Con người xả 52 triệu tấn rác mỗi năm, đại dương đang chịu khủng hoảng nghiêm trọng

5 giờ trướcBài gốc

Báo cáo Đánh giá Đại dương Thế giới, được biên soạn bởi 600 nhà khoa học đến từ 86 quốc gia, ghi nhận tình trạng mực nước biển dâng cao, đại dương axit hóa, rạn san hô đang chết dần và trữ lượng cá suy giảm. Đây là lần đánh giá thứ ba kể từ năm 2015, tiếp nối lần cập nhật trước đó vào năm 2021.

Ảnh minh họa.

Theo báo cáo dày 1.352 trang này, trữ lượng cá nguồn cung cấp 20% lượng đạm động vật mà con người tiêu thụ đang suy giảm. Khoảng 38% trữ lượng cá toàn cầu trong năm 2021 bị khai thác với tốc độ nhanh hơn khả năng tái tạo của quần thể, tăng so với mức 35% của hai năm trước đó.

Tình trạng ô nhiễm và nhiễm độc, bao gồm rác thải nhựa, nước chảy tràn từ nông nghiệp, nước thải sinh hoạt và hóa chất, là những nguyên nhân chính dẫn đến suy giảm sức khỏe đại dương. Các chất ô nhiễm này tích tụ trong các sinh vật biển và khuếch đại qua chuỗi thức ăn đến các loài động vật mà con người sử dụng làm thực phẩm.

Trong đó, rác nhựa một lần chiếm 40%, ngư cụ 15% tổng lượng rác thải vào đại dương. Nhựa xâm nhập vào mọi tầng đại dương, gồm các rãnh biển sâu. Riêng tầng nước mặt ước tính có khoảng 24.400 tỷ hạt vi nhựa. Theo thống kê, hơn 52 triệu tấn nhựa được thải ra đại dương mỗi năm, tăng đáng kể so với mức 4,8-12,7 triệu tấn trong báo cáo lần thứ hai vào 2021.

Báo cáo ước tính rằng tới 45% hoạt động kinh tế toàn cầu diễn ra tại các vùng ven biển. Khoảng 3 tỷ người sinh sống trong phạm vi 100 km tính từ bờ biển.

Tình trạng đại dương ấm lên nhanh chóng chiếm từ 30% đến 50% nguyên nhân gây ra mực nước biển dâng, đe dọa các cộng đồng dân cư ven biển. Trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2023, mực nước biển toàn cầu dâng trung bình 4,3 mm mỗi năm, so với mức 2,1 mm mỗi năm trong giai đoạn từ năm 1993 đến năm 2002. Khi nước nóng lên, thể tích của nước sẽ giãn nở.

Mực nước biển toàn cầu hiện tăng với tốc độ khoảng 4,3mm mỗi năm, trong khi trước năm 2015 chỉ ở mức khoảng 2mm mỗi năm. Các nhà khoa học cho biết tình trạng nóng lên toàn cầu là nguyên nhân chính khiến băng tan nhanh hơn và nước biển tiếp tục dâng cao.

Đại dương cũng đang hấp thụ lượng nhiệt khổng lồ từ biến đổi khí hậu. Đáng chú ý, khoảng 16% tổng lượng nhiệt mà đại dương tích lũy kể từ năm 1955 đã xuất hiện chỉ trong giai đoạn sau năm 2018. Các khu vực ghi nhận mức nóng lên mạnh nhất là Đại Tây Dương cùng vùng phía nam của Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.

Dù vậy, báo cáo cũng ghi nhận những bước tiến trong bảo tồn biển, nổi bật là Hiệp ước Biển Cả có hiệu lực trong năm nay, tạo khung pháp lý bảo vệ khoảng hai phần ba diện tích đại dương nằm ngoài phạm vi quản lý của các quốc gia. Các tổ chức môi trường cho rằng đây là thời điểm các chính phủ cần hành động mạnh mẽ hơn, bao gồm mở rộng các khu bảo tồn biển và thực hiện mục tiêu bảo vệ 30% diện tích đại dương toàn cầu vào năm 2030 để hỗ trợ phục hồi hệ sinh thái biển.

Tổng thư ký LHQ António Guterres kêu gọi các quốc gia tăng cường hợp tác và hành động khẩn cấp để bảo vệ đại dương, dựa trên cơ sở khoa học, luật pháp quốc tế và trách nhiệm chung của toàn cầu.

Minh Thành

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/con-nguoi-xa-52-trieu-tan-rac-moi-nam-dai-duong-dang-chiu-khung-hoang-nghiem-trong-114084.html