Có bằng đại học vẫn chật vật mưu sinh, điều gì đang xảy ra với người trẻ Mỹ?

5 giờ trướcBài gốc

Ảnh minh họa: The Guardian

Giấc mơ trung lưu ngày càng xa vời với người trẻ Mỹ

Trong bối cảnh kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng và tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp, nhiều người trẻ tốt nghiệp đại học vẫn phải vật lộn với thị trường lao động bấp bênh, nợ vay sinh viên chồng chất và chi phí sinh hoạt leo thang. Hàng loạt khảo sát gần đây cho thấy Gen Z không chỉ đối mặt với bất ổn tài chính sâu sắc mà còn mất dần niềm tin vào tương lai, vào các thể chế lãnh đạo cũng như các mối liên kết xã hội từng được xem là nền tảng của đời sống người Mỹ.

Jes Vesconte, 29 tuổi, là ví dụ điển hình cho nghịch lý này. Tốt nghiệp một trường nghệ thuật danh tiếng ở California, từng nhận học bổng Fulbright tại Đức và sở hữu bằng thạc sĩ của Đại học Columbia ở New York, Vesconte vẫn chật vật để duy trì cuộc sống tại New York.

Hiện Vesconte phải vừa làm nghề tự do, vừa nhận các công việc dịch vụ để trang trải sinh hoạt phí, đồng thời tiếp tục tìm việc mới trước thời điểm bắt đầu trả khoản vay sinh viên vào tháng tới. “Tôi gần như không thể tìm được cách kiếm quá 3.000 USD mỗi tháng”, Vesconte chia sẻ.

“Lợi thế” của tấm bằng đại học đang suy giảm

Theo báo cáo mới công bố của Viện Chính sách Kinh tế Mỹ, giá trị kinh tế của bằng đại học tại Mỹ đang suy giảm đáng kể. Trong nhiều thập niên, giáo dục đại học được xem là con đường chắc chắn nhất để đạt được ổn định tài chính. Tuy nhiên, khi ngày càng nhiều người sở hữu bằng cấp, lợi thế cạnh tranh của nhóm lao động này cũng dần thu hẹp.

Bà Janelle Jones, cựu kinh tế trưởng Bộ Lao động Mỹ và hiện là nghiên cứu viên cao cấp tại tổ chức nghiên cứu chính sách Groundwork Collaborative, nhận định: “Chúng ta đã nói với nhiều thế hệ trẻ rằng nếu muốn thành công và có cuộc sống trung lưu ổn định thì hãy học đại học. Lợi thế của bằng đại học chưa biến mất hoàn toàn, nhưng nó không còn lớn như trước”.

Dữ liệu từ Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York cho thấy kể từ sau đại dịch Covid-19, tỷ lệ thất nghiệp của những người mới tốt nghiệp đại học luôn cao hơn mặt bằng chung của lực lượng lao động Mỹ. Dù người có bằng đại học vẫn có tỷ lệ thất nghiệp thấp hơn nhóm lao động phổ thông, khoảng cách giữa hai nhóm đã thu hẹp đáng kể so với nhiều thập niên trước.

Trong khi đó, chi phí để sở hữu tấm bằng này vẫn ở mức rất cao. Theo LendingTree, sinh viên tốt nghiệp năm 2024 tại Mỹ mang khoản nợ trung bình gần 30.000 USD. Áp lực tài chính khiến nhiều người trẻ dù có việc làm vẫn không dám thay đổi công việc hoặc theo đuổi lĩnh vực thực sự yêu thích.

Sophia Xu, 28 tuổi, nhà thiết kế tại một tập đoàn công nghệ lớn, cho biết cô đã cố tìm kiếm cơ hội mới cả trong và ngoài công ty nhưng không thành công.

“Tôi đã làm việc đủ lâu để biết điều gì khiến mình hạnh phúc trong công việc tiếp theo”, cô nói. “Nhưng ngoài kia chẳng còn nhiều cơ hội”.

Một thế hệ bất an và cô lập

Không chỉ đối mặt với khó khăn tài chính, Gen Z Mỹ còn chứng kiến sự suy giảm rõ rệt về niềm tin xã hội và chất lượng cuộc sống.

Theo khảo sát của Đại học Michigan, trong nhiều thập niên, người Mỹ từ 18 - 34 tuổi thường có mức độ lạc quan kinh tế cao hơn các thế hệ lớn tuổi. Tuy nhiên, chỉ số niềm tin tiêu dùng của nhóm này đã giảm mạnh trong năm qua và hiện thấp hơn cả nhóm người trên 55 tuổi.

Giáo sư kinh tế David G Blanchflower thuộc Đại học Dartmouth cho rằng mức độ hài lòng trong cuộc sống của lao động trẻ Mỹ đang giảm nhanh hơn bất kỳ nhóm tuổi nào khác.

Với nhiều người trẻ Mỹ, cuộc sống trưởng thành thực tế khác xa những gì họ từng hình dung qua phim ảnh hay truyền hình. Áp lực kinh tế khiến ngày càng nhiều người trẻ Mỹ phải quay trở về sống cùng gia đình - điều từng được xem là dấu hiệu của sự thất bại trong quá trình trưởng thành.

Khi “giấc mơ Mỹ” không còn dễ đạt được

Những khó khăn mà Gen Z Mỹ đang trải qua phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong cấu trúc kinh tế - xã hội của nước Mỹ. Trong nhiều thập niên, thế hệ trẻ được nuôi dưỡng bằng niềm tin rằng chăm chỉ học tập, sở hữu bằng đại học và làm việc nghiêm túc sẽ giúp họ đạt được cuộc sống ổn định hơn cha mẹ mình.

Tuy nhiên, chi phí giáo dục, nhà ở và sinh hoạt tăng mạnh, trong khi tốc độ tăng lương không theo kịp, đang khiến niềm tin ấy lung lay.

Đối với nhiều người trẻ, khái niệm “thành công” giờ đây không còn gắn chặt với việc sở hữu nhà cửa hay một công việc ổn định lâu dài, mà đơn giản chỉ là khả năng duy trì cuộc sống mà không rơi vào khủng hoảng tài chính.

Dẫu vậy, giữa những bất ổn, không ít người trẻ vẫn cố duy trì sự lạc quan.

“Tôi biết mình còn nhiều điều để cống hiến cho thế giới này”, Sophia Xu nói. “Dù là làm việc cho một công ty hay theo đuổi con đường riêng, tôi tin rồi mình sẽ ổn”.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/co-bang-dai-hoc-van-chat-vat-muu-sinh-dieu-gi-dang-xay-ra-voi-nguoi-tre-my-10417996.html