Công đoàn trước thách thức an toàn lao động trong kỷ nguyên số

3 giờ trướcBài gốc

Tại hội thảo, các ý kiến đều cho rằng chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc thị trường lao động, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức bảo đảm an toàn, sức khỏe cho người lao động.

Tháng Công nhân năm nay hướng mạnh vào việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người lao động gắn với bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động. Ảnh: PV.

Dẫn thực tế cùng với sự xuất hiện của nhiều việc làm và hình thức làm việc mới, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu cho biết, các nguy cơ rủi ro đối với người lao động cũng ngày càng phức tạp. Đáng chú ý, không chỉ các bệnh nghề nghiệp truyền thống, mà những vấn đề như stress, rối loạn tâm lý hay các bệnh “khó nhận diện” đang gia tăng.

Theo ông Ngọ Duy Hiểu, cách tiếp cận truyền thống không còn phù hợp trong bối cảnh mới. Công tác an toàn, vệ sinh lao động cần được hỗ trợ bởi công nghệ số, khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao khả năng giám sát, dự báo và xử lý rủi ro.

Làm rõ hơn những tác động của chuyển đổi số, GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn và Vệ sinh lao động Việt Nam cho biết, sự phát triển của kinh tế số kéo theo sự gia tăng nhanh của các nhóm lao động mới như lao động tự do, lao động nền tảng. Dù công nghệ giúp giảm thiểu một số rủi ro truyền thống, nhưng môi trường làm việc số lại phát sinh nhiều vấn đề mới.

Một trong những thách thức nổi bật là “căng thẳng công nghệ”, khi người lao động phải duy trì trạng thái kết nối liên tục. Với thiết bị di động, ranh giới giữa thời gian làm việc và nghỉ ngơi dần bị xóa nhòa, khiến nhiều người làm việc vượt quá 8 giờ mỗi ngày. Tình trạng này dễ dẫn đến quá tải, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất và tinh thần, như rối loạn cơ xương khớp hay các vấn đề tâm lý.

Bên cạnh đó, các nền tảng số hiện vận hành dựa trên thuật toán – yếu tố mà người lao động khó tiếp cận và kiểm soát. Việc phân công công việc, đánh giá hiệu suất hay thu nhập phụ thuộc vào các tiêu chí “ẩn”, tiềm ẩn nguy cơ thiếu minh bạch, gây bất lợi cho người lao động.

Trước thực tế này, các chuyên gia cho rằng tổ chức Công đoàn cần chủ động thích ứng. Trước hết, Công đoàn phải đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực để theo kịp xu hướng. Đồng thời, cần hiểu rõ cơ chế vận hành của các nền tảng và thuật toán để bảo vệ tốt hơn quyền lợi người lao động.

Một giải pháp được đề xuất là xây dựng các mô hình nghiệp đoàn dành cho lao động nền tảng, tương tự như các nghiệp đoàn truyền thống, nhằm tập hợp và đại diện cho nhóm lao động. Cùng với đó, tăng cường đối thoại, giúp người lao động nhận diện sớm các rủi ro như áp lực công nghệ, làm việc quá giờ hay nguy cơ kiệt sức.

Vấn đề hoàn thiện thể chế cũng được đặt ra cấp bách. Theo Phó Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) Nguyễn Khánh Long, pháp luật hiện nay chủ yếu điều chỉnh lao động truyền thống, chưa bao quát lao động số, lao động nền tảng hay lao động tự do. Do đó, cần nghiên cứu bổ sung các nhóm này vào các luật liên quan, đặc biệt là Luật An toàn, vệ sinh lao động, đồng thời xem xét thành lập cơ quan đầu mối về kỹ thuật an toàn cấp quốc gia.

Các nghiên cứu cho thấy, làm thêm giờ kéo dài làm gia tăng đáng kể nguy cơ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Người làm thêm trên 4 giờ mỗi ngày có nguy cơ tai nạn lao động tăng tới 38%, trong khi tỷ lệ mắc bệnh nghề nghiệp tăng từ 15-20%.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, hội thảo thống nhất nhận định: Công đoàn không chỉ là tổ chức đại diện mà cần trở thành lực lượng tiên phong đổi mới, ứng dụng công nghệ, góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, bền vững cho người lao động.

Hà Phong

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/cong-doan-truoc-thach-thuc-an-toan-lao-dong-trong-ky-nguyen-so-746690.html