Một đoạn clip lan truyền trên mạng xã hội mới đây khiến người xem không khỏi lo ngại. Trong khung cảnh bữa cơm gia đình nọ, hai người được cho là vợ chồng xảy ra tranh cãi. Ban đầu chỉ là vài lời qua tiếng lại, nhưng không khí nhanh chóng trở nên căng thẳng khi “không ai chịu nhường ai”.
Mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm khi người chồng bực tức ném bát cơm xuống giữa mâm, giơ tay định đánh người vợ. Ngay lập tức, người phụ nữ trong clip cũng xông đến đánh trả. Điều đáng nói, clip xảy ra khi có sự chứng kiến của cả những đứa trẻ. Đoạn clip dừng lại trong sự hỗn loạn, nhưng đủ để người xem hình dung hậu quả nếu không có sự can thiệp kịp thời.
Thời gian qua, báo chí cũng như mạng xã hội đưa tin rất nhiều về những vụ việc mâu thuẫn trong gia đình đã dẫn đến hậu quả đáng tiếc. Đó là gia đình tan vỡ, người vướng vòng lao lý, người mang thương tật suốt đời, thậm chí là mất mạng. Những câu chuyện đau lòng ấy khiến ta không khỏi suy ngẫm về lời dạy của người xưa: “Chồng nóng thì vợ bớt lời/ Cơm sôi nhỏ lửa chẳng đời nào khê”.
Lời dạy ấy chính là triết lý ứng xử sâu sắc trong đời sống vợ chồng. Nếu đặt những câu chuyện nói trên cạnh lời dạy “chồng nóng thì vợ bớt lời”, người ta càng thấy rõ giá trị của sự nhường nhịn và kiềm chế. Khi một người đang nóng giận, nếu người còn lại cũng đáp trả bằng sự gay gắt, mâu thuẫn sẽ lập tức bị đẩy lên cao trào.
Chỉ một hành động nóng nảy, một lời nói thiếu kiềm chế cũng có thể làm tổn thương đối phương và phá vỡ không khí êm ấm trong gia đình. Ngược lại, chỉ cần một bên biết “lùi một bước”, giữ bình tĩnh... thì căng thẳng có thể được hóa giải ngay từ đầu.
Thế nhưng, giữa nhịp sống đầy áp lực, không phải ai cũng đủ bình tĩnh để “nhỏ lửa” khi “cơm sôi”. Thực tế cho thấy, nhiều bi kịch gia đình lại bắt nguồn từ những nguyên nhân rất nhỏ. Áp lực kinh tế, khác biệt trong cách sống, những hiểu lầm chưa được giải quyết… tất cả âm ỉ như ngọn lửa nhỏ. Khi gặp tác nhân kích thích, chúng dễ dàng bùng phát thành xung đột lớn. Không ít vụ việc đáng tiếc xảy ra chỉ vì cả hai phía đều không chịu “nhỏ lửa”, ai cũng muốn giữ phần đúng về mình.
Tuy nhiên, “bớt lời” không có nghĩa là nhẫn nhịn một cách cam chịu hay im lặng chịu đựng. Điều quan trọng là lựa chọn thời điểm và cách thức phù hợp để trao đổi. Khi cảm xúc đã lắng xuống, một cuộc trò chuyện bình tĩnh, thẳng thắn sẽ giúp hai người hiểu nhau hơn và tìm ra hướng giải quyết. Nhường nhịn là để giữ gìn hòa khí, chứ không phải để tích tụ ấm ức.
Trong đời sống hiện đại, khi vai trò và vị thế của người phụ nữ ngày càng được khẳng định, câu ca dao xưa cũng cần được hiểu theo tinh thần rộng hơn. Không chỉ “chồng nóng thì vợ bớt lời” mà ngược lại, khi vợ nóng, người chồng cũng cần biết kiềm chế, nhường nhịn. Hạnh phúc gia đình không thể được xây dựng từ một phía, mà phải đến từ sự thấu hiểu và sẻ chia của cả hai.
Đoạn clip về bữa cơm gia đình kia có thể chỉ là một tình huống cụ thể trong một gia đình cụ thể, nhưng lại phản ánh một mặt của thực tế xã hội. Giữa cuộc sống bộn bề áp lực, con người dễ quên mất cách nhường nhịn, tha thứ cho nhau. Một lời nói nhẹ nhàng, một bước lùi đúng lúc, đôi khi lại chính là “chiếc van” giúp xả bớt căng thẳng, ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.
Lời dạy của ông cha “cơm sôi nhỏ lửa” vẫn là nguyên tắc ứng xử cần thiết trong mỗi gia đình hôm nay. Bởi suy cho cùng, hạnh phúc không nằm ở việc ai đúng ai sai, mà ở việc cả hai có đủ bình tĩnh và bao dung để giữ cho “nồi cơm” gia đình không bị cháy khê bởi những phút giây nóng giận.
Minh Hằng