Cơ sở 2 các bệnh viện chuyên sâu: Bước đi chiến lược của ngành y tế TP.HCM

3 giờ trướcBài gốc

Vừa qua, ngành y tế TP.HCM đã thành lập các cơ sở 2 của bệnh viện chuyên sâu như Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 ở xã Cần Giờ, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 ngay trung tâm TP với tinh thần đưa dịch vụ y tế chuyên sâu đến gần người dân hơn.

Hồi đó ước có bệnh viện lớn gần nhà

Tại Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 (xã Cần Giờ), bà Lê Thị Lý (54 tuổi, ngụ xã Cần Giờ) đến khám tổng quát. Bà thường xuyên đau lưng, mệt mỏi, mỗi lần đi lên TP khám rất khó khăn do khoảng cách xa và chi phí di chuyển cao.

Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 chính thức hoạt động vào tháng 11-2025. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

“Có lần tôi lên TP khám tổng quát, phải thuê xe hết 1,2 triệu đồng. Đường xa, tôi không rành nên phải nhờ con đi theo. Mỗi lần đi là mệt lả người, say xe, rồi phải đi từ sớm.Cực quá nhiều khi nản tôi muốn ngưng luôn" - bà Lý chia sẻ.

Bà Lý cho biết trước đây, mỗi khi bà con trong xã có người bệnh nặng, mọi người phải quyên góp để hỗ trợ chi phí đi bệnh viện tuyến trên. “Hồi đó giờ ai cũng ước gần nhà có bệnh viện lớn để đỡ cảnh chạy lên TP, qua phà, tốn kém đủ thứ. Người dân nghèo, mỗi lần bệnh nặng là phải vận động, quyên góp cho nhau, cực lắm” – bà Lý nói.

Vì vậy, khi địa phương mở cơ sở 2 của bệnh viện tuyến chuyên sâu, có đầy đủ các chuyên khoa, bà Lý và nhiều người dân nơi đây rất vui mừng.

Người dân Cần Giờ thoát cảnh vất vả lặn lội xa xôi lên TP để trị bệnh, sinh đẻ. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

“Cần Giờ có bệnh viện lớn, bà con yên tâm lắm. Bệnh viện có nhiều chuyên khoa, khám gì cũng có, dân rất mừng” – bà Lý chia sẻ.

Mới đây, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 (Chi nhánh Sài Gòn) đã phẫu thuật nội soi cấp cứu, cắt đoạn đại tràng sigma dài khoảng 15cm có túi thừa thủng, cứu sống bệnh nhân lớn tuổi bị thủng đại tràng.

Bệnh nhân là bà TTT (72 tuổi, TP.HCM), được chuyển từ tuyến dưới trong tình trạng sốt cao, viêm phúc mạc toàn thể, chẩn đoán ban đầu thủng tạng rỗng. Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, ê-kíp xác định nguyên nhân là thủng túi thừa đại tràng sigma.

Bệnh nhân được phẫu thuật nội soi cấp cứu, cắt đoạn đại tràng tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2. Ảnh: BVCC

Đây là cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm vì dịch phân, vi khuẩn tràn vào ổ bụng có thể gây nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan. Nguy cơ càng cao do bệnh nhân lớn tuổi, có hen phế quản, đái tháo đường, béo phì (Cushing), suy giảm miễn dịch.

Sau hồi sức tích cực, bệnh nhân được mổ nội soi cắt đoạn ruột tổn thương, rửa ổ bụng, đặt dẫn lưu và mở hậu môn nhân tạo. Nhờ chẩn đoán, can thiệp kịp thời và chăm sóc sau mổ tích cực, bệnh nhân qua nguy kịch, nhiễm trùng được kiểm soát, sinh hiệu ổn định. Dự kiến sau khoảng 1 tháng sẽ phẫu thuật phục hồi lưu thông ruột.

Đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần dân

BS CKII Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, cho biết theo thống kê của cơ sở 2, sau hơn 3 tháng đi vào hoạt động, số lượt khám ngoại trú đã tăng rõ rệt, từ khoảng 200 ca/ngày lên gần 250 ca/ngày.

Nhờ năng lực đáp ứng điều trị tại chỗ, số ca phải chuyển viện giảm mạnh từ khoảng 40 ca/ngày xuống còn 3 ca/ngày. Hoạt động điều trị nội trú cũng được duy trì ổn định với khoảng 145 lượt/tháng.

