Cơn sốt 'Wagyu của thịt heo' ở Trung Quốc: Người tiêu dùng quay lưng với heo nhập khẩu

4 giờ trướcBài gốc

Nhân viên phục vụ khách hàng mua thịt lợn tại một cửa hàng thịt lợn đen ở Thái Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, ngày 16/1. Ảnh: Reuters.

Bà Gao Xianghua năm nay phấn khởi hơn mọi năm, bởi bà biết chắc hai đứa con tuổi teen của mình sẽ ăn hết sạch nồi thịt ba chỉ kho mà bà đang chuẩn bị cho mâm cỗ Tết Nguyên đán.

Bí quyết của bà là gì? Câu trả lời là thịt heo đen Trung Quốc.

“Tôi muốn các con mình được ăn thứ thịt heo ngon như tôi từng ăn hồi nhỏ”, bà Gao nói tại một cửa hàng thịt trong khu phố khi đặt mua số thịt heo đen trị giá 1.000 nhân dân tệ (144 USD), gồm sườn, chân giò và xúc xích. “Chứ không phải thứ thịt heo rẻ tiền, chất lượng thấp, sản xuất công nghiệp nhanh chóng đã len lỏi vào cuộc sống của bọn trẻ”.

Bà dự định xát hoa tiêu Tứ Xuyên và muối lên thịt, rồi treo ngoài ban công cho khô trước dịp lễ.

Là một người buôn gạch cua, bà Gao thuộc tầng lớp trung lưu đang lên của Trung Quốc. Họ không còn hài lòng với thịt heo sản xuất đại trà từ các giống “heo trắng” nhập khẩu phương Tây và đang tìm kiếm những sản phẩm cao cấp hơn. Với nhiều người mua lớn tuổi, thịt heo đen gợi lại ký ức tuổi thơ, khi những con heo lông đen được nuôi trong vườn nhà và mổ để đãi họ hàng mỗi dịp Tết Nguyên đán.

Nhu cầu đối với thứ được gọi là “Wagyu của thịt heo” – nổi tiếng với độ béo và mềm – đang trở thành phao cứu sinh cho các nhà sản xuất thịt heo Trung Quốc vốn lao đao. Theo phỏng vấn hơn hai chục nhà sản xuất, nhà phân tích và học giả, dòng thịt cao cấp này – có giá cao gấp 4 lần thịt heo trắng thông thường – là một trong số ít phân khúc còn sinh lời sau nhiều năm dư cung và giá giảm tại thị trường nuôi heo lớn nhất thế giới.

Ông Gao Qinshan, quản lý trang trại, cho lợn ăn trong chuồng tại một trang trại ở Thái Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, ngày 15/1. Ảnh: Reuters.

Thịt ba chỉ kho đỏ (Hồng xíu nhục) được nấu với đường thắng, xì dầu và gia vị, từng là món ăn xa xỉ hiếm thấy trước khi các cuộc cải cách thập niên 1980–1990 mở ra thời kỳ tăng trưởng dài, giúp nhiều người có điều kiện ăn thịt thường xuyên hơn. Để đáp ứng nhu cầu đó, từ những năm 1990, Trung Quốc bắt đầu nhập các giống heo phương Tây chỉ cần 5 tháng để trưởng thành, so với khoảng 1 năm của heo đen bản địa.

Năm ngoái, Trung Quốc – quốc gia sản xuất heo lớn nhất thế giới – đã giết mổ 720 triệu con. Riêng quý IV/2025, sản lượng đạt 15,7 triệu tấn, mức cao nhất trong quý IV kể từ năm 2018.

Nhưng quy mô khổng lồ ấy đã trở thành gánh nặng.

Giá thịt heo đã giảm nhiều năm do nhu cầu yếu, kinh tế trì trệ và thị hiếu thay đổi; riêng tháng 12/2025, giá giảm 14,6% so với cùng kỳ năm trước. Dư thừa công suất trầm trọng – một phần do phản ứng chính sách của chính phủ sau dịch tả heo châu Phi năm 2018 – đã bào mòn lợi nhuận ngành.

Tập đoàn Wen Foodstuff cho biết lợi nhuận ròng năm 2025 giảm 40,7% so với năm trước. Muyuan Foods, nhà sản xuất thịt heo lớn nhất thế giới, cũng dự báo lợi nhuận năm 2025 giảm từ 12,2% đến 17,8%.

Với một số người, heo đen là lối thoát

Công nhân tiến hành thụ tinh nhân tạo cho lợn nái tại một trang trại chăn nuôi lợn ở Thái Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Ảnh: Reuters.

