bám rễ ở quốc gia láng giềng. Nó không chỉ bao gồm việc loại bỏ những kẻ đứng đầu mà còn xác định các điểm yếu trong toàn bộ tổ chức và nhắm mục tiêu một cách có hệ thống vào những thành viên ở cấp thấp hơn nhưng đóng vai trò là mắt xích quan trọng trong hoạt động buôn bán ma túy.

Kể từ năm ngoái, các đặc vụ CIA tại Mexico đã trực tiếp tham gia vào các cuộc ám sát một số thủ lĩnh băng đảng ma túy cấp trung. Hoạt động này được ghi nhận rõ ràng, dù phần lớn được mô tả công khai là chia sẻ thông tin tình báo. Vụ đánh bom tiêu diệt Beltran được đánh giá là táo bạo, ngay cả theo tiêu chuẩn của bạo lực băng đảng ma túy điển hình ở Mexico. Các nhà phân tích Mexico đã tranh luận trong những ngày sau đó, rằng liệu nó có phải báo hiệu một chiều hướng mới đáng lo ngại và tinh vi hơn trong cuộc chiến giữa các băng đảng hay không. “Chúng ta đã sống trong cuộc chiến hỗn loạn ở Sinaloa, nhưng những vụ tấn công như thế này, nếu được xác nhận ở một khu vực gần Thủ đô của đất nước, thì tôi chưa từng nghe thấy” - nhà báo Jose Cardenas nói trên chương trình truyền hình do Grupo Formula phát sóng sau vụ tấn công.

Tuy nhiên, các quan chức an ninh quốc gia Mỹ cho rằng, kế hoạch này không khác nhiều so với các nhiệm vụ chống khủng bố vốn được thiết kế để tiêu diệt các nhóm ở Trung Đông và những nơi khác trên thế giới.

Nguồn gốc của một chiến dịch

Chính quyền Mỹ đã chuẩn bị các bước đi để đẩy mạnh sự hiện diện của CIA tại Mexico từ những ngày đầu nhiệm kỳ 2 của ông Donald Trump. Giám đốc CIA John Ratcliffe kể từ khi được bổ nhiệm đã tập trung vào việc mở rộng vai trò của cơ quan này trong các nhiệm vụ chống băng đảng tội phạm ma túy. Ông Donald Trump ngay sau khi nhậm chức cũng nêu đích danh các băng đảng ma túy lớn của Mexico như Sinaloa, Jalisco và Nueva Familia Michoacana là các tổ chức khủng bố nước ngoài. Sau đó, CIA bắt đầu tăng số lượng máy bay không người lái giám sát trên lãnh thổ Mexico. Cùng thời điểm đó, ông Ron Johnson - một cựu sĩ quan CIA - đã được bổ nhiệm làm Đại sứ Mỹ tại Mexico nên kinh nghiệm tình báo giúp ông tương tác với chính quyền Mexico tốt hơn. “Ông ấy đóng vai trò không thể thiếu trong toàn bộ nỗ lực này” - một cựu sĩ quan CIA đánh giá.

Cuối năm 2025, ông Donald Trump chính thức mở rộng quyền hạn của cơ quan này trong các chiến dịch bí mật ở Mỹ Latinh. “Lượng ma túy nhập khẩu vào Mỹ bằng đường biển đã giảm 97%. Và giờ chúng ta đã bắt đầu triển khai lực lượng trên bộ, điều này dễ dàng hơn nhiều” - Tổng thống Mỹ phát biểu hồi tuần trước.

Trong một tài liệu được công bố công khai tuần qua, chính quyền ông Donald Trump cho biết, việc “vô hiệu hóa” các băng đảng ma túy ở Tây bán cầu là ưu tiên hàng đầu, đồng thời nói thêm rằng Mỹ sẽ tiếp tục nhắm mục tiêu vào các băng đảng ma túy khét tiếng ở nước ngoài ngay cả khi đó là hành động đơn phương. “Chúng tôi sẽ phối hợp với chính quyền địa phương khi họ sẵn sàng và có khả năng hợp tác. Nếu họ không thể hoặc không muốn, chúng tôi vẫn sẽ có hành động cần thiết để bảo vệ đất nước của chúng tôi”.

Chính quyền bang Chihuahua đột kích hai cơ sở sản xuất ma túy tổng hợp và chiến dịch được cho là có sự trợ giúp của đặc vụ CIA

Phản ứng của Mexico

Những dấu hiệu đầu tiên về sự hiện diện bí mật của CIA tại Mexico đã được công khai vào cuối tháng 4-2026, khi 2 nhân viên Đại sứ quán Mỹ (đồng thời là đặc vụ CIA) thiệt mạng trong một vụ tai nạn xe hơi ở bang Chihuahua. Vài giờ trước đó, họ và 2 đặc vụ CIA khác đã tham gia cuộc đột kích do Giám đốc Cơ quan điều tra bang Chihuahua chỉ huy nhắm vào một cơ sở điều chế ma túy “đá”. Chính phủ liên bang Mexico sau đó tuyên bố, cả 4 đặc vụ CIA không được cấp phép có mặt ở đó.

