Theo Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH (PC07), Công an TPHCM, chỉ trong thời gian ngắn, 3 vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã cướp đi sinh mạng của 9 người. Những con số lạnh lùng ấy là hậu quả của một chuỗi nguyên nhân quen thuộc: không gian kín, chỉ có một lối thoát, vật dụng dễ cháy dày đặc và sự chủ quan kéo dài.
Những cái chết lặng lẽ trong giấc ngủ
Dẫn chứng các vụ việc, PC07 cho biết, vụ gần nhất xảy ra vào lúc 21 giờ 56 phút ngày 23/3. PC07 nhận được tin báo cháy nhà dân tại địa chỉ số 2E4, đường Phạm Đăng Giảng, phường Bình Hưng Hòa (Quán cơm Lẩu chay Liên Trang). Đơn vị đã điều động 5 xe chuyên dụng cùng 30 cán bộ chiến sĩ (CBCS), có mặt lúc 22 giờ 04 phút và triển khai dập tắt đám cháy vào lúc 22 giờ 20 phút cùng ngày.
Vụ cháy Quán cơm Lẩu chay Liên Trang khiến 2 mẹ con tử vong.
Vụ cháy khiến 2 người tử vong, gồm người mẹ (sinh năm 1978) và con (sinh năm 2016), được phát hiện tại khu vực gác ngủ, nghi do ngạt khói.
Trước đó vào khoảng 0 giờ 50 phút ngày 5/2, người dân phát hiện cháy tại căn nhà trong hẻm 17 đường Tô Ký, phường Đông Hưng Thuận. Đội PCCC và CNCH khu vực 12 đã tiếp cận hiện trường lúc 1 giờ 01 phút và dập tắt hoàn toàn đám cháy sau 14 phút. Thời điểm xảy ra cháy, cửa nhà khóa trong, lửa lan nhanh, nhiệt lượng lớn khiến công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn.
Vụ cháy gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khi có 3 người tử vong, gồm người mẹ (sinh năm 1982), con gái (sinh năm 2012) và con trai (sinh năm 2020), đều nghi do ngạt khói.
Trước đó, vụ cháy tại quán ăn trên đường Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh hồi tháng 12/2025 khiến 4 người thiệt mạng, 2 người bị thương phải điều trị tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định.
Vụ cháy quán ốc hồi tháng 12/2025 khiến 4 người tử vong, 2 người bị thương gây xôn xao dư luận.
Theo PC07, điểm chung của các vụ việc là nạn nhân đều không kịp thoát thân. Không phải lửa mà chính khói độc mới là “sát thủ thầm lặng”. Trong không gian kín, khói lan cực nhanh, chỉ sau vài phút có thể khiến người đang ngủ rơi vào trạng thái ngạt và mất ý thức.
Thực tế đô thị cho thấy, phần lớn nhà ở tại TPHCM là nhà ống – diện tích hẹp, chiều sâu lớn, chỉ có một lối thoát duy nhất. Không ít gia đình còn gia cố cửa cuốn, lắp lồng sắt kiên cố để chống trộm, vô tình biến nhà mình thành “hộp kín” khi có hỏa hoạn.
Khi lửa bùng phát từ tầng trệt – thường là khu vực bếp hoặc nơi để xe – lối thoát duy nhất bị chặn đứng. Người ở các tầng trên gần như không còn cơ hội thoát thân nếu không có phương án dự phòng.
Cùng với đó, hệ thống điện cũ, quá tải, thói quen sạc xe điện qua đêm, đặt thiết bị điện sát vật dễ cháy… tiếp tục làm gia tăng nguy cơ.
Ban đêm, mọi yếu tố nguy hiểm đều hội tụ như con người ngủ sâu, phản xạ chậm; thiết bị điện vẫn hoạt động; xe máy, vật dụng dễ cháy tập trung trong nhà. Khi xảy ra cháy, mọi thứ trở thành một “cái bẫy” khép kín.
Chỉ cần thay đổi thói quen
Theo nhận định của PC07, phần lớn các vụ cháy nhà dân hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người dân thay đổi những thói quen nhỏ trong sinh hoạt.
Trước hết, mỗi gia đình cần tự “mở đường sống” cho chính mình bằng cách bố trí lối thoát nạn thứ hai – có thể là ban công, sân thượng hoặc cầu thang ngoài. Những thiết bị đơn giản như thang dây, dây thoát hiểm có thể trở thành “cứu cánh” trong tình huống nguy cấp.
Nhiều gia đình hàn khung sắt chắc chắn theo dạng “chuồng cọp” dẫn đến việc khi xảy ra cháy, nạn nhân ở phía trong không thoát được.
Bên cạnh đó, cần hạn chế tối đa việc đóng kín cửa cuốn, lồng sắt không có lối mở từ bên trong. Việc để xe máy trong nhà, đặc biệt gần khu vực bếp hoặc ổ điện, cần được xem xét lại.
Thói quen trước khi đi ngủ cũng đóng vai trò quyết định. Theo đó, người dân cần kiểm tra thiết bị điện, rút phích cắm không cần thiết, khóa van gas, đảm bảo khu vực thờ cúng an toàn.
Đặc biệt, việc lắp đặt thiết bị cảnh báo cháy sớm là yếu tố then chốt. Một tiếng chuông báo cháy có thể tạo ra “khoảng thời gian vàng” để thoát thân.
Trong trường hợp không may xảy ra cháy, kỹ năng xử lý ban đầu sẽ quyết định cơ hội sống sót. Nguyên tắc quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, nhanh chóng tìm lối thoát an toàn. Khi di chuyển, cần cúi thấp người để tránh hít phải khói độc, dùng khăn ướt che mũi miệng.
"Nếu không thể thoát ra ngoài, cần đóng kín cửa, dùng vật dụng bịt các khe hở để ngăn khói xâm nhập, đồng thời gọi lực lượng cứu hộ và cung cấp chính xác vị trí mắc kẹt”, đại diện PC07 hướng dẫn cách thoát hiểm.
Nguyễn Dũng