Những người tham gia biểu tình cầm gậy phát sáng phản đối thiết quân luật ngày 11.12.2024 . Ảnh tư liệu của Korea Times
Theo Korea Times, đề cử được đưa ra tháng trước bởi các nhà khoa học chính trị, trong đó có các lãnh đạo đương nhiệm và cựu lãnh đạo của Hiệp hội Khoa học Chính trị Quốc tế.
Hồ sơ mô tả người dân Hàn Quốc như một “tập thể công dân” đã thể hiện sức mạnh dân sự trong cuộc khủng hoảng hiến pháp khi cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol ban hành sắc lệnh thiết quân luật ngắn hạn nhưng có tác động sâu rộng, làm rung chuyển chính quyền dân sự và châm ngòi cho các cuộc biểu tình trên toàn quốc trước khi bị bãi bỏ.
Theo Giáo sư Kim Eui-young, Đại học Quốc gia Seoul, người điều phối Đại hội Thế giới của Hiệp hội Khoa học Chính trị Quốc tế tổ chức tại Seoul năm ngoái, các cuộc biểu tình phản đối thiết quân luật được gọi là “Cuộc cách mạng ánh sáng”, gợi lại hình ảnh những cuộc tập hợp thắp nến ôn hòa từng diễn ra trong lịch sử gần đây của Hàn Quốc.
Trong điều kiện thời tiết dưới 0 độ C, người dân đã xuống đường, giơ cao gậy phát sáng và đèn pin điện thoại, bao quanh các tòa nhà chính phủ để ủng hộ nỗ lực của các nhà lập pháp trong việc tái khẳng định trật tự hiến pháp. Dù quy mô lớn và bối cảnh căng thẳng, các cuộc tụ tập vẫn diễn ra trong ôn hòa, không xảy ra đổ máu.
Trong tài liệu gửi Ủy ban Nobel Na Uy, Giáo sư Kim cho biết Hàn Quốc đã mất khoảng sáu tháng để vượt qua điều ông gọi là một “cuộc nổi dậy bất thành”, đồng thời khẳng định kinh nghiệm này có thể mang lại bài học cho các nền dân chủ đang đối mặt với khủng hoảng tương tự.
“Trong bối cảnh dân chủ toàn cầu suy thoái, thế giới đã chứng kiến Hàn Quốc khôi phục trật tự hiến pháp chỉ trong vòng sáu tháng”, ông viết, cho rằng thành công đó bắt nguồn từ “sức mạnh kiên cường của người dân”.
Các học giả ủng hộ đề cử nhận định Hàn Quốc là một trường hợp hiếm hoi trong thời hiện đại khi một cuộc khủng hoảng hiến pháp được giải quyết bằng sự tham gia tích cực nhưng bất bạo động của công dân, thay vì nội chiến hoặc đàn áp.
Tổng thống Lee Jae Myung đã hoan nghênh thông tin này trên mạng xã hội X. Ông gọi Hàn Quốc là “một quốc gia vĩ đại của người dân” và cho rằng sự ghi nhận quốc tế sẽ mang ý nghĩa biểu tượng đối với các quốc gia đang chịu tác động của phân cực và xung đột.
Trong bài phát biểu kỷ niệm một năm “Cách mạng Ánh sáng” hồi tháng 12, Tổng thống Lee nói người Hàn Quốc “xứng đáng với Giải Nobel Hòa bình”.
Ủy ban Nobel đã kết thúc thời hạn đề cử cho giải thưởng năm nay vào ngày 31.1. Danh sách rút gọn dự kiến được công bố vào đầu tháng 3, và người đoạt giải sẽ được thông báo vào tháng 10. Theo quy định, chỉ một số đối tượng nhất định – bao gồm nguyên thủ quốc gia, nghị sĩ và giáo sư đại học trong các lĩnh vực liên quan – mới có quyền đề cử.
ĐỨC AN