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết, bà không được thông báo trước về sự tham gia của CIA trong chiến dịch triệt phá cơ sở nói trên. “Không thể có bất kỳ đặc vụ Mỹ nào hoạt động trên lãnh thổ Mexico” - bà nói tại cuộc họp báo sau khi vụ việc được công khai. Theo Luật An ninh quốc gia được thông qua tại Mexico năm 2020, tất cả các đặc vụ nước ngoài đều phải tiết lộ nơi ở và nộp báo cáo hoạt động hàng tháng cho chính phủ liên bang. Tổng thống Sheinbaum cho rằng, sự hiện diện của CIA ở Chihuahua có thể đã vi phạm luật đó. “Chúng ta hãy hy vọng đây là một trường hợp ngoại lệ và tình huống như thế này sẽ không bao giờ xảy ra nữa”.

Giáo sư Jose Luis Valdes Ugalde - nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm nghiên cứu Bắc Mỹ thuộc Đại học Tự trị quốc gia Mexico cho rằng, Chính phủ Mexico nhận thức rõ về sự hiện diện của CIA trên lãnh thổ của mình, nhưng họ chưa quyết định sẽ kiểm soát hoạt động của cơ quan này đến mức nào, hoặc sẽ minh bạch đến mức nào với công chúng. Nói chung, vụ việc ở Chihuahua “nói lên rất nhiều điều về sự thiếu tin tưởng mà Mỹ dành cho Chính phủ Mexico. Việc này được thực hiện một cách bí mật, thông qua chính quyền bang Chihuahua, mà không cần sự tham gia của chính phủ liên bang, cho thấy mối quan hệ rất xấu giữa chính quyền Mexico và Mỹ trong cuộc chiến chống lại các băng đảng ma túy”.

Ông Donald Trump từng đe dọa triển khai quân đội Mỹ đến Mexico nếu chính phủ của bà Claudia Sheinbaum không làm nhiều hơn để kiềm chế các băng đảng ma túy. Vì thế, việc chính quyền Mexico làm ngơ trước các hoạt động bí mật của CIA có thể làm hài lòng ông Donald Trump và ngăn chặn một chiến dịch quân sự công khai của Mỹ.

Hay trường hợp khác, sau khi lực lượng đặc nhiệm Mexico tiêu diệt “El Mencho” (thủ lĩnh của băng đảng Jalisco New Generation Cartel) hồi tháng 2-2026, bà Sheinbaum nói rằng “hoàn toàn không có sự tham gia của lực lượng Mỹ” trong chiến dịch này. Nhưng thực tế là, dù các sĩ quan tình báo CIA không trực tiếp nổ súng, nhưng họ đã có mặt tại khu vực trong suốt chiến dịch, cung cấp cho phía Mexico thông tin tình báo, hỗ trợ và thiết bị theo thời gian thực.

Trong các chính quyền trước đây, các hoạt động của Mỹ bên trong Mexico chủ yếu được điều phối bởi Cơ quan Phòng chống ma túy Hoa Kỳ (DEA), cơ quan đã có hàng thập kỷ xây dựng mối quan hệ và huấn luyện với các đơn vị Hải quân, Thủy quân lục chiến Mexico. Điều này không chỉ giúp bảo vệ thông tin tình báo nhạy cảm, mà còn bảo vệ tính mạng của chính lực lượng Mỹ và Mexico khi cùng hợp tác để bắt các thủ lĩnh băng đảng. Tuy nhiên, trong vài tháng qua, CIA đã chủ động hợp tác chặt chẽ hơn với một số quan chức khu vực, tiểu bang và địa phương của Mexico, chủ yếu là do lo ngại các băng đảng ma túy đã thâm nhập hiệu quả vào một số bộ phận của Chính phủ Mexico.

Bi kịch vào năm 2012 vẫn tiếp tục là lời cảnh báo đối với CIA. Tháng 8 năm đó, hơn 10 sĩ quan Cảnh sát liên bang Mexico (mặc thường phục) đã phục kích một xe bọc thép của Đại sứ quán Mỹ chở 2 đặc vụ CIA và 1 lính Thủy quân lục chiến Mexico. Các quan chức Mỹ lúc đó nghi ngờ vụ tấn công là một âm mưu ám sát do một băng đảng ma túy ra lệnh. Các sĩ quan cảnh sát đã bị kết tội âm mưu giết người và kết án hàng chục năm tù. “Bộ phận tác chiến mặt đất rất giỏi trong việc tránh bị chính những người mà họ hợp tác sát hại. Nhưng nơi mà chúng tôi thực sự lo ngại bị ám sát là Mexico. Quân đội và cảnh sát Mexico đã bị các băng đảng ma túy thâm nhập. Và vụ tấn công năm 2012 cho đến nay vẫn ảnh hưởng đến cách mà cơ quan này nhìn nhận tình hình ở đó” - một sĩ quan CIA cho biết.

Yến Chi

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/cia-da-xam-nhap-vao-cuoc-chien-chong-ma-tuy-o-mexico-nhu-the-nao-post650667.antd