Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để các chủ thể OCOP của tỉnh nâng tầm giá trị sản phẩm, gia tăng sức cạnh tranh và hướng đến những thị trường lớn hơn.
Nâng chuẩn để nâng chất sản phẩm OCOP
Ông Cao Thanh Thương - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường - cho biết: “Việc áp dụng bộ tiêu chí mới sẽ tác động đáng kể đến các chủ thể OCOP trên địa bàn tỉnh theo cả 2 chiều, đó là vừa đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn, vừa mở ra cơ hội nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.
Những quy định mới về hồ sơ pháp lý, bảo hộ nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc và phát triển thị trường sẽ thúc đẩy các chủ thể từng bước hoàn thiện năng lực sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là động lực để các chủ thể OCOP đổi mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững”.
Bộ tiêu chí mới thể hiện rõ định hướng phát triển sản phẩm OCOP theo hướng thực chất, bền vững và chuyên nghiệp. Ảnh: T.L
Điểm nổi bật của bộ tiêu chí nằm ở việc nâng cao các điều kiện bắt buộc đối với sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng. Đối với sản phẩm OCOP 3 sao, chủ thể phải có đơn đăng ký nhãn hiệu được cơ quan có thẩm quyền chấp nhận, đồng thời phải xây dựng tối thiểu 5 hợp đồng đại lý hoặc phân phối sản phẩm ngoài địa bàn cấp xã.
Quy định này góp phần sàng lọc những sản phẩm còn mang tính nhỏ lẻ, tự phát, tạo động lực để các chủ thể đầu tư bài bản hơn cho thương hiệu và thị trường tiêu thụ.
Cùng với đó, bộ tiêu chí cũng bổ sung nhiều quy định về nâng hạng sản phẩm, đánh giá lại sau thời hạn công nhận và thu hồi chứng nhận OCOP, giúp quy trình quản lý chặt chẽ, minh bạch hơn.
Sau gần 8 năm triển khai, Gia Lai vươn lên thành một trong những địa phương có Chương trình OCOP phát triển mạnh tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
Toàn tỉnh hiện có 852 sản phẩm OCOP còn hiệu lực thuộc 443 chủ thể. Trong số này có 756 sản phẩm đạt 3 sao; 85 sản phẩm đạt 4 sao và 11 sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia.
Cơ cấu sản phẩm OCOP của tỉnh khá đa dạng, tập trung chủ yếu ở nhóm thực phẩm với 698 sản phẩm. Các nhóm đồ uống, dược liệu, thủ công mỹ nghệ, sinh vật cảnh và dịch vụ du lịch cộng đồng cũng có nhiều sản phẩm đặc trưng.
Một số sản phẩm OCOP 5 sao tạo được chỗ đứng trên thị trường như: bánh tráng của Công ty TNHH Nhân Hòa (phường Hoài Nhơn Nam); cà phê, hồ tiêu của HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Nam Yang (xã Kon Gang); cà phê của Công ty TNHH BaKa (xã Ia Hrung); hạt điều của Công ty CP Hạt điều Hải Bình Gia Lai (phường Hội Phú) hay sản phẩm mật ong của HTX Mật ong Phương Di Bee (xã Gào).
Đây là những sản phẩm OCOP 5 sao có chất lượng cao, gắn với lợi thế đặc trưng của địa phương và có tiềm năng phát triển bền vững trong thời gian tới.
Phát huy lợi thế địa phương, hướng đến thị trường rộng lớn
Xã Hoài Ân hiện có 18 sản phẩm OCOP 3 sao. Trong đó, nhiều sản phẩm đã mở rộng thị trường ra các tỉnh, thành trong cả nước. Theo ông Huỳnh Văn Duy - Phó Chủ tịch UBND xã Hoài Ân, Chương trình OCOP đang phát huy hiệu quả trong phát triển kinh tế nông thôn, tạo động lực để người dân và DN đầu tư sản xuất, kinh doanh.
Các quy định trong bộ tiêu chí mới được xây dựng chặt chẽ, bảo đảm tính pháp lý và phù hợp với định hướng phát triển kinh tế nông thôn trong giai đoạn hiện nay.
Gia Lai sở hữu nhiều lợi thế để phát triển các sản phẩm OCOP đặc trưng như: cà phê, hồ tiêu, mắc ca, mật ong, sầu riêng, chuối, dược liệu cùng nhiều sản phẩm chế biến từ nông sản.
Do đó, ông Cao Thanh Thương cho hay: Tỉnh đang xây dựng Đề án phát triển sản phẩm OCOP giai đoạn 2026-2030, tập trung phát triển các sản phẩm gắn với ngành hàng chủ lực, vùng nguyên liệu tập trung và chế biến sâu. Những sản phẩm mang bản sắc văn hóa địa phương, có tiềm năng xây dựng thương hiệu mạnh và khả năng cạnh tranh cao sẽ được ưu tiên hỗ trợ.
Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP mới tiếp tục xác định du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch là nhóm sản phẩm trọng tâm của phát triển kinh tế nông thôn. Ảnh: T.L
Tỉnh cũng tập trung phát triển vùng nguyên liệu gắn với sản phẩm chủ lực; đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, áp dụng tiêu chuẩn chất lượng và thúc đẩy chuyển đổi số, thương mại điện tử.
Định hướng phát triển sản phẩm OCOP không chỉ theo hướng gia tăng số lượng mà tập trung nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu mạnh và mở rộng thị trường tiêu thụ.
“Chính những sản phẩm này sẽ gắn kết chặt chẽ với du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng cùng các giá trị văn hóa đặc sắc của từng địa phương. Từ đó, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Gia Lai đến với du khách trong nước, quốc tế.
Đồng thời, tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống người dân trong giai đoạn tới” - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định.
TRỌNG LỢI