Cơ thể kỳ lạ khiến cụ ông marathon U90 có thể lực như thanh niên tuổi 20

3 giờ trướcBài gốc

Ở tuổi mà nhiều người đã quen với nhịp sống chậm rãi, ông Juan López García lại chọn cách tăng tốc. Người thợ sửa xe 82 tuổi sống tại Toledo, Tây Ban Nha, đang khiến giới khoa học và cộng đồng chạy bộ thế giới kinh ngạc khi sở hữu nền thể lực tương đương đàn ông khỏe mạnh độ tuổi đôi mươi.

Câu chuyện của ông không chỉ là hành trình cá nhân phi thường, mà còn mở ra những góc nhìn mới về khả năng thích nghi và tiềm năng của cơ thể con người ở tuổi xế chiều.

Khác với hình dung quen thuộc rằng tuổi già đồng nghĩa với suy giảm thể chất, López García là minh chứng sống động cho điều ngược lại. Điều đáng nói là ông không phải vận động viên chuyên nghiệp từ sớm.

Trước khi nghỉ hưu, ông gắn bó với công việc sửa xe. Mãi đến năm 66 tuổi, sau khi chính thức ngừng công việc thường ngày, ông mới bắt đầu chạy bộ. Thời điểm đó, López García thậm chí còn không thể chạy trọn vẹn một dặm (1,60934km).

Ông Juan López García, 82 tuổi, là nhân vật chính trong một nghiên cứu mới về những vận động viên cao tuổi xuất chúng. (Ảnh: FISSAC/Youtube)

Thế nhưng chỉ sau hơn 15 năm tập luyện nghiêm túc, người đàn ông ngoài 80 tuổi này đã trở thành vận động viên chạy siêu marathon, nắm giữ kỷ lục thế giới ở nhóm tuổi của mình và là nhân vật trung tâm của một nghiên cứu khoa học mới do các nhà khoa học châu Âu thực hiện.

Mục tiêu của nghiên cứu là tìm hiểu vì sao López García có thể duy trì, thậm chí cải thiện thể lực ở độ tuổi mà đa số cơ thể đã suy giảm rõ rệt.

Kết quả cho thấy khả năng phi thường của ông có thể được lý giải chủ yếu bởi ba yếu tố sinh lý then chốt. Trước hết là chỉ số VO₂ max – thước đo tiêu chuẩn vàng phản ánh lượng oxy tối đa mà cơ thể có thể hấp thụ và sử dụng trong quá trình vận động cường độ cao. Thông thường, chỉ số này bắt đầu giảm khoảng 10% mỗi thập kỷ sau tuổi 30. Tuy nhiên, VO₂ max của López García không những không giảm mà còn tăng lên kể từ khi ông bắt đầu tập luyện đều đặn.

Đáng chú ý, VO₂ max của ông hiện được ghi nhận là mức cao nhất từng thấy ở một người trên 80 tuổi, tương đương với chỉ số mà các chuyên gia kỳ vọng ở một người đàn ông khỏe mạnh trong độ tuổi 20. Điều này cho thấy hệ tim phổi của López García vẫn hoạt động cực kỳ hiệu quả, bất chấp tuổi tác.

López García tham gia cuộc đua đầu tiên của mình ở tuổi 70. (Ảnh: FISSAC/Youtube)

Không chỉ vậy, các xét nghiệm còn cho thấy cơ bắp của ông có khả năng hấp thụ và sử dụng một tỷ lệ rất lớn oxy có sẵn trong máu. Chính đặc điểm này giúp López García duy trì nguồn năng lượng ổn định để chạy đường dài mà không bị suy kiệt nhanh chóng. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các vận động viên chạy siêu marathon, những người thường phải thi đấu ở các cự ly có thể kéo dài tới 100 dặm hoặc hơn.

Những lợi thế sinh lý này đã chuyển hóa trực tiếp thành thành tích trên đường chạy. Hiện López García đang giữ kỷ lục thế giới ở nhóm tuổi 80–84 cho cự ly siêu marathon 31 dặm. Năm 2024, ông tiếp tục ghi dấu ấn khi giành chức vô địch thế giới marathon ở nhóm tuổi của mình, hoàn thành cuộc đua với thời gian 3 giờ 39 phút 10 giây, đồng thời lập kỷ lục châu Âu.

Một yếu tố khác góp phần vào thành công của López García là tốc độ oxy hóa chất béo tối đa, tức tốc độ cao nhất mà cơ thể có thể đốt cháy chất béo để tạo năng lượng. Các nhà nghiên cứu đo được con số này ở mức 0,55 gam mỗi phút, tương đương với các vận động viên trẻ khỏe mạnh. Điều này cho thấy cơ thể ông sử dụng chất béo làm nhiên liệu rất hiệu quả.

