Sầu riêng xuất khẩu đạt chuẩn hiện giá tăng cao - Ảnh: M.T
Nhu cầu lễ hội đẩy giá tăng cao
Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, thị trường sầu riêng trong nước chứng kiến đợt tăng giá mạnh hiếm thấy. Tại nhiều vùng trồng trọng điểm ở Nam bộ, giá sầu riêng loại 1 dao động từ 130.000 – 150.000 đồng/kg, mức được xem là “lập đỉnh” trong bối cảnh nguồn cung nghịch vụ khan hiếm. Diễn biến này không chỉ mang lại niềm vui lớn cho nhà vườn mà còn mở ra cơ hội thị trường đáng kể cho sầu riêng Việt Nam.
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam nhận định, sầu riêng Việt Nam đang “có cơ hội tăng giá” khi nguồn cung hạn chế, trong khi nhu cầu tại Trung Quốc tăng mạnh vào dịp lễ hội đầu năm.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, sau Tết Nguyên đán, thị trường Trung Quốc vẫn còn nhiều lễ hội lớn như Nguyên Tiêu, Thanh Minh… Đây là thời điểm người dân có nhu cầu biếu tặng các loại trái cây độc lạ, giá trị cao. Trong bối cảnh đó, sầu riêng Việt Nam được xem là loại trái cây “độc lạ, quý hiếm”, phù hợp xu hướng quà biếu cao cấp.
“Thông lệ hàng năm, vào khoảng đầu tháng Giêng, nhu cầu sầu riêng tại thị trường Trung Quốc – thị trường xuất khẩu sầu riêng chính của Việt Nam – tăng mạnh, đặc biệt trong dịp rằm tháng Giêng và các lễ hội đầu năm. Trong khi đó, sầu riêng trong nước đang ở mùa nghịch vụ, sản lượng không nhiều, vì vậy giá thường tăng cao”, ông Nguyên phân tích.
Đáng chú ý, thời điểm sau Tết, Việt Nam gần như là nguồn cung sầu riêng tươi duy nhất cho thị trường xuất khẩu. Các nước như Thái Lan, Malaysia… chưa vào vụ thu hoạch, khiến sầu riêng Việt Nam gần như không có đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Chính yếu tố này đã giúp giá xuất khẩu được đẩy lên mức cao.
Hàng hiếm tại “xứ sở sầu riêng”
Tại xã Ngũ Hiệp (Đồng Tháp) – vùng được mệnh danh là “xứ sở sầu riêng”, ông Dương Văn Đây, người có 2 ha sầu riêng, cho biết: “Vào thời điểm hiện tại, giá sầu riêng tăng cao nhưng ở xã Ngũ Hiệp thì người có sầu riêng để bán chỉ đếm trên đầu ngón tay. Hàng hiếm, giá tăng, đó là chuyện thường tình về trái sầu riêng”.
Với mức giá 130.000 - 150.000 đồng/kg sầu riêng loại 1, nếu có sản lượng bán vụ nghịch, nhà vườn có thể thu về khoản tiền rất lớn. Tuy nhiên, sản lượng nghịch vụ vốn không nhiều, chủ yếu tập trung ở những vườn chủ động xử lý ra hoa sớm.
Theo Giám đốc Công ty R10Travel, giá sầu riêng xuất khẩu tăng cao hiện nay đến từ hai yếu tố chính. Thứ nhất, theo thông lệ, sau Tết Nguyên đán giá luôn tăng do nguồn cung gần như chỉ có ở Việt Nam. Thứ hai, nhu cầu nhập khẩu đầu năm của thị trường Trung Quốc tăng đột biến phục vụ tiêu dùng và quà biếu.
Diện tích sầu riêng hiện nay tăng rất nhanh - Ảnh: Mỹ Tho
Bước ngoặt quản lý chất lượng
Năm 2026 được xem là bước ngoặt trong quản lý chất lượng sầu riêng khi việc áp dụng “căn cước điện tử” – mã QR truy xuất nguồn gốc cho từng quả bắt đầu đi vào chiều sâu. Việc minh bạch hóa thông tin sản phẩm từ vùng trồng, quy trình canh tác đến cơ sở đóng gói đang giúp nâng tầm giá trị thương phẩm.