Sau hơn 3 tháng đi vào hoạt động, số lượt khám ngoại trú tại Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 đã tăng rõ rệt. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Theo BS Hải, việc vận hành cơ sở 2 theo mô hình đa chuyên khoa đã giúp người dân khu vực Cần Giờ tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương. Các quy trình an toàn như cấp cứu, báo động đỏ, hội chẩn và chuyển viện đều được chuẩn hóa đồng bộ, tạo nền tảng để bệnh viện từng bước phát triển theo định hướng đa khoa trong lộ trình sắp tới. Chất lượng chuyên môn, đội ngũ nhân sự và hệ thống trang thiết bị tại cơ sở 2 của Bệnh viện Từ Dũ được bảo đảm tương đương bệnh viện tuyến cuối.

“Việc phát triển cơ sở 2 không chỉ nhằm mở rộng quy mô hoạt động, mà còn thể hiện rõ định hướng xây dựng mô hình đa tầng - đa cực - đa trung tâm của TP, trong đó mỗi cơ sở đều đủ năng lực đảm nhận vai trò điều trị độc lập, mang lại sự an tâm cho người bệnh, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu sản khoa phức tạp” – BS Hải nói.

Người dân thăm khám tại Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2. Ảnh: THẢO PHƯƠNG

Để người bệnh tại Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương, bệnh viện đã triển khai chiến lược toàn diện dựa trên ba trụ cột then chốt: Nguồn nhân lực, trang thiết bị và vật tư y tế, cơ sở vật chất và quy trình vận hành.

Bệnh viện có sự hiện diện thường trực của đội ngũ bác sĩ giỏi, giàu kinh nghiệm, đủ năng lực xử trí các ca bệnh nặng và các tình huống khẩn cấp. Về trang thiết bị và vật tư y tế, được đầu tư đồng bộ, từ hệ thống máy móc hiện đại, ê kíp gây mê, hồi sức đến thuốc men chuyên dụng, sẵn sàng đáp ứng các ca phẫu thuật sản khoa phức tạp như tại cơ sở chính.

Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 sớm triển khai nhiều kỹ thuật phẫu thuật ở mức độ trung – cao. Ảnh: BVCC

TS.BS Võ Hồng Minh Công, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho hay từ ngày 1-1-2026, bệnh viện chính thức vận hành đồng thời 2 cơ sở khám, chữa bệnh hạng I cùng cấp chuyên sâu.

Trong tháng đầu tiên sau sáp nhập, cơ sở 2 đã tiếp nhận 217 lượt điều trị là người nước ngoài, tăng 88,7% so với tháng 12-2025; cơ sở 2 cũng tiếp nhận 72 lượt khám ngoại trú, 119 lượt cấp cứu, 23 lượt điều trị nội trú, 4 trường hợp phẫu thuật. Đây là những con số đáng chú ý đối với một đơn vị mới vận hành.

Người dân thăm khám tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2. Ảnh: BVCC

Không chỉ dừng lại ở các dịch vụ khám chữa bệnh thông thường, cơ sở 2 đã sớm triển khai nhiều kỹ thuật phẫu thuật ở mức độ trung – cao, tận dụng hiệu quả năng lực chuyên môn của Bệnh viện Nhân dân Gia Định hạng I, cấp chuyên sâu, và hệ thống cơ sở vật chất sẵn có của bệnh viện tiền thân.

Trong tháng đầu, đội ngũ bác sĩ đa chuyên khoa tại cơ sở 2 đã thực hiện an toàn nhiều ca phẫu thuật và điều trị tiêu biểu như phẫu thuật nội soi cắt đại tràng, nội soi cắt dạ dày trong điều trị bệnh lý ung thư tiêu hóa; phẫu thuật đa chấn thương vỡ tá tràng, kết hợp hồi sức – phẫu thuật chấn thương phức tạp; thay khớp háng toàn phần cho người cao tuổi.

“Mục tiêu của cơ sở 2 là xây dựng một trung tâm cấp cứu chuyên sâu nhằm hỗ trợ người dân TP.HCM, đồng thời tiếp nhận và điều trị cho các trường hợp khách du lịch, người nước ngoài gặp sự cố tại khu vực trung tâm TP” – BS Công nói.

Bệnh viện Nhân dân Gia Định vận hành theo mô hình “1 bộ máy – 2 cơ sở – một chuẩn chất lượng”. Ảnh: BVCC

Trong năm 2025 và đầu năm 2026, tại cả hai cơ sở của bệnh viện đã triển khai chương trình cấp cứu chuyên sâu và cứu sống được 36% trường hợp ngưng tim, ngưng thở xảy ra ngoài bệnh viện. Với mức 36% này, bệnh viện đang tiệm cận các nước trong khu vực và sẽ tiếp tục phấn đấu nâng cao hơn nữa để phục vụ tốt công tác cấp cứu chuyên sâu cho người dân TP.HCM cũng như du khách.

