Tác giả: Bill Bryson/Omega+-NXB Thế Giới
Cơ thể người
Cuốn sách kể về hành trình khám phá cơ thể con người với sự pha trộn giữa sinh học, y học và nhân học. Tác phẩm đã đạt được giải thưởng New York Times BestSeller và A Best Book Of The Year By The Washington Post.
Cơ quan bị hiểu nhầm nhất trong cơ thể
Trong cuộc đời, tim thực hiện một khối lượng công việc đủ để nâng một vật nặng một tấn đi 150 dặm lên không trung. Đó là một điều đáng kinh ngạc. Nó không quan tâm đến đời sống tình cảm của bạn.
Trái tim là cơ quan bị hiểu nhầm nhất trong cơ thể. Để bắt đầu, nó chẳng hề giống biểu tượng được liên hệ đến ngày Lễ tình yêu hay được khắc lên cây cùng ký hiệu tên của hai người hoặc những thứ tương tự. (Biểu tượng đó lần đầu tiên xuất hiện như từ hư không, trong các bức tranh từ miền Bắc nước Ý đầu thế kỷ 14, nhưng không ai biết điều gì đã truyền cảm hứng tạo ra hình tượng đó.) Trái tim cũng không nằm ở ngực trái, nơi chúng ta đặt bàn tay phải lên trong những khoảnh khắc thể hiện tình yêu đất nước - thực ra nó nằm ở khoảng giữa lồng ngực.
Và điều kỳ lạ nhất, chúng ta biến nó thành cội nguồn của cảm xúc, như khi nói chúng ta yêu một người bằng cả trái tim hoặc tuyên bố trái tim mình tan vỡ khi bị họ bỏ rơi. Đừng hiểu lầm. Trái tim là một cơ quan tuyệt vời và hoàn toàn xứng đáng với mọi điều khen ngợi và lòng biết ơn, nhưng nó không tham gia dù chỉ một chút vào trạng thái hạnh phúc của chúng ta.
Đó là một điều tốt. Trái tim không có thời gian cho những điều phiền nhiễu. Nó là thứ nhất quán nhất trong cơ thể. Nó chỉ có một công việc, thứ nó thực hiện rất tốt: đập. Hơn một lần mỗi giây, khoảng 100.000 lần mỗi ngày, gần 3,5 tỷ trong đời, nó nhịp nhàng bơm máu đi khắp cơ thể bạn - nhịp nhàng nhưng không hề nhẹ nhàng. Chúng là những rung động đủ mạnh để máu có thể bắn xa đến ba mét nếu động mạch chủ bị vỡ.
Trái tim là một phần kỳ diệu của cơ thể người. Ảnh: Apollo 247.
Với lượng công việc không ngừng như vậy, đó đúng là phép lạ khi phần lớn các quả tim có thể tồn tại lâu đến vậy. Mỗi giờ trái tim của bạn bơm khoảng 260 lít máu, tương đương 6.240 lít máy mỗi ngày - nhiều hơn lượng nhiên liệu bạn sẽ bơm vào ôtô của mình trong một năm.
Trái tim phải bơm đủ lực để không chỉ lưu thông máu đến các chi ngoài cùng, mà còn để giúp đưa máu quay trở lại từ đó. Nếu bạn đang đứng, tim của bạn cao hơn 1,2 m so với bàn chân, và như vậy, máu phải vượt qua trọng lực không nhỏ trên hành trình trở về. Hãy thử tưởng tượng bóp một cái bơm có kích thước bằng quả bưởi với lực đủ mạnh để đưa chất lỏng đi lên trong một ống cao 1,2 m. Bây giờ, hãy làm điều đó một lần nữa mỗi giây hoặc lâu hơn, không ngừng nghỉ, trong nhiều thập kỷ, và xem bạn có thấy mệt không.
Người ta đã tính toán (Chúa mới biết bằng cách nào) rằng trong cuộc đời, tim thực hiện một khối lượng công việc đủ để nâng một vật nặng một tấn đi 150 dặm lên không trung. Đó là một điều đáng kinh ngạc. Nó không quan tâm đến đời sống tình cảm của bạn.
Với tất cả những gì nó làm, trái tim là một thứ khiêm nhường đáng ngạc nhiên. Nó nặng chưa đầy 500 gram và được chia thành bốn khoang đơn giản: hai tâm nhĩ và hai tâm thất. Máu vào qua tâm nhĩ (tiếng Latin nghĩa là “phòng vào”) và ra qua tâm thất (một từ Latin khác có nghĩa là “buồng”). Trái tim không thực sự là một mà là hai cái bơm: một đưa máu đến phổi và một đưa nó đi khắp cơ thể. Lượng máu được đẩy đi từ cả hai cái bơm phải được cân bằng mỗi lần để tất cả hoạt động chính xác. Trong toàn bộ lượng máu được bơm ra từ tim, 15% được dành cho não, nhưng phần lớn nhất, 20%, là dành cho thận.
Hành trình của máu quanh cơ thể bạn mất khoảng 50 giây để hoàn thành. Thật kỳ lạ, dòng máu chảy qua các buồng tim không làm gì cho chính trái tim. Oxy nuôi dưỡng nó đến thông qua các động mạch vành, giống hệt cách oxy được đưa đến các cơ quan khác.
Bill Bryson/Omega+-NXB Thế Giới