Một chủ doanh nghiệp xuất khẩu nông sản tại tỉnh Đồng Tháp cho biết, những lô hàng đạt chuẩn VietGAP hoặc có mã vùng trồng hiện được thu mua với giá cao. Việc minh bạch hóa nguồn gốc đã nâng tầm giá trị thương phẩm, giúp giá bán được đẩy lên mặt bằng mới.
Đặc biệt, sau bài học sầu riêng nhiễm chất vàng O và các vấn đề về dư lượng cadimi từng gây trở ngại xuất khẩu, năm nay các chủ vườn đã rút kinh nghiệm, chú trọng hơn đến quy trình canh tác an toàn. Cơ quan kiểm nghiệm dư lượng hóa chất cũng tăng cường hoạt động giám sát. Sự phối hợp hiệu quả này góp phần giúp sầu riêng Việt Nam xuất khẩu thuận lợi hơn, giá bán tốt hơn trong thời điểm hiện tại.
Sầu riêng Ngũ Hiệp - Ảnh: M.T
“Đầu tàu” của ngành rau quả
Năm 2025 ghi dấu mốc đặc biệt của ngành rau quả Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu đạt 8,56 tỉ USD, tăng 19,8% so với năm trước – mức cao kỷ lục từ trước tới nay. Trong bức tranh tăng trưởng đó, sầu riêng tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu”, đóng góp 3,86 tỉ USD, chiếm hơn 45% tổng trị giá toàn ngành.
Mục tiêu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng được kỳ vọng đạt 4 - 4,5 tỉ USD. Để hiện thực hóa con số này, ngành hàng đang đẩy mạnh tái cấu trúc theo hướng liên kết chuỗi, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, nâng cao năng lực đóng gói và chế biến.
Khi giá tăng cao cũng là lúc sầu riêng cạn hàng xuất khẩu. Ảnh: T.L
Tuy nhiên, niềm vui “trúng giá” cũng đi kèm những thách thức lớn. Tính đến cuối năm 2025, tổng diện tích sầu riêng cả nước đã vượt mốc 150.000 ha, gấp đôi so với quy hoạch ban đầu. Nếu không kiểm soát tốt quy hoạch và sản lượng, nguy cơ dư cung trong chính vụ là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Giá cao chỉ mang tính thời điểm
Ông Đặng Phúc Nguyên lưu ý, giá sầu riêng tăng mạnh sau Tết là tín hiệu tích cực trong ngắn hạn nhưng không mang tính ổn định lâu dài. Từ khoảng tháng 3, khi sầu riêng bước vào chính vụ, sản lượng tăng mạnh, giá sẽ giảm đáng kể.
Dự báo, giá sầu riêng sẽ tiếp tục “neo” ở mức cao đến giữa tháng 3 do nhu cầu xuất khẩu đầu năm vẫn bùng nổ và nguồn cung chưa phục hồi ngay. Tuy nhiên, từ tháng 4, khi vùng trồng Nam bộ bước vào thu hoạch rộ, thị trường có thể đối mặt tình trạng “dội chợ”.
Các chuyên gia khuyến cáo, thay vì chạy theo diện tích và sản lượng, nông dân cần tập trung vào kỹ thuật canh tác bền vững, kiểm soát tình trạng sượng trái – hệ lụy thường gặp do thời tiết thất thường. Việc tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn an toàn, truy xuất nguồn gốc sẽ là chìa khóa giữ thị trường lâu dài.
Giá sầu riêng lập đỉnh đang mở ra cơ hội vàng cho thị trường Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu Trung Quốc tăng cao và nguồn cung cạnh tranh hạn chế. Tuy nhiên, cơ hội này chỉ bền vững nếu ngành hàng phát triển theo hướng chuyên nghiệp, có quy hoạch hợp lý và kiểm soát chất lượng chặt chẽ.
Để sầu riêng thực sự trở thành “vua trái cây” của nông sản Việt Nam, bài toán không chỉ nằm ở giá cao nhất thời, mà ở khả năng xây dựng thương hiệu, nâng cao uy tín và giữ vững niềm tin của thị trường xuất khẩu trong dài hạn
Văn Kim Khanh