Tình trạng các quy định phân tán và chồng chéo này được ví như một “bát mì số” (digital noodle bowl) chằng chịt, khiến chi phí tuân thủ có thể ngốn sạch lợi nhuận trước cả khi doanh nghiệp có đơn hàng đầu tiên.
Tuy nhiên, một bước ngoặt đã diễn ra vào ngày 28-3-2026, khi 66 thành viên WTO chính thức thông qua Hiệp định Thương mại điện tử (ECA), đánh dấu nỗ lực lớn nhất sau hơn hai thập niên để thiết lập một “luật chơi” chung cho thương mại số toàn cầu.
Hiệp định ECA không chỉ đơn thuần là một văn bản pháp lý; nó được kỳ vọng sẽ đóng góp thêm 8.700 tỉ đô la Mỹ vào GDP toàn cầu vào năm 2040 bằng cách đơn giản hóa các giao dịch xuyên biên giới.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, ECA mang lại những lợi ích sát sườn như công nhận tính pháp lý của hợp đồng và chữ ký điện tử, duy trì việc không áp thuế quan đối với truyền tải điện tử, và thúc đẩy cơ chế hải quan một cửa.
Đặc biệt, đối với những quốc gia đang phát triển như Việt Nam, hiệp định còn mở ra cơ hội nhận được các hỗ trợ kỹ thuật để hoàn thiện hạ tầng số và thể chế, thay vì phải “tự bơi” trong một môi trường đầy biến động.
Để tận dụng tối đa làn sóng này, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp bách là phải đảm bảo sự tương thích giữa hệ thống pháp luật trong nước với các chuẩn mực quốc tế.
Việc chủ động nắm bắt các yêu cầu về bảo vệ người tiêu dùng và lưu trữ dữ liệu không nên được coi là gánh nặng, mà cần được chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh để doanh nghiệp Việt có thể đi trước một bước khi trật tự thương mại số mới chính thức vận hành.
Để tìm hiểu chi tiết hơn về các phân tích chuyên sâu và lộ trình hành động cụ thể cho doanh nghiệp Việt Nam, mời quý độc giả đọc bài viết đầy đủ tại đây.
KTSG