Cơn khát năng lượng và cuộc đua định hình lại bản đồ trung tâm dữ liệu Đông Nam Á

2 giờ trướcBài gốc

Các công nhân xây dựng đi bộ đến một tòa nhà trung tâm dữ liệu đang được xây dựng tại Khu công nghệ Sedenak ở bang Johor, Malaysia. Ảnh: Nikkei Asia.

Đông Nam Á đang nằm ở trung tâm của một đợt bùng nổ xây dựng trung tâm dữ liệu chưa từng có trong lịch sử và chưa hề có dấu hiệu hạ nhiệt. Với dự báo nhu cầu về trí tuệ nhân tạo sẽ tăng gấp mười lần, công suất khu vực được kỳ vọng sẽ tăng gấp ba vào năm 2030 khi các gã khổng lồ công nghệ cam kết chi hàng tỷ USD cho quá trình chuyển đổi này.

Không ngạc nhiên khi các chính phủ từ Jakarta đến Kuala Lumpur đều nồng nhiệt chào đón dòng vốn đầu tư, coi các trung tâm dữ liệu là động lực tăng trưởng kinh tế và bảo đảm chủ quyền số. Chỉ riêng Microsoft đã đầu tư 1,7 tỷ USD vào hạ tầng đám mây và trí tuệ nhân tạo mới tại Indonesia.

Tuy nhiên, ẩn sau tương lai đầy hứa hẹn này là một hệ thống hạ tầng vật lý đang phải căng mình để đáp ứng cơn đói năng lượng không thể thỏa mãn của sự bùng nổ kỹ thuật số. Thật trớ trêu khi nút thắt cổ chai đối với một tương lai đầy tiềm năng lại chính là điện năng. Nhu cầu điện được dự báo sẽ tăng vọt khi nhiều trung tâm dữ liệu hiệu suất cao đi vào hoạt động. Điều này dẫn đến một sự lệch pha cơ bản khi các lưới điện truyền thống đang phải gánh vác những khối lượng công việc thế hệ mới mà chúng vốn không được thiết kế để xử lý.

Thách thức cốt lõi nằm ở mật độ năng lượng. Các trung tâm dữ liệu hỗ trợ trí tuệ nhân tạo tiêu thụ điện cực kỳ lớn và cần nguồn cung liên tục với mật độ cao. Vấn đề càng trở nên trầm trọng hơn do điều kiện khí hậu nhiệt đới của khu vực, nơi riêng việc làm mát đã có thể chiếm tới 40% mức sử dụng năng lượng của một trung tâm dữ liệu.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự báo mức tiêu thụ điện tại các nước ASEAN sẽ tăng hơn gấp đôi vào năm 2030 so với năm 2024. Malaysia, một trong những trung tâm đang phát triển nhanh nhất, có thể chứng kiến mức tiêu thụ điện tăng gấp bảy lần, tương đương với toàn bộ điện năng tiêu thụ quốc gia của Singapore năm 2023. Tại Indonesia, than đá vẫn chiếm hơn 60% cơ cấu năng lượng, gây khó khăn cho các cam kết phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Áp lực này đang định hình lại chiến lược hạ tầng và bất động sản kỹ thuật số. Tại Singapore, các chuyên gia đang nghiên cứu mô hình trung tâm dữ liệu nổi gần bờ sử dụng nước biển để làm mát nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn nước ngọt. Tại Hong Kong, xu hướng cải tạo các tòa nhà công nghiệp cũ thành trung tâm dữ liệu cũng đang gia tăng.

Đáng chú ý nhất là khả năng tiếp cận điện năng hiện đã trở thành tiêu chí hàng đầu trong việc lựa chọn địa điểm, thay thế cho các ưu tiên về khoảng cách kết nối hay cáp quang trước đây. Điều này đang thu hút dòng vốn đầu tư hướng về các thị trường thứ cấp như Thành phố Hồ Chí Minh, nơi quỹ đất và khả năng tiếp cận nguồn điện dễ dàng hơn.

Để giải quyết bài toán dài hạn, ba dấu hiệu rõ ràng đã xuất hiện. Thứ nhất là tận dụng sự ổn định khu vực thông qua hợp tác đa phương, điển hình như hành lang trí tuệ nhân tạo giữa Singapore, Malaysia và Indonesia giúp tối ưu hóa lợi thế so sánh của từng quốc gia.

Thứ hai là chiến lược thu mua năng lượng dài hạn qua các thỏa thuận mua bán điện từ 10 đến 25 năm để chốt giá và đảm bảo nguồn năng lượng xanh. Thậm chí, một số nhà vận hành lớn đang thử nghiệm tính khả thi của các lò phản ứng hạt nhân mô đun nhỏ để đảm bảo nguồn điện ổn định mà năng lượng tái tạo chưa thể đáp ứng.

Cuối cùng, sự rõ ràng về chính sách là yếu tố then chốt. Những thị trường có quy định nhất quán như Singapore vẫn thu hút dòng vốn chất lượng cao dù giá thuê kỷ lục, trong khi sự thận trọng vẫn bao trùm tại Việt Nam và Indonesia do những chậm trễ trong quy hoạch điện và cấp phép. Cuộc đua giờ đây không chỉ là về đất đai mà là khả năng cung cấp nguồn điện tin cậy, có thể mở rộng và sạch về môi trường.

Theo Nikkei Asia

Tiến Dũng

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/con-khat-nang-luong-va-cuoc-dua-dinh-hinh-lai-ban-do-trung-tam-du-lieu-dong-nam-a-post197180.html