Con người đang làm chậm vòng quay của Trái đất

3 giờ trướcBài gốc

Theo IFL Science, nghiên cứu mới chỉ ra rằng các hoạt động của con người không chỉ khiến Trái đất nóng lên mà còn có thể đang làm chậm tốc độ tự quay của hành tinh

Dù tốc độ quay của Trái đất luôn biến động nhẹ theo thời gian, nghiên cứu cho thấy mức chậm lại hiện nay là chưa từng xuất hiện trong ít nhất 3,6 triệu năm.

Những vệt sáng lung linh của các thành phố trên Trái đất được ghi lại trong khoảnh khắc phơi sáng dài từ Trạm Vũ trụ Quốc tế. (Nguồn: NASA)

Về lý thuyết, một vòng quay của Trái đất kéo dài đúng 24 giờ. Tuy nhiên trên thực tế, độ dài của một ngày có thể thay đổi vài phần nghìn giây (mili giây).

Nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố như lực hấp dẫn của Mặt trăng, các quá trình địa vật lý trong lòng đất và sự lưu thông của khí quyển.

Gần đây nhất, vào tháng 7 và tháng 8/2025, vị trí tương đối của Mặt trăng khiến ngày trên Trái đất chậm lại trung bình hơn 1 mili giây.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng phía sau những biến động ngắn hạn này là xu hướng dài hạn liên quan đến biến đổi khí hậu do con người gây ra.

Hiệu ứng "vận động viên trượt băng"

Nguyên nhân chính đến từ sự tan chảy của các tảng băng vùng cực. Khi nhiệt độ toàn cầu tăng cao, lượng nước đóng băng hàng thiên niên kỷ tại các cực tan chảy và đổ vào đại dương. Lượng nước này không ở yên tại chỗ mà phân bố lại khắp toàn cầu, tập trung nhiều hơn về phía xích đạo do lực ly tâm.

Hiện tượng này tương tự như cách một vận động viên trượt băng nghệ thuật dang rộng cánh tay để quay chậm lại.

Tương tự đối với Trái đất, khi khối lượng băng tập trung ở hai cực (gần trục quay), Trái đất quay nhanh hơn. Khi khối lượng dịch chuyển về phía xích đạo (xa trục quay), mô-men quán tính tăng lên, làm Trái đất quay chậm lại và kéo dài độ dài của ngày.

"Sự tan chảy nhanh chóng của các tảng băng vùng cực trong thế kỷ 21 đang làm mực nước biển dâng và làm chậm sự quay của Trái đất", Nhà khoa học Mostafa Kiani Shahvandi thuộc Khoa Khí tượng và Địa vật lý của Đại học Vienna (Áo), cho hay. "Điều chúng tôi muốn làm rõ là liệu trong lịch sử từng có giai đoạn khí hậu nào gây ra tốc độ thay đổi tương tự hay không.".

Nhóm nghiên cứu kết luận trung bình mỗi thế kỷ, độ dài ngày trên Trái đất đang tăng thêm khoảng 1,33 mili giây. Con số này nghe có vẻ rất nhỏ nhưng là một tốc độ biến đổi chưa từng có tiền lệ.

Giáo sư Benedikt Soja, chuyên ngành Trắc địa Không gian tại ETH Zurich, nhấn mạnh: "Tốc độ biến đổi độ dài ngày hiện nay chủ yếu là do con người. Đến cuối thế kỷ 21, tác động của biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến độ dài ngày mạnh hơn cả lực thủy triều của Mặt trăng".

Mặc dù con người không thể cảm nhận được sự thay đổi của vài mili giây trong sinh hoạt hàng ngày, nhưng đây là vấn đề nghiêm trọng đối với các hệ thống kỹ thuật công nghệ cao.

Giáo sư Soja lưu ý rằng việc định vị không gian chính xác, hoạt động của vệ tinh GPS và các mạng lưới giao dịch tài chính phức tạp đều phụ thuộc vào các phép đo thời gian cực kỳ nghiêm ngặt.

Chỉ cần một sai lệch nhỏ trong chu kỳ quay của Trái Đất không được hiệu chỉnh kịp thời, các hệ thống này có thể gặp trục trặc hệ thống hoặc sai số nghiêm trọng.

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/con-nguoi-dang-lam-cham-vong-quay-cua-trai-dat-ar1007789.html