Tòa nhà đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Riyadh, Saudi Arabia ngày 3/3/2026. Ảnh: manilastandard.net/TTXVN
Theo tờ The Washington Post (Mỹ), một cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) nghi do Iran thực hiện đã đánh trúng cơ sở của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đặt trong khuôn viên Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Riyadh, Saudi Arabia hôm thứ Hai (2/3), trong bối cảnh Tehran mở rộng các đòn trả đũa sau chiến dịch không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Vụ tập kích được cho là do Iran tiến hành, nhắm trực tiếp vào cơ quan “đầu não” tình báo của Mỹ tại quốc gia vùng Vịnh. Chính phủ Mỹ và Saudi Arabia xác nhận có hai UAV tấn công trúng khu phức hợp Đại sứ quán Mỹ ở Riyadh, song không công khai việc cơ sở CIA nằm trong khuôn viên này bị ảnh hưởng. Không có nhân viên CIA nào bị thương và cơ quan này từ chối bình luận.
Thiệt hại cấu trúc, nhân viên trú ẩn tại chỗ
Cuộc tấn công diễn ra sau ba ngày kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, khiến lãnh tụ tối cao nước này cùng nhiều chỉ huy quân sự và chính trị cấp cao thiệt mạng. Động thái này đã châm ngòi cho loạt phản công dữ dội của Tehran nhằm vào các mục tiêu Mỹ và Israel trong khu vực, cũng như các đồng minh vùng Vịnh.
Một cảnh báo nội bộ của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết vụ tấn công bằng UAV đã làm sập một phần mái của đại sứ quán và khiến khu vực bên trong bị ô nhiễm bởi khói. Thông báo nêu rõ cơ sở ngoại giao Mỹ chịu thiệt hại về cơ sở vật chất và toàn bộ nhân viên vẫn đang trú ẩn tại chỗ.
Hiện mức độ thiệt hại cụ thể đối với cơ sở CIA, vốn đặt ở tầng cao nhất của tòa nhà và được đánh giá là một trong những cơ sở lớn nhất của Mỹ tại khu vực, vẫn chưa được làm rõ.
Đại sứ quán Mỹ tại Riyadh cùng các cơ quan đại diện ngoại giao của Washington tại Liban (Lebanon) và Kuwait đã đóng cửa từ ngày 3/3. Công dân Mỹ được khuyến cáo tránh xa các cơ sở này cho đến khi có thông báo mới.
Biểu tượng nhạy cảm với Tehran
Dù thiệt hại được mô tả là hạn chế, giới quan sát nhận định vụ việc có thể mang ý nghĩa biểu tượng lớn đối với chính quyền Iran, vốn từ lâu coi CIA là “đối thủ tối thượng”, đặc biệt liên quan đến vai trò bí mật của Washington trong cuộc đảo chính quân sự năm 1953 lật đổ Thủ tướng dân cử của Iran.
Saudi Arabia từng công khai kêu gọi giải pháp ngoại giao để ngăn nguy cơ chiến tranh hồi tháng 1. Tuy nhiên, Thái tử Mohammed bin Salman đã nhiều lần điện đàm với Tổng thống Donald Trump trong tháng qua, thúc đẩy Washington tiến hành tấn công Iran. Lập trường này được củng cố bởi Bộ trưởng Quốc phòng Saudi Arabia, Hoàng thân Khalid bin Salman, trong các cuộc gặp kín với quan chức Mỹ tại Washington.
Cũng trong tháng 1, ông Trump tuyên bố Saudi Arabia là “đồng minh lớn ngoài NATO”, qua đó trao thêm các đặc quyền về quân sự và tài chính, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại quốc phòng và hợp tác an ninh. Riyadh từ lâu được xem là một trong những đối tác chiến lược quan trọng nhất của Washington tại Trung Đông nhờ tiềm lực dầu mỏ và ảnh hưởng rộng lớn trong thế giới Arab.
Hoạt động tình báo có thể được duy trì
Các cựu quan chức CIA từng làm việc tại Trung Đông cho rằng việc mất quyền sử dụng cơ sở tình báo là một trở ngại, song không mang tính tê liệt. Một cựu sĩ quan nhận định việc rút bớt nhân sự hay tái bố trí là điều vốn thuộc về đặc thù công việc, đồng thời nhấn mạnh quan hệ hợp tác tình báo giữa Mỹ và Saudi Arabia đủ chặt chẽ để đảm bảo các hoạt động tiếp tục diễn ra. “Hệ thống luôn có phương án dự phòng”, người này nói.
Một cựu quan chức khác cho rằng cơ quan này có nhiều kinh nghiệm xử lý khủng hoảng trong khu vực, và việc văn phòng bị UAV phá hủy ít gây gián đoạn hơn nhiều so với kịch bản đại sứ quán bị chiếm giữ, như từng xảy ra tại Tehran năm 1979, khi 66 người Mỹ bị bắt làm con tin trong cuộc Cách mạng Hồi giáo dẫn tới sự ra đời của Cộng hòa Hồi giáo Iran.
Giao tranh lan rộng toàn khu vực
Kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành không kích Iran hôm 28/2, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết hơn 1.250 mục tiêu đã bị tấn công. Đáp trả, Iran phóng tên lửa và UAV nhằm vào Kuwait, Qatar, Israel, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất và nhiều địa điểm khác, bao gồm cả mục tiêu dân sự.
Tối 3/3, Lầu Năm Góc công bố danh tính bốn binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong một vụ tấn công bằng UAV tại Kuwait, gồm Trung sĩ bậc nhất Nicole Amor (39 tuổi), Trung sĩ Declan Coady (20 tuổi), Đại úy Cody Khork (35 tuổi) và Trung sĩ bậc nhất Noah Tietjens (42 tuổi), tất cả thuộc Bộ Tư lệnh Hậu cần 103 của Lục quân Dự bị Mỹ. Hai binh sĩ khác cũng thiệt mạng trong cùng vụ việc và được tìm thấy sau đó trong đống đổ nát; danh tính dự kiến sẽ được công bố trong tuần này.
Diễn biến mới nhất cho thấy xung đột đang vượt ra ngoài phạm vi song phương giữa Mỹ - Israel và Iran, lan rộng thành vòng xoáy đối đầu trên khắp Trung Đông, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến khu vực quy mô lớn với hệ lụy khó lường.
Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc