Công nghệ trở thành 'lõi quyền lực' và dữ liệu là 'tài sản mới' của ngân hàng

một giờ trướcBài gốc

Ứng dụng công nghệ AI vào ngân hàng số

Theo các báo cáo ngành ngân hàng, trong năm 2026, nhiều ngân hàng đã chính thức đưa AI vào trung tâm chiến lược phát triển dài hạn – một tín hiệu cho thấy cuộc đua công nghệ đã bước sang giai đoạn mới.

Tổng giám đốc ngân hàng Techcombank - Jens Lottner.

Báo cáo nêu, năm 2025 giao dịch thanh toán không tiền mặt tăng 42,21% về số lượng; giá trị giao dịch đạt mức gấp khoảng 28 lần GDP; 87% người trưởng thành đã sở hữu tài khoản ngân hàng. Điều này cho cho thấy hệ thống tài chính đã “số hóa” ở mức độ mạnh mẽ hơn. Trong đó dữ liệu được xem “tài sản mới” và AI là công cụ khai thác tài sản đó.

Ông Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc Trung tâm Đào tạo, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) nhận định, chưa bao giờ ngành ngân hàng Việt Nam lại đứng trước một vận hội lớn và những thách thức đan xen rõ rệt như hiện nay. Nếu như 5 năm trước, chuyển đổi số vẫn còn là mục tiêu nằm trên văn bản, thì đến hôm nay, chuyển đổi số đã trở thành “trạng thái bình thường mới”. “Ngành Ngân hàng không còn chỉ là trung gian tài chính truyền thống, mà đã thực sự trở thành một ngành công nghệ dịch vụ tài chính”, ông Sơn chia sẻ.

Ngân hàng số có tốc độ tăng trưởng mạnh

Năm 2026 Vietcombank đã đẩy mạnh triển khai AI trong hệ thống chăm sóc khách hàng 24/7, đồng thời phân tích hành vi giao dịch để đề xuất sản phẩm phù hợp bằng công nghệ chat bot 24/7. Theo các chuyên gia, đây là bước chuyển từ “dịch vụ phản ứng” sang “dịch vụ dự đoán”.

Đại diện Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) đưa ra minh chứng về tốc độ phát triển mạnh mẽ ngân hàng số có ứng dụng AI. Theo đó, tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản ngân hàng đã đạt mức 87%, vượt xa mục tiêu 80% mà Chính phủ đặt ra cho năm 2025. Đặc biệt, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) năm 2025 đạt mức kỷ lục, gấp khoảng 28 lần GDP. Chỉ tính riêng năm 2025 so với cùng kỳ năm 2024, giao dịch TTKDTM đã tăng mạnh 42,21% về số lượng và 22,65% về giá trị. Tại nhiều tổ chức tín dụng, tỷ lệ giao dịch thực hiện qua kênh số đã chạm ngưỡng gần như tuyệt đối, từ 95% đến 99%.

Ông Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc Trung tâm Đào tạo, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA).

Bà Bernadette Rajendram, Giám đốc Kinh doanh khu vực ASEAN từ Finastra - nhà cung cấp phần mềm dịch vụ tài chính hàng, cũng nhận định ngành tài chính Việt Nam đang phát triển với tốc độ vượt bậc, được thúc đẩy bởi các chính sách mang tính định hướng tương lai, tốc độ chuyển đổi số nhanh chóng, cùng với kỳ vọng ngày càng cao từ khách hàng doanh nghiệp - những người đòi hỏi tốc độ, tính minh bạch và trải nghiệm số liền mạch.

Chuyên gia McKinsey nhấn mạnh: "AI không chỉ là các trường hợp sử dụng đơn lẻ, mà phải được “thể chế hóa” vào mọi quy trình, từ cá nhân hóa dịch vụ cho hàng triệu khách hàng đến hiện đại hóa hệ thống quản trị rủi ro".

Đẩy mạnh số hóa bằng ứng dụng AI

Một trong những vấn đề đáng chú ý trong năm quý I/2026, đó là quá trình khảo sát sự thay đổi cấu trúc hệ thống. Hàng loạt ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, Agribank đã cắt giảm hàng chục điểm giao dịch, một số ngân hàng tư nhân chỉ tăng nhẹ số chi nhánh.

Tại đại hội đồng cổ đông của VietinBank mới đây, đại diện ngân hàng này cũng cho biết, ngân hàng không chỉ dừng lại ở chuyển đổi số mà đang hướng tới tái định nghĩa mô hình kinh doanh dựa trên dữ liệu và AI. VietinBank đã triển khai hơn 90 sáng kiến chuyển đổi số, với 99% giao dịch thanh toán được thực hiện qua kênh số. Riêng AI, ngân hàng đã triển khai hơn 60 ứng dụng, từ dự báo nhu cầu, gợi ý sản phẩm, nhận diện khách hàng rời bỏ đến cảnh báo sớm rủi ro tín dụng... VietinBank đặt mục tiêu, đến năm 2028 kênh số, đóng góp 25-30% tổng doanh thu toàn ngân hàng.

Trao đổi với báo chí ngay sau ngày đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Tổng giám đốc Techcombank Jens Lottner nhấn mạnh, AI là một trụ cột trọng tâm và sẽ tạo ra thay đổi mang tính bản chất trong cách ngân hàng vận hành. Trong khoảng 1 đến 5 năm tới, khái niệm về ngân hàng có thể rất khác hiện nay, khi nhiều hoạt động vận hành sẽ được thực hiện bởi các tác nhân AI thay vì con người xử lý.

Tuy nhiên, ông Jens Lottner cho rằng, AI không vận hành độc lập ngoài kiểm soát. Công nghệ vẫn cần được con người xây dựng, theo dõi, đánh giá và kiểm soát. Theo đó, ngân hàng tương lai sẽ là sự kết hợp giữa máy móc và con người, trong đó AI hỗ trợ vận hành, còn con người giữ vai trò thiết kế mô hình, kiểm soát rủi ro và tìm kiếm các giải pháp mới cho khách hàng.

Áp lực chi phí và rủi ro đi kèm

Dù tiềm năng lớn, song AI cũng đặt ra thách thức về chi phí và rủi ro. Lãnh đạo Techcombank cũng cho biết thêm, AI không phải là công nghệ rẻ và việc triển khai cần được kiểm soát chặt chẽ. Ngoài ra, một thách thức lớn hơn là thay đổi tư duy của con người khi làm việc trong môi trường có AI.

Các chuyên gia về công nghệ ngân hàng đánh giá, rủi ro từ AI không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn liên quan đến pháp lý, kinh tế và an ninh. Do đó sự phối hợp liên ngành trong chia sẻ dữ liệu, cảnh báo sớm và xử lý sự cố, tránh tình trạng chồng chéo hoặc “khoảng trống quản lý” trước các mối đe dọa mới là rất cần thiết.

Để ứng dụng AI an toàn và hiệu quả, các ngân hàng cần xây dựng khung quản trị rủi ro và tuân thủ pháp lý đồng bộ, trong đó ưu tiên tính bảo mật, an toàn dữ liệu. AI cần được triển khai phát hiện sớm, cảnh báo các giao dịch bất thường, gian lận và giả mạo. Bên cạnh đó, đào tạo nhân sự và trang bị kỹ năng sử dụng AI cho nhân viên là yếu tố then chốt.

Nguyễn Tuyết

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/cong-nghe-tro-thanh-loi-quyen-luc-va-du-lieu-la-tai-san-moi-cua-ngan-hang-251223.html