Trong năm 2026 và những năm tiếp theo, bệnh viện sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống cấp cứu chuyên sâu. Đồng thời, bệnh viện dự kiến triển khai mô hình xe cấp cứu lưu động, được trang bị đầy đủ phương tiện để kịp thời hỗ trợ người dân, qua đó nâng cao tỉ lệ sống trong các trường hợp ngưng tim, ngưng thở.

Định vị cơ sở 2 trong giai đoạn phát triển

Theo kế hoạch của Sở Y tế TP.HCM, trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo, cơ sở 2 không được hiểu là phần mở rộng cơ học, mà phải được xác định là một cấu phần chiến lược trong tổ chức hệ thống y tế đa tầng – đa cực – đa trung tâm của TP.

Ê-kíp cấp cứu cho bệnh nhân tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2. Ảnh: BVCC

Mỗi cơ sở 2 phải được định vị rõ chức năng, xác lập vai trò cụ thể, gắn chặt với yêu cầu không gian đô thị, đặc điểm dân cư và năng lực chuyên môn chủ lực của từng bệnh viện. Có cơ sở 2 để giảm tải cho khu vực trung tâm; có cơ sở 2 để làm bệnh viện cửa ngõ, bảo đảm cấp cứu, hồi sức và xử trí kịp thời trong “thời gian vàng”; có cơ sở 2 để phát triển chuyên sâu, gắn với đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật; cũng có những cơ sở 2 nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận y tế cho các khu vực đặc thù, vùng ven, khu vực xa trung tâm hoặc có điều kiện giao thông đặc biệt.

Ngành y tế TP không đặt mục tiêu mở thêm nhiều cơ sở 2, mà đặt mục tiêu tổ chức đúng và vận hành hiệu quả, lấy chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả sử dụng nguồn lực làm thước đo.

Để các mô hình này vận hành hiệu quả, Sở Y tế quán triệt 5 nguyên tắc: Lựa chọn đúng cơ sở và đúng nhu cầu dựa trên dữ liệu; chuẩn hóa chất lượng theo bệnh viện chủ quản; tổ chức nhân sự linh hoạt nhưng đồng chuẩn; số hóa, liên thông dữ liệu và điều phối thông minh; đồng thời đo lường hiệu quả bằng các chỉ số cụ thể.

Mục tiêu cốt lõi của mô hình cơ sở 2 là tái cấu trúc không gian cung ứng dịch vụ y tế, phân bố hợp lý năng lực khám chữa bệnh theo các cực của một siêu đô thị, giảm tình trạng dồn nén quá mức tại khu vực trung tâm.

Cạnh đó, phát huy tối đa nguồn lực sẵn có, thông qua chuyển đổi công năng có chọn lọc các cơ sở đã được đầu tư nhưng chưa phát huy hiệu quả mong muốn, rút ngắn thời gian triển khai và tiết kiệm được chi phí đầu tư công.

Ngoài ra còn nâng cao hiệu quả vận hành toàn hệ thống, bảo đảm phân luồng hợp lý, liên thông theo từng lĩnh vực chuyên ngành và tính liên tục trong chăm sóc sức khỏe người dân.

Tùy điều kiện cụ thể, cơ sở 2 có thể được triển khai theo nhiều hình thức: cơ sở 2 của bệnh viện chuyên khoa liên kết với nhiều bệnh viện đa khoa, chuyên khoa khác, đưa chuyên môn sâu đến gần người dân hơn; cơ sở 2 hình thành thông qua hợp nhất, sáp nhập, thống nhất cách quản trị để làm tăng công suất sử dụng, vốn kém hiệu quả thời gian dài trước đó; cơ sở 2 giúp đa cực hóa các chuyên khoa sâu, phát triển trên nền hạ tầng sẵn có; cơ sở 2 “cấy ghép” thêm chuyên khoa sâu tại một bệnh viện đa khoa có sẵn hạ tầng nhưng chưa sử dụng hết công suất, tạo thêm điểm tựa chuyên khoa cho khu vực.

Dù theo mô hình nào, yêu cầu xuyên suốt của cơ sở 2 là một đầu mối quản trị – một chuẩn chất lượng – một hệ thống điều phối thống nhất.

