Cổ nhân dặn 'Canh ba chớ tham dục': Tại sao vậy?

2 giờ trướcBài gốc

Trong kho tàng kinh nghiệm dân gian phương Đông, nhiều câu nói ngắn gọn nhưng hàm chứa những bài học sâu sắc về cách sống và giữ gìn sức khỏe. Một trong số đó là câu: “Đêm khuya đừng ăn quá no, canh ba chớ quá ham muốn”. Dù được đúc kết từ hàng trăm năm trước, lời khuyên này vẫn nhận được sự quan tâm bởi có nhiều điểm tương đồng với những nghiên cứu khoa học hiện đại về sức khỏe con người.

Không đơn thuần là những quy tắc sinh hoạt, đây còn là sự quan sát tinh tế của người xưa về nhịp sinh học tự nhiên, giúp con người duy trì thể trạng ổn định và hạn chế những tác động tiêu cực đến cơ thể.

Ăn tối quá nhiều có thể gây hại cho sức khỏe

Theo quan niệm dân gian, khoảng thời gian sau khi trời tối là lúc cơ thể bắt đầu chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi. Vì vậy, việc ăn uống quá mức vào buổi tối không được khuyến khích.

Ngày nay, nhiều nghiên cứu cũng cho thấy hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả nhất vào ban ngày, khi cơ thể vận động và tiêu hao năng lượng nhiều hơn. Khi đêm xuống, tốc độ trao đổi chất có xu hướng chậm lại. Nếu nạp quá nhiều thực phẩm trong thời gian này, cơ thể sẽ phải làm việc nhiều hơn để tiêu hóa thức ăn.

Điều này không chỉ gây cảm giác đầy bụng, khó ngủ mà còn làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ thừa. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết những người thường xuyên ăn khuya hoặc ăn tối quá no dễ gặp các vấn đề như tăng cân, rối loạn tiêu hóa, trào ngược dạ dày thực quản và rối loạn đường huyết.

Bên cạnh đó, chất lượng giấc ngủ cũng có thể bị ảnh hưởng. Khi dạ dày vẫn đang phải xử lý lượng lớn thức ăn, cơ thể khó đạt được trạng thái thư giãn hoàn toàn để đi vào giấc ngủ sâu.

Chính vì vậy, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên ăn tối trước giờ ngủ ít nhất 2-3 tiếng và hạn chế các món ăn nhiều dầu mỡ, đường hoặc tinh bột vào buổi tối.

Giấc ngủ ban đêm đóng vai trò đặc biệt quan trọng

Người xưa chia thời gian ban đêm thành nhiều canh giờ khác nhau. Trong đó, "canh ba" tương đương khoảng thời gian từ 23 giờ đến 1 giờ sáng theo cách tính hiện nay.

Theo quan niệm cổ truyền, đây là thời điểm cơ thể cần được nghỉ ngơi hoàn toàn để phục hồi năng lượng sau một ngày lao động. Nếu thức quá khuya hoặc duy trì các hoạt động làm tiêu hao nhiều thể lực, cơ thể sẽ khó đạt được trạng thái hồi phục tối ưu.

Khoa học hiện đại cũng cho thấy đây là giai đoạn quan trọng của chu kỳ giấc ngủ. Trong lúc ngủ sâu, cơ thể tiến hành hàng loạt quá trình sinh học như tái tạo tế bào, cân bằng hormone, phục hồi hệ miễn dịch và hỗ trợ chức năng trao đổi chất.

Ngủ không đủ giấc hoặc thường xuyên thức khuya có thể làm gia tăng nguy cơ căng thẳng, suy giảm trí nhớ, rối loạn nội tiết và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.

Vì sao người xưa khuyên “canh ba chớ tham dục”?

Trong cách hiểu truyền thống, cụm từ “tham dục” chủ yếu đề cập đến việc tiêu hao quá nhiều thể lực vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi.

Người xưa cho rằng mọi hoạt động khiến cơ thể mất sức trong khoảng thời gian từ đêm khuya đến rạng sáng đều nên được hạn chế. Điều này không chỉ áp dụng cho sinh hoạt vợ chồng mà còn bao gồm lao động quá sức, thức đêm kéo dài hoặc các hoạt động làm cơ thể không được nghỉ ngơi đúng mức.

Dưới góc nhìn khoa học, những hoạt động tiêu hao nhiều năng lượng khi cơ thể đang trong trạng thái mệt mỏi có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ và ảnh hưởng đến quá trình phục hồi tự nhiên.

Đặc biệt với những người thường xuyên căng thẳng, làm việc áp lực hoặc thiếu ngủ kéo dài, việc nghỉ ngơi hợp lý đóng vai trò quan trọng hơn bất kỳ hoạt động nào khác.

Mai Ngọc (t/h)

Nguồn Góc nhìn pháp lý : https://gocnhinphaply.nguoiduatin.vn/co-nhan-dan-canh-ba-cho-tham-duc-tai-sao-vay-41636.html