Cổ phiếu dầu khí bứt tốc, xu hướng dài hạn đã hình thành
Một tháng trở lại đây, thị trường chứng khoán chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ của nhóm cổ phiếu dầu khí, với mức tăng vượt trội so với mặt bằng chung. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn, có thể thấy đây không phải là một “cơn sóng ngắn hạn” mang tính thời điểm, mà là sự nối dài của xu hướng đã manh nha hình thành từ cuối năm 2025. Dòng tiền quay lại nhóm dầu khí diễn ra trong bối cảnh ngành này đồng thời nhận được nhiều lực đỡ mang tính nền tảng, từ giá dầu thế giới, chính sách trong nước cho tới chu kỳ đầu tư mới của các dự án năng lượng.
Thực tế, trong phần lớn năm 2025, cổ phiếu dầu khí có diễn biến kém tích cực dù kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp không suy giảm tương ứng. Điều này khiến nhóm ngành bị định giá thấp và dần rơi vào vùng tích lũy kéo dài. Tuy nhiên, bước sang quý IV/2025, cách nhìn của thị trường bắt đầu thay đổi khi những tín hiệu hỗ trợ cho ngành dầu khí ngày càng rõ ràng và mang tính dài hạn hơn.
Cú hích mạnh mẽ nhất trong thời gian gần đây đến từ Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế Nhà nước. Phiên giao dịch gần nhất chứng kiến hàng loạt cổ phiếu dầu khí như GAS, PLX, BSR, PVD, PVS, PVC, PVT, PET… đồng loạt tăng kịch trần, phản ánh sự nhập cuộc quyết liệt của dòng tiền lớn. Chỉ một vài mã không tăng trần nhưng mức tăng vẫn rất đáng kể, cho thấy sự đồng thuận cao của nhà đầu tư đối với triển vọng toàn ngành.
Nghị quyết 79 định hướng rõ vai trò của các doanh nghiệp nhà nước chủ chốt trong lĩnh vực năng lượng, với nhiệm vụ đầu tư xây dựng và phát triển các dự án trọng điểm như điện hạt nhân, điện gió ngoài khơi, nhằm bảo đảm an toàn và an ninh quốc gia. Điểm đáng chú ý là quy trình pháp lý đối với các dự án hạ tầng năng lượng quan trọng do doanh nghiệp nhà nước vận hành được rút ngắn đáng kể, giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai và đưa khối lượng công việc về giai đoạn gần hơn.
Song song đó, loạt chính sách khác cũng đang tạo nền tảng cho sự chuyển mình của ngành dầu khí. Nghị quyết 70-NQ/TW xác định rõ việc chuyển đổi mô hình ngành dầu khí từ “thăm dò, khai thác” truyền thống sang mô hình tích hợp “thăm dò, khai thác, chế biến, dịch vụ - công nghiệp dầu khí và năng lượng tổng hợp”. Sự thay đổi này đòi hỏi các doanh nghiệp dầu khí, đặc biệt là doanh nghiệp trụ cột, phải mở rộng chuỗi giá trị và gia tăng tính chủ động của nguồn cung năng lượng trong nước.
Đáng chú ý, Nghị quyết 66.6/2025/NQ-CP đã phân quyền mạnh hơn cho doanh nghiệp đầu ngành trong việc phê duyệt và điều chỉnh các dự án dầu khí. Việc rút ngắn và đơn giản hóa thủ tục được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất của ngành trong nhiều năm qua, qua đó thúc đẩy hoạt động đầu tư thăm dò và phát triển mỏ mới.
Theo nhận định của các công ty chứng khoán, động lực ban hành các chính sách trên đến từ bối cảnh địa chính trị và an ninh năng lượng toàn cầu ngày càng phức tạp. Xung đột tại nhiều khu vực khiến rủi ro phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng gia tăng, buộc Việt Nam phải đẩy mạnh tự chủ nguồn cung. Bên cạnh đó, các mỏ dầu khí truyền thống trong nước đang bước vào giai đoạn suy giảm sản lượng, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tìm kiếm và phát triển các mỏ mới.
Quy hoạch Điện VIII càng củng cố thêm vai trò của ngành dầu khí khi xác định điện khí là một trong những trụ cột của hệ thống điện quốc gia. Mục tiêu phát triển gần 20.000 MW điện khí đến năm 2030 cho thấy nhu cầu về nguồn cung khí ổn định sẽ tăng mạnh trong trung và dài hạn, mở ra dư địa tăng trưởng cho toàn bộ chuỗi giá trị dầu khí.
Ở góc độ doanh nghiệp, khối thượng nguồn và xây lắp được đánh giá sẽ hưởng lợi rõ rệt nhất trong giai đoạn 2025 - 2029, khi tổng giá trị xây dựng cơ bản ước đạt khoảng 9,5 tỷ USD, tăng hơn 120% so với giai đoạn trước. Điều này hứa hẹn mang lại nguồn công việc dồi dào cho các doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật và khoan. Trong khi đó, khối trung nguồn cũng có triển vọng tích cực nhờ các dự án khí lớn dự kiến đi vào khai thác từ sau năm 2027.
Trên thị trường quốc tế, giá dầu thô tăng mạnh trong những phiên gần đây do lo ngại bất ổn địa chính trị tại các quốc gia sản xuất lớn, tạo thêm yếu tố hỗ trợ tâm lý cho nhóm cổ phiếu dầu khí. Ở trong nước, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án năng lượng trọng điểm giúp kỳ vọng lợi nhuận của doanh nghiệp được đưa về sớm hơn, đặc biệt trong giai đoạn 2026 - 2027.
Dù vậy, cần nhấn mạnh rằng phiên bứt phá giữa tháng 1/2026 không phải là điểm khởi đầu, mà là kết quả của một quá trình tích lũy và hình thành xu hướng từ cuối năm trước. Từ cuối tháng 10/2025, dòng tiền đã bắt đầu quay lại nhóm dầu khí, với thanh khoản cải thiện rõ rệt và lan tỏa dần toàn ngành.
Việc hội tụ đồng thời các yếu tố vĩ mô, chính sách, giá dầu và dòng tiền đang giúp cổ phiếu dầu khí trở thành nhóm dẫn dắt đáng chú ý của thị trường đầu năm 2026. Trong bối cảnh nhà đầu tư tìm kiếm những nhóm ngành có nền tảng cơ bản và dư địa tăng trưởng dài hạn, dầu khí đang nổi lên như một lựa chọn ưu tiên. Tuy nhiên, tính bền vững của sóng tăng vẫn sẽ phụ thuộc vào tiến độ triển khai chính sách và khả năng hiện thực hóa các dự án lớn trong thời gian tới.
Phan Hà