Sở Y tế TP.HCM

“Cánh tay nối dài” đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh tại chỗ

PGS.TS.BS TĂNG CHÍ THƯỢNG, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM:

Bên cạnh các cơ sở 2 đã hình thành nhiều năm trước của một số bệnh viện như Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM hay Bệnh viện Tâm thần TP.HCM – chủ yếu nhằm giảm quá tải do hạn chế quỹ đất và hạ tầng tại cơ sở chính – năm 2025 đánh dấu sự xuất hiện của các mô hình cơ sở 2 thế hệ mới như Bệnh viện Từ Dũ 2 và Bệnh viện Nhân dân Gia Định 2.

Đây không còn là mở rộng mang tính tình thế mà là bước tổ chức lại hệ thống y tế theo định hướng đa tầng – đa cực – đa trung tâm trong bối cảnh đô thị mở rộng.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy các bệnh viện chuyên sâu khu vực trung tâm luôn quá tải, trong khi ở một số nơi khác, đất đai, hạ tầng và trang thiết bị đã được đầu tư nhưng chưa khai thác hiệu quả. Nếu tiếp tục xây mới hoàn toàn bệnh viện, TP sẽ tốn kém lớn, thời gian kéo dài và khó đáp ứng kịp nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng. Hơn nữa, một bệnh viện mới cần nhiều năm để xây dựng uy tín chuyên môn và niềm tin người dân.

Từ đó, mô hình “cơ sở 2” được xác định là giải pháp tổ chức mang tính chiến lược nhằm tái cấu trúc không gian cung ứng dịch vụ y tế. Cơ sở 2 không phải bệnh viện độc lập hay bản sao cơ học, mà là đơn vị trực thuộc bệnh viện chính, vận hành theo cùng chuẩn chuyên môn, quy trình kỹ thuật và hệ thống quản trị chất lượng, bảo đảm không phân mảnh chất lượng phục vụ.

Gắn với hệ thống bệnh viện cửa ngõ, cơ sở 2 trở thành “cánh tay nối dài” về chuyên môn, hình thành các cực y tế khu vực đủ năng lực tiếp nhận, sàng lọc, cấp cứu và xử trí phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh tại chỗ. Nhờ đó, người dân được tiếp cận dịch vụ chất lượng cao gần nơi sinh sống; các bệnh viện trung tâm có điều kiện tập trung kỹ thuật cao, đào tạo và dẫn dắt toàn mạng lưới. Đây không chỉ là giải pháp giảm tải trước mắt mà là định hướng chiến lược giúp hệ thống y tế Thành phố Hồ Chí Minh phát triển bền vững, cân bằng và hiệu quả giai đoạn 2026–2030 và những năm tiếp theo.

Lời giải chiến lược cho bài toán quá tải y tế đô thị

PGS.TS.BS NGUYỄN ANH DŨNG, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM:

Mô hình cơ sở 2 của các bệnh viện chuyên sâu là trọng tâm trong chiến lược phát triển hệ thống y tế TP giai đoạn mới. Đây không chỉ là mở rộng cơ sở vật chất mà là giải pháp tái cấu trúc không gian y tế, phát huy nguồn lực sẵn có và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ chất lượng cao cho người dân.

Thực tiễn một siêu đô thị như TP.HCM đặt ra nhiều thách thức: dân số đông, địa bàn rộng, nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng cả về số lượng lẫn chất lượng. Hệ thống y tế phải chuyển mình theo định hướng đa tầng – đa cực – đa trung tâm.

Tuy nhiên, nghịch lý hiện nay là các bệnh viện chuyên sâu khu vực trung tâm luôn quá tải, trong khi nhiều nơi đã được đầu tư đất đai, hạ tầng, trang thiết bị nhưng khai thác chưa hiệu quả. Nếu xây mới hoàn toàn một bệnh viện chuyên sâu, TP sẽ đối mặt bài toán lớn về quỹ đất, quy hoạch và nhân lực.

Từ đó, ngành y tế lựa chọn mô hình cơ sở 2 như lời giải chiến lược: vừa mở rộng điểm cung ứng dịch vụ chuyên sâu để giảm tải trung tâm, vừa bảo đảm chất lượng đồng cấp và tận dụng tối đa nguồn lực hiện có.