Ông Yang Xinchun, 49 tuổi, một người nuôi heo tại Thái Châu, cách Thượng Hải khoảng 2 giờ đi tàu, đã thu lãi ròng hơn 1 triệu nhân dân tệ từ heo đen trong năm 2025. Đàn heo đen 1.000 con của ông đã bù đắp thua lỗ cho đàn heo trắng gồm 6.000 con.

Ông cho biết canh bạc của mình đã thành công. Ông bắt đầu nuôi heo đen từ cuối năm 2024 sau khi biết tập đoàn quốc doanh Bright Food Group đang nhắm đến phân khúc cao cấp để tránh thua lỗ.

“Mỗi ngày đều có người đến cửa hàng thịt của tôi để học hỏi kinh nghiệm”, ông Yang nói, ám chỉ các chủ trại khác.

Ông dự định mở rộng đàn lên 15.000 con heo đen và tăng từ 3 cửa hàng thịt heo đen lên 40 cửa hàng nhượng quyền trong năm nay.

“Heo đen là con đường duy nhất cho các nhà sản xuất, đặc biệt là những cơ sở nhỏ và vừa đang chịu áp lực vì giá heo trắng giảm”, ông Gao Qinxue, giám đốc thuộc Hiệp hội Khoa học Chăn nuôi và Thú y Trung Quốc, nhận định.

Tổng số heo đen tại Thái Châu đã tăng lên 30.000 con trong năm 2025, từ mức 10.000 con năm 2024, và nông dân địa phương kỳ vọng con số này đạt 100.000 vào năm 2027, theo ông Gao.

Các “ông lớn” ngành thịt heo Trung Quốc cũng đang mở rộng. Tháng 11/2025, Wen Foodstuff nói với nhà đầu tư rằng họ đặt mục tiêu trở thành thương hiệu heo đen số một Trung Quốc và nâng tỷ trọng heo đen lên 5% tổng đàn vào năm 2027. Tập đoàn New Hope mùa thu năm ngoái cũng cho biết rằng họ đang mở rộng đàn hơn 150.000 con heo đen.

Các nhà phân tích dự báo số lượng heo đen sẽ tăng 50%, lên 30–32 triệu con trong giai đoạn 2024–2026, tương đương khoảng 5% tổng đàn heo của Trung Quốc.

Chưa có tiêu chuẩn ngành

Một nhân viên phục vụ khách hàng mua thịt lợn tại một cửa hàng thịt lợn đen ở Thái Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, ngày 16/1. Ảnh: Reuters.

Nhu cầu thịt heo cao cấp ở Trung Quốc vượt cung khoảng 15–20%, nhưng chưa rõ heo đen có thể lấp đầy toàn bộ khoảng trống này hay không, bởi các nhà sản xuất còn phải xây dựng thương hiệu và chuỗi cung ứng trong một ngành còn non trẻ.

Thị trường ngách này cũng phải cạnh tranh với thịt nhập khẩu và với các tập đoàn lớn đang phát triển dòng thịt cao cấp từ giống heo phương Tây tăng trưởng nhanh.

Hiện Trung Quốc có hơn 40 giống heo lông đen hoặc đốm đen địa phương, được bán với mức giá chênh lệch khác nhau. Các nhà sản xuất như ông Yang nuôi heo đen lai với giống Berkshire hoặc Duroc phương Tây để đẩy nhanh tốc độ lớn mà vẫn giữ màu lông và chất lượng thịt. Tuy nhiên, nếu quá nhiều người đổ xô vào, thị trường ngách này có thể rơi vào dư cung và biên lợi nhuận khó duy trì.

“Nếu tràn ngập thị trường bằng heo đen, liệu người tiêu dùng còn sẵn sàng trả giá cao không, hay giá sẽ giảm?”, ông David Casey, giám đốc cấp cao về phát triển sản phẩm và cung ứng của Pig Improvement Company, một nhà lai tạo heo toàn cầu, đặt câu hỏi. “Phần lớn người dân vẫn mua thịt heo rẻ, nuôi theo kiểu công nghiệp”.

“Khác với thịt heo Iberico của Tây Ban Nha, Trung Quốc chưa có tiêu chuẩn rõ ràng. Tôi có thể nhập một con heo Hampshire, gọi nó là heo đen và thế là đủ điều kiện. Tôi thậm chí đã nghe các nhà khoa học nói về việc đổi màu lông heo phương Tây sang đen”, ông Casey nói thêm.

Theo Reuters

Huyền Chi

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/con-sot-wagyu-cua-thit-heo-o-trung-quoc-nguoi-tieu-dung-quay-lung-voi-heo-nhap-khau-post194346.html