Cố vấn Tổng thống Ba Lan đặt hoài nghi trong kế hoạch hạt nhân châu Âu, cho rằng Mỹ 'vẫn là đối tác đáng tin cậy duy nhất'

10 giờ trướcBài gốc

Đầu tháng 2/2026, Thủ tướng Đức Friedrich Merz thông báo, Berlin đã bắt đầu thảo luận với Pháp - cường quốc hạt nhân duy nhất của Liên minh châu Âu (EU) kể từ khi Anh rời khối - về khả năng xây dựng một cơ chế răn đe chung cho toàn châu lục.

Trong khi đó, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho biết, Warsaw cũng đã bắt đầu trao đổi với Paris, song nhấn mạnh ông cần các chi tiết cụ thể trước khi bàn đến việc tham gia bất cứ chương trình nào.

Về phần mình, Giám đốc Cục An ninh quốc gia Ba Lan Slawomir Cenckiewicz nhấn mạnh, nước này nên theo dõi các cuộc thảo luận Đức-Pháp, nhưng ưu tiên chương trình chia sẻ hạt nhân hiện có của NATO nhằm đối phó với các mối đe dọa tiềm tàng từ Nga. Chương trình này cho phép các đồng minh không sở hữu vũ khí hạt nhân có thể lưu trữ và triển khai đầu đạn hạt nhân của Mỹ.

Theo ông Cenckiewicz, học thuyết hạt nhân của Pháp sẽ đặt toàn quyền kiểm soát vũ khí hạt nhân vào tay Tổng thống nước này. Tổng thống Emmanuel Macron dự kiến làm rõ điều này vào ngày 2/2 tới.

Ông Cenckiewicz cho rằng việc sử dụng vũ khí hạt nhân theo Điều 5 của NATO phải là quyết định chung của các đồng minh; đồng thời nêu rõ, Mỹ vẫn là đối tác đáng tin cậy duy nhất của Ba Lan trong vấn đề hạt nhân, viện dẫn ưu thế rõ rệt của Washington so với các cường quốc hạt nhân châu Âu như Pháp và Anh.

“Mỹ chưa từng ngừng phát triển năng lực quân sự và tình báo, mà liên tục đầu tư và tăng cường tiềm lực này”, ông Cenckiewicz chia sẻ với báo giới.

Phần lớn các nước châu Âu hiện vẫn dựa chủ yếu vào Mỹ để răn đe các đối thủ tiềm tàng. Tuy nhiên, những động thái gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc xung đột Nga-Ukraine và lập trường của ông đối với các đồng minh truyền thống, bao gồm cả việc đe dọa giành quyền kiểm soát Greenland, đã khiến nhiều chính phủ châu Âu lo ngại.

Giới chức Pháp khẳng định Paris không tìm cách thay thế “ô hạt nhân” của Mỹ hay cạnh tranh với NATO.

Hơn hết, các phát biểu của ông Cenckiewicz cũng cho thấy sự chia rẽ chính trị nội bộ tại Ba Lan: Chính phủ thân EU của Thủ tướng Donald Tusk muốn tăng cường hội nhập châu Âu, trong khi Tổng thống Karol Nawrocki - người có quan điểm gần gũi với người đồng cấp Mỹ - đề cao quan hệ xuyên Đại Tây Dương và vai trò của NATO.

Hai nhà lãnh đạo thường bất đồng về các vấn đề quốc phòng và với tư cách Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang, Tổng thống có thể chặn các sáng kiến của chính phủ.

Ông Cenckiewicz cũng bày tỏ, Warsaw cần xây dựng lực lượng đủ sức đối phó với các mối đe dọa mà nước này phải đối mặt.

Trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực và toàn cầu có nhiều biến động, đề xuất mở rộng năng lực răn đe hạt nhân của Pháp cho các đối tác châu Âu, được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đưa ra vào năm 2020 từng không nhận được nhiều sự quan tâm nay đang thu hút sự chú ý trở lại.

Nhiều nhà phân tích nhận định, học thuyết hạt nhân của Paris vẫn dựa trên nguyên tắc duy trì lực lượng ở mức tối thiểu nhưng đủ tin cậy để răn đe. Mục tiêu không phải chạy đua vũ trang, mà bảo đảm khả năng gây ra “tổn thất không thể chấp nhận được” đối với bất kỳ đối thủ nào có ý định tấn công phủ đầu. Một nguyên tắc cốt lõi được tái khẳng định là: Chỉ Tổng thống Pháp mới có quyền ra lệnh sử dụng vũ khí hạt nhân.

(theo U.S. News & World Reports)

Ngọc Anh

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/co-van-tong-thong-ba-lan-dat-hoai-nghi-trong-ke-hoach-hat-nhan-chau-au-cho-rang-my-van-la-doi-tac-dang-tin-cay-duy-nhat-363989.html