Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng và tầm nhìn 'Mở cửa bầu trời': Bước ngoặt hàng không phá thế bao vây kinh tế

một giờ trướcBài gốc

“Mở cửa” đón nhân tài

Sau năm 1975, bầu trời thương mại của Việt Nam gần như chỉ giới hạn trong khối xã hội chủ nghĩa với các đường bay thưa thớt đến Moscow hay Bangkok. Lệnh cấm vận ngặt nghèo từ phương Tây cùng khủng hoảng kinh tế nội tại đã biến Việt Nam thành một "ốc đảo" tách biệt với dòng chảy sôi động của khu vực Đông Nam Á.

Trong bối cảnh đó, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (Thủ tướng) Phạm Văn Đồng - người đứng đầu Chính phủ lúc bấy giờ - đã sớm nhận ra rằng: Muốn cứu nền kinh tế, không thể chỉ trông chờ vào nội lực hay sự hỗ trợ từ khối Đông Âu. Việt Nam cần một "cửa ngõ" để bước ra thế giới tư bản, và hàng không chính là chiếc chìa khóa vạn năng đó.

Tư duy của ông vượt xa những rào cản ý thức hệ thời bấy giờ. Ông hiểu rằng để mở cửa bầu trời, Việt Nam cần những con người am hiểu luật chơi quốc tế, có kỹ thuật và quan hệ. Chính sách thu hút nhân tài Việt kiều – những người con xa xứ nhưng vẫn đau đáu hướng về quê hương – đã được ông khởi xướng như một mũi nhọn ngoại giao kinh tế.

Câu chuyện về việc mở đường bay TP.HCM – Manila là minh chứng sống động nhất cho tư duy "dụng nhân như dụng mộc" của cố Thủ tướng.

Thủ tướng Phạm Văn Đồng (thứ hai từ trái qua) và doanh nhân Johnathan Hạnh Nguyễn (thứ ba từ trái qua)

Người đứng đầu Chính phủ khi ấy nhận thức sâu sắc rằng, để vực dậy đất nước từ tro tàn chiến tranh, Việt Nam khát vốn, khát công nghệ, nhưng trên hết là "khát" những bộ óc am hiểu luật chơi quốc tế. Ông nhìn thấy một nguồn lực khổng lồ đang bị lãng quên: Cộng đồng người Việt ở nước ngoài (Việt kiều). Với ông, họ không phải là những người bỏ đi, mà là những "cánh chim" đã bay xa, tích lũy được tinh hoa của thế giới và giờ đây chính là lúc họ quay về để làm "cầu nối" kiến thiết quê hương.

Chính vì thế, chính sách thu hút nhân tài lúc này không dừng lại ở những văn bản hành chính khô khan, mà được hiện thực hóa bằng những hành động quyết liệt và đầy nhân văn. Cuộc gặp gỡ năm 1984 giữa vị Thủ tướng lão luyện và chàng thanh niên Johnathan Hạnh Nguyễn đã tạo ra một sự kiện ghi dấu lịch sử cho ngành hàng không Việt Nam.

Khi ấy, Johnathan Hạnh Nguyễn mới chỉ 33 tuổi, nhưng đã có một hồ sơ ấn tượng: là một doanh nhân thành đạt tại Mỹ với vị trí là thanh tra tài chính hãng hàng không Boeing Mỹ - gã khổng lồ hàng không thế giới. Giữa lúc Việt Nam đang chịu lệnh cấm vận ngặt nghèo từ. Mỹ, việc Thủ tướng trực tiếp gặp gỡ và đặt niềm tin vào một Việt kiều từ Mỹ là một quyết định đòi hỏi bản lĩnh chính trị phi thường, bởi ông không nhìn vào lý lịch xuất thân để e ngại, mà nhìn vào kinh nghiệm chuyên môn và mạng lưới quan hệ quốc tế của vị doanh nhân trẻ.

Thủ tướng đã trao cho ông Hạnh Nguyễn nhiệm vụ tối mật và đầy thách thức.

