Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh của các trường đại học. Ảnh: Nam Hải
Với những điều chỉnh theo hướng “siết chặt” từ số lượng nguyện vọng, phương thức xét tuyển đến điểm cộng ưu tiên, dự thảo được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng và tính công bằng của tuyển sinh.
Tuy nhiên, đây cũng là năm đầu tiên áp dụng nhiều quy định mới, khiến không ít thí sinh băn khoăn, thậm chí lo lắng trước những thay đổi có tác động trực tiếp đến cơ hội vào đại học.
Những điểm thí sinh cần đặc biệt lưu ý
Một trong những điểm mới gây chú ý nhất là quy định mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng trong một đợt xét tuyển; riêng các ngành đào tạo giáo viên chỉ xét từ nguyện vọng 1 đến 3. Theo đại diện Bộ GD&ĐT, thống kê nhiều năm cho thấy hơn 98% số thí sinh trúng tuyển ở các nguyện vọng dưới 10, việc cho phép đăng ký quá nhiều nguyện vọng không làm tăng đáng kể cơ hội trúng tuyển, nhưng lại tạo áp lực lớn cho hệ thống xét tuyển.
Từ góc độ quản lý, đây là bước đi hợp lý nhằm hạn chế tình trạng “rải hồ sơ”, đăng ký tràn lan. Tuy nhiên, với thí sinh, đặc biệt là trong năm đầu áp dụng, giới hạn này đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng hơn ngay từ đầu.
Nguyễn Thanh Bình, học sinh lớp 12 Trường THPT Tây Hồ (Hà Nội) chia sẻ: “Em ủng hộ việc giảm nguyện vọng để tránh dàn trải, nhưng 10 nguyện vọng trong năm đầu áp dụng vẫn khá ít. Nếu lộ trình điều chỉnh được thực hiện từ từ, thí sinh sẽ bớt áp lực tâm lý hơn”. Ý kiến này cũng phản ánh tâm trạng chung của nhiều học sinh khi phải đưa ra quyết định sớm và chính xác hơn trong bối cảnh thông tin tuyển sinh ngày càng đa dạng.
Một thay đổi quan trọng khác là điều kiện xét tuyển bằng học bạ. Thay vì chỉ dựa vào kết quả lớp 12, dự thảo quy định sử dụng điểm trung bình chung của cả sáu học kỳ THPT, với tổ hợp tối thiểu 3 môn, bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn và môn này phải chiếm ít nhất một phần ba tổng điểm.
Theo đánh giá của ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT), phương thức xét tuyển học bạ đã được áp dụng hơn 10 năm, chiếm khoảng 40% số thí sinh trúng tuyển, nhưng cách làm cũ chưa phản ánh đầy đủ quá trình học tập và có nguy cơ làm giảm vai trò của năm học lớp 12. Việc bổ sung yêu cầu đạt ngưỡng điểm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT được xem là “ngưỡng bảo đảm chất lượng”.
Nhiều hiệu trưởng trường phổ thông nhìn nhận, quy định mới sẽ góp phần đưa học sinh trở lại với việc học tập nghiêm túc, hạn chế tâm lý chủ quan khi chỉ dựa vào học bạ. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn với học sinh trong việc duy trì kết quả ổn định suốt ba năm THPT, thay vì “nước rút” ở năm cuối.
Dự thảo quy định mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển (không bao gồm xét tuyển thẳng). Trước đây, có trường sử dụng tới hàng chục phương thức, khiến thí sinh và phụ huynh khó theo dõi, so sánh và lựa chọn.
Về mặt tích cực, việc tinh gọn phương thức giúp thông tin tuyển sinh trở nên dễ tiếp cận hơn, giảm chi phí xã hội và hạn chế tình trạng “chạy theo phương thức”. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, một số ý kiến lo ngại rằng khi số phương thức giảm, cơ hội thử sức của thí sinh cũng bị thu hẹp, đặc biệt với những em có năng lực không đồng đều giữa các hình thức đánh giá.
Câu chuyện tổ hợp xét tuyển, đặc biệt liên quan đến tổ hợp C00 (Ngữ văn - Lịch sử - Địa lý) cũng đang khiến nhiều học sinh lo lắng. Thực tế, Bộ GD&ĐT khẳng định không có quy định bỏ bất kỳ tổ hợp nào; quyền xây dựng tổ hợp cụ thể thuộc về các cơ sở đào tạo, miễn đáp ứng yêu cầu chung là có Toán hoặc Ngữ văn.
Trước quy định này, Nguyễn Lam Giang, học sinh Trường THPT Nguyễn Gia Thiều (Hà Nội) cho biết: “Em học khối D và có nguyện vọng vào sư phạm, nhưng mỗi trường lại có tổ hợp, phương thức khác nhau nên rất băn khoăn khi sắp xếp nguyện vọng”.
Dự thảo quy định tổng điểm cộng không vượt quá 3 điểm trên thang 30, mỗi loại điểm thành phần tối đa 1,5 điểm; chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng một lần (hoặc quy đổi điểm môn ngoại ngữ, hoặc cộng điểm thưởng). Đây được xem là nỗ lực nhằm thu hẹp chênh lệch cơ hội giữa các nhóm thí sinh.
Thực tế những năm gần đây cho thấy, chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS đã trở thành “lợi thế tuyển sinh” rõ rệt, đặc biệt với học sinh ở đô thị lớn. Việc siết điểm cộng được kỳ vọng sẽ giảm bớt khoảng cách này. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, khi ngoại ngữ vẫn được dùng làm điều kiện xét tuyển trong một số phương thức, thì việc giảm điểm cộng mới chỉ giải quyết một phần của bài toán công bằng.
Một phụ huynh có con học ở Trường THPT Quang Trung (Hà Nội) bày tỏ: “Gia đình tôi ủng hộ chủ trương siết điểm cộng, nhưng mong Bộ và các trường có giải pháp đồng bộ hơn để học sinh vùng khó khăn không bị thiệt thòi”.
Theo Nhandan.vn