Thông thường, phần lớn mọi người chỉ bắt đầu đốt cháy chất béo ở cường độ vận động vừa phải, khoảng 45% đến 65% VO₂ tối đa. Trong khi đó, López García có thể sử dụng chất béo làm nhiên liệu chính ngay từ mức cường độ khoảng 77% VO₂ max, phản ánh khả năng tối ưu hóa năng lượng vượt trội.

Bên cạnh đó, ông còn sở hữu chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức khỏe mạnh và tỷ lệ khối lượng cơ nạc cao so với độ tuổi và vóc dáng. Nồng độ hemoglobin trong máu của ông cũng ở mức cao. Hemoglobin là protein giàu sắt trong hồng cầu, đóng vai trò vận chuyển oxy từ phổi đến các mô và đưa carbon dioxide quay trở lại phổi. Nồng độ hemoglobin cao giúp cơ thể vận chuyển oxy hiệu quả hơn, một lợi thế lớn trong các môn thể thao sức bền.

Các tác giả nghiên cứu nhận định rằng bộ dữ liệu độc đáo thu thập được từ vận động viên ưu tú ngoài 80 tuổi này cho thấy việc tập luyện sức bền ở giai đoạn cuối đời có thể làm chậm đáng kể những thay đổi sinh lý liên quan đến quá trình lão hóa.

Kết quả kiểm tra cho thấy chỉ số VO₂ max và các chỉ số sinh trắc học khác của López García tương đương với nam giới ở độ tuổi 20 và 30. (Ảnh: FISSAC/Youtube)

Dù vậy, López García không phải là “siêu nhân” theo nghĩa tuyệt đối. Một số chỉ số sinh lý khác của ông chỉ ở mức khá so với độ tuổi, chứ không vượt trội. Chẳng hạn, ngưỡng lactate – cường độ tối đa mà một vận động viên có thể duy trì trước khi axit lactic tích tụ gây mệt mỏi nhanh – không đặc biệt xuất sắc.

Hiệu suất chạy, tức lượng oxy cần thiết để chạy ở một tốc độ nhất định, cũng không cho thấy sự vượt trội bất thường.

Các nhà nghiên cứu thừa nhận rằng sự suy giảm hiệu suất do tuổi tác là điều không thể tránh khỏi, chủ yếu bắt nguồn từ việc giảm VO₂ max cũng như sự suy giảm về khối lượng và chức năng của hệ cơ xương. Tuy nhiên, họ nhấn mạnh rằng hoạt động thể chất thường xuyên là một biện pháp đối phó hiệu quả trước nhiều tác động tiêu cực của lão hóa.

“Những phát hiện hiện tại củng cố quan điểm rằng việc duy trì khả năng vận động cao ở tuổi già giúp bảo tồn VO₂ max – một yếu tố dự báo quan trọng đối với tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân", nhóm tác giả viết.

Chia sẻ với tờ Washington Post, López García cho biết, khi mới bắt đầu tập thể dục, ông chỉ đơn giản muốn “chạy một chút để duy trì sức khỏe” và chưa bao giờ nghĩ rằng mình có thể đạt đến trình độ như hiện nay. Hiện tại, ông tập luyện cùng huấn luyện viên, chạy khoảng 40 dặm mỗi tuần, xen kẽ các bài chạy nước rút. Khi chuẩn bị cho các cuộc đua, quãng đường tập luyện của ông gần như tăng gấp đôi.

Ngoài chạy bộ, López García còn tập luyện thể lực vài lần mỗi tuần và tuân theo chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải hoàn toàn bình thường tại nhà. Quan trọng hơn cả, ông không có ý định dừng lại.

“Tôi nhớ ông bà tôi. Ở độ tuổi này, họ trông như những người già nhỏ bé. Còn hôm nay, tôi không cảm thấy mình già", López García nói.

Câu chuyện của Juan López García không chỉ truyền cảm hứng cho những người yêu chạy bộ, mà còn đặt ra một thông điệp mạnh mẽ, tuổi tác có thể là giới hạn sinh học, nhưng lối sống năng động và kỷ luật có thể giúp con người kéo giãn đáng kể giới hạn ấy.

Nhật Thùy (Nguồn: NYP)

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/co-the-ky-la-khien-cu-ong-marathon-u90-co-the-luc-nhu-thanh-nien-tuoi-20-ar1001988.html