Cơ sở 2 là đơn vị trực thuộc bệnh viện chuyên sâu, hoạt động trên nền tảng hạ tầng phù hợp nhưng tuân thủ cùng chuẩn chuyên môn, quy trình kỹ thuật và hệ thống quản trị của bệnh viện chủ quản, bảo đảm chất lượng tương đồng với cơ sở chính.

Đây là cấu phần chiến lược của hệ thống y tế đa trung tâm, hướng đến mục tiêu người dân được thụ hưởng dịch vụ chất lượng cao gần nơi sinh sống, đồng thời tạo điều kiện để bệnh viện trung tâm tập trung chuyên sâu, nghiên cứu và đào tạo, bảo đảm phát triển cân bằng, bền vững cho đô thị đặc biệt.

Mở ra hướng đi mới trong tổ chức mạng lưới y tế

BS CKII TRẦN NGỌC HẢI, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ:

Sự ra đời của Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 không chỉ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh trước mắt, mà còn mở ra một hướng đi mới trong tổ chức mạng lưới y tế của TP.HCM: phát triển theo mô hình đa cực, liên kết đa chuyên khoa – đa bệnh viện, tận dụng tối đa tiềm lực sẵn có để phục vụ người dân công bằng và hiệu quả hơn.

Đây là giải pháp sáng tạo, nhân văn và tạo tiền lệ quan trọng cho việc bảo đảm chăm sóc sức khỏe toàn diện ở những khu vực xa trung tâm.

Sự đồng lòng của tập thể 9 đơn vị cùng sự ủng hộ của lãnh đạo TP và bà con đã giúp hoàn thiện cơ sở 2 trong thời gian ngắn. Đây là bệnh viện công lập, thuộc về cộng đồng và phục vụ cộng đồng.

Trong tương lai, Cần Giờ sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong kết nối với sân bay Long Thành, Đồng Nai, Vũng Tàu và cả cảng biển quốc tế hiện đại đang được xây dựng. Vì vậy, y tế địa phương phải đảm nhận nhiệm vụ kép: vừa chăm sóc sức khỏe người dân, vừa phục vụ lực lượng lao động tham gia các dự án lớn quanh khu vực.

Nâng tầm chuyên môn ngay tại cơ sở mới

TS.BS NGUYỄN HOÀNG HẢI, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định:

Sau hơn một tháng vận hành theo mô hình “1 bộ máy – 2 cơ sở – một chuẩn chất lượng”, cơ sở 2 của Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Không chỉ bảo đảm an toàn cấp cứu và điều trị thường quy, cơ sở này còn nhanh chóng tạo dựng niềm tin với người dân và cả người bệnh quốc tế, trở thành minh chứng cụ thể cho chương trình tái cấu trúc hệ thống y tế của TP.HCM.

Việc sáp nhập một bệnh viện đa khoa vào bệnh viện tuyến cuối có bề dày 110 năm không đơn thuần là đổi tên, mà nhằm tận dụng tối đa cơ sở vật chất sẵn có, tăng công suất giường bệnh, đồng thời nâng chuẩn chất lượng chuyên môn và quản lý.

Cơ sở 2 hiện tổ chức đầy đủ các khoa, các đơn nguyên chuyên khoa. Đồng thời, đây còn là Trạm cấp cứu vệ tinh của Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, góp phần tăng khả năng tiếp cận cấp cứu cho khu vực trung tâm và lân cận.

Sau một tháng, số lượt người bệnh nước ngoài gia tăng, nhiều ca phẫu thuật phức tạp được thực hiện an toàn, cùng hàng loạt phản hồi tích cực trên nền tảng số cho thấy hệ thống được sắp xếp lại nhưng không thu hẹp mà nâng tầm chất lượng. TP có thêm một điểm sáng thu hút người bệnh quốc tế, khẳng định vai trò trung tâm y khoa khu vực phía Nam.

Thời gian tới, cơ sở 2 tiếp tục mở rộng khám chuyên gia, khám hẹn giờ, thanh toán không tiền mặt; phát triển phẫu thuật trong ngày, điều trị ít xâm lấn; triển khai gói chăm sóc toàn diện cho người cao tuổi, bệnh mạn tính; tăng cường đào tạo song ngữ và chuẩn hóa quy trình phục vụ quốc tế. Những kết quả bước đầu cho thấy cơ sở 2 đang đi đúng hướng trong lộ trình đổi mới hệ thống y tế TP.

THẢO PHƯƠNG

Nguồn PLO : https://plo.vn/co-so-2-cac-benh-vien-chuyen-sau-buoc-di-chien-luoc-cua-nganh-y-te-tphcm-post896051.html