“Mở cửa từ bầu trời”

Với con mắt tinh tường của một nhà lãnh đạo lão luyện, Thủ tướng nhìn thấy ở vị doanh nhân 33 tuổi này không chỉ là kiến thức chuyên môn về hàng không mà còn là khả năng kết nối ngoại giao. Nhiệm vụ được giao là một thách thức khổng lồ: Đàm phán mở đường bay quốc tế thương mại nối liền Việt Nam và Philippines. Đây không chỉ là một dự án mở cửa hàng không, mà là một nước cờ ngoại giao nhằm chọc thủng bức tường bao vây kinh tế.

Tại sao lại là Philippines? Thủ tướng Phạm Văn Đồng với tư duy sắc sảo đã nhận thấy Manila - dù là một đồng minh thân cận của Mỹ ở Đông Nam Á - nhưng lại có cơ chế ngoại giao linh hoạt và có thể trở thành “cửa ngõ” trung chuyển hoàn hảo để Việt Nam tiếp cận thị trường ASEAN và xa hơn nữa.

Chuyến bay đầu tiên từ TP.HCM đáp xuống Manila đã đi vào lịch sử ngành hàng không Việt Nam

Đáp lại sự tin tưởng tuyệt đối của Thủ tướng, ông Johnathan Hạnh Nguyễn đã vận dụng tất cả kỹ năng đàm phán và uy tín cá nhân để tiếp cận giới lãnh đạo Philippines. Sau những nỗ lực không mệt mỏi, ông đã thuyết phục thành công Tổng thống Ferdinand Marcos phê duyệt đường bay. Ngày 5 tháng 9 năm 1985, chuyến bay đầu tiên từ TP.HCM đáp xuống Manila đã đi vào lịch sử ngành hàng không Việt Nam.

Quyết sách táo bạo của Thủ tướng Phạm Văn Đồng và sự dấn thân của ông Johnathan Hạnh Nguyễn đã đặt những viên gạch nền móng đầu tiên, mở đường cho sự phát triển rực rỡ của ngành hàng không và du lịch Việt Nam sau này.

Di sản của một tầm nhìn

Đối với ngành hàng không và du lịch, sự kiện năm 1985 không đơn thuần là việc thiết lập một lộ trình bay mới. Đó là biểu tượng của sự phá băng.

Đường bay này đã trở thành "ống thở" cho nền kinh tế đang ngạt thở vì cấm vận. Thông qua cửa ngõ Manila, hàng hóa thiết yếu, thuốc men và ngoại tệ đã chảy về Việt Nam. Quan trọng hơn, nó gửi đi một thông điệp mạnh mẽ đến cộng đồng quốc tế: Việt Nam sẵn sàng làm bạn, sẵn sàng mở cửa và đủ năng lực vận hành các tiêu chuẩn hàng không quốc tế.

Quyết sách của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã đặt nền móng sơ khai cho ngành du lịch và vận tải hàng không Việt Nam hiện đại. Từ "khe cửa hẹp" Manila, Việt Nam đã mở rộng mạng lưới bay ra toàn cầu, đón hàng triệu lượt khách quốc tế và đưa các hãng hàng không Việt Nam vươn tầm thế giới như ngày hôm nay.

Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng không chỉ là một nhà chính trị lỗi lạc, mà trong lăng kính của ngành hàng không, ông chính là "kiến trúc sư trưởng" cho những đường băng kết nối Việt Nam với tương lai. Với việc đặt niềm tin vào “đúng người, đúng việc”, ông đã để lại một di sản quan trọng trong quản trị đất nước: Đổi mới thực sự bắt đầu từ tư duy dám chấp nhận cái mới và dũng cảm tin tưởng vào con người.

Phương Hà

Nguồn Du lịch TP.HCM : https://tcdulichtphcm.vn/chuyen-dong/co-thu-tuong-pham-van-dong-va-tam-nhin-mo-cua-bau-troi-buoc-ngoat-hang-khong-pha-the-bao-vay-kinh-te-c2a110591.html