Công tác xây dựng tổ chức bộ máy ngành Ngoại giao: Tạo nền tảng đi trước mở đường

6 giờ trướcBài gốc

Xin ông chia sẻ những kết quả nổi bật của công tác xây dựng tổ chức, bộ máy và đội ngũ cán bộ ngành Ngoại giao trong năm 2025?

Năm 2025 đánh dấu những chuyển động quan trọng, có tính bước ngoặt trong công tác xây dựng tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ của ngành Ngoại giao, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp theo tinh thần Đại hội XIII của Đảng. Trong số rất nhiều thành tích đã đạt được, tôi xin nêu ba điểm sáng nổi bật như sau.

Thứ nhất, công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế được Bộ Ngoại giao đẩy mạnh, củng cố nền tảng pháp lý nhằm triển khai đồng bộ, toàn diện nhiệm vụ đối ngoại trong giai đoạn mới.

Bộ đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 28/2025/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ, qua đó thể chế hóa đầy đủ các chức năng, nhiệm vụ tiếp nhận từ Ban Đối ngoại Trung ương và Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội. Cùng với đó, Nghị quyết số 292/NQ-CP ngày 23/9/2025 về Kế hoạch xây dựng và phát triển ngành Ngoại giao đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được Chính phủ ban hành, lần đầu tiên hình thành một chiến lược tổng thể cho công tác xây dựng ngành, định hướng rõ mục tiêu, lộ trình và nhiệm vụ, giải pháp phát triển nền ngoại giao Việt Nam toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp.

Bên cạnh các định hướng, chủ trương lớn do Bộ Chính trị ban hành như Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Quy định 392-QĐ/TW về quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại, hệ thống các văn bản Luật của ngành Ngoại giao như Luật Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, Pháp lệnh về hàm, cấp ngoại giao, Luật Điều ước quốc tế… cũng được rà soát tổng thể và xây dựng kế hoạch sửa đổi, bổ sung, thay thế nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, góp phần nâng cao hơn nữa hiệu quả triển khai các hoạt động đối ngoại.

Thứ hai, công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy được triển khai quyết liệt, đồng bộ, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả và không làm gián đoạn nhiệm vụ chính trị. Bám sát chủ trương của Trung ương Đảng và Chính phủ, Bộ Ngoại giao là một trong những cơ quan đi đầu trong việc hoàn thành sắp xếp tổ chức bộ máy, giảm 17/40 đầu mối hành chính thuộc Bộ, đạt tỷ lệ 42,5%, đồng thời nhanh chóng ổn định tổ chức, kiện toàn cơ chế vận hành, bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, hiệu quả.

Ở ngoài nước, mạng lưới Cơ quan đại diện Việt Nam tiếp tục được mở rộng theo hướng trọng tâm, trọng điểm, phục vụ trực tiếp lợi ích phát triển của đất nước. Thực hiện chủ trương của Chính phủ, Bộ Ngoại giao đã hoàn tất việc thành lập mới bốn Cơ quan đại diện tại Trùng Khánh (Trung Quốc), Busan (Hàn Quốc), Bồ Đào Nha và Ireland; đồng thời triển khai Đại sứ quán Việt Nam tại Timor-Leste theo Nghị quyết số 51/2025/NQ-CP.

Thứ ba, công tác cán bộ tiếp tục được đổi mới, từng bước chuẩn hóa và nâng cao chất lượng. Bộ Ngoại giao đã rà soát, hoàn thiện hệ thống quy chế, quy định về công tác cán bộ; đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng nhằm giúp đội ngũ cán bộ thích ứng với yêu cầu mới khi Bộ đảm nhận vai trò dẫn dắt toàn diện, đồng bộ trên cả ba trụ cột đối ngoại. Bộ cũng tích cực xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng về kiến thức, kỹ năng, ngoại ngữ cho đội ngũ làm công tác đối ngoại tại các bộ, ngành, địa phương.

Đặc biệt, việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 250/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng hướng tới cải thiện chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, chuyên gia, nhà khoa học làm việc trong lĩnh vực đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Trong bài viết “Đối ngoại Việt Nam tích cực góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của đất nước”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung chỉ rõ, nhiệm vụ của toàn ngành Ngoại giao trong năm 2026 là triển khai có hiệu quả đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đóng góp hiệu quả nhất cho việc thực hiện các mục tiêu chiến lược của đất nước trong kỷ nguyên mới. Theo ông, công tác xây dựng ngành sẽ phát huy vai trò như thế nào trong mục tiêu chung này?

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV lần đầu tiên xác định đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, phản ánh nhận thức ngày càng đầy đủ, sâu sắc về vai trò, đóng góp của đối ngoại đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới.

Công tác xây dựng ngành phải được đặt trong bức tranh chung của đối ngoại đất nước, hướng tới mục tiêu xây dựng một ngành Ngoại giao đảm nhận hiệu quả vai trò tiên phong, đi trước, mở đường trong việc tranh thủ tối đa các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài để phục vụ lợi ích quốc gia, dân tộc, đóng góp thiết thực cho mở rộng không gian phát triển, kiến tạo cơ hội mới, ba đột phá chiến lược và các chuyển đổi quan trọng của đất nước. Vì vậy, công tác xây dựng ngành Ngoại giao trong thời gian tới cần tập trung vào năm định hướng lớn.

Một là, tiếp tục hoàn thiện thể chế về đối ngoại, bổ sung hệ thống pháp luật phù hợp với yêu cầu thực tiễn và hội nhập quốc tế; phối hợp với các ban, bộ, ngành địa phương xác định tầm nhìn, mục tiêu, giải pháp để cụ thể hóa, triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng XIV, đồng thời kiện toàn cơ chế phối hợp giữa ngành Ngoại giao với các bộ, ngành, địa phương trong triển khai đối ngoại và hội nhập quốc tế để bảo đảm kết nối, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, nâng cao hơn nữa chất lượng phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp và xã hội làm thước đo hiệu quả.

Hai là, tổ chức bộ máy ngành Ngoại giao tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, gắn chặt với yêu cầu nhiệm vụ đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, có sự gắn kết, phối hợp hiệu quả, toàn diện, đồng bộ với các ban, bộ, ngành, tỉnh thành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, nhân dân cả nước trong triển khai đối ngoại và hội nhập quốc tế; phát triển mạng lưới Cơ quan đại diện theo hướng hiện diện thực chất, hiệu quả tại các địa bàn chiến lược, phục vụ trực tiếp lợi ích phát triển của đất nước.

Ba là, xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại giao “vừa hồng, vừa chuyên”, có cả đức, có sức, có tài, có kỷ luật, kỷ cương, gương mẫu, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, có ý thức trách nhiệm cao, bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, nhân dân và lợi ích quốc gia - dân tộc, đủ năng lực đảm đương nhiệm vụ trong môi trường quốc tế ngày càng phức tạp.

Bốn là, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối của Đảng, xây dựng tổ chức Đảng trong ngành trong sạch, vững mạnh, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, tạo sức mạnh đoàn kết, cộng hưởng trong toàn ngành.

Năm là, phát huy bản sắc và hệ giá trị của ngành Ngoại giao, qua đó nuôi dưỡng niềm tự hào, tinh thần cống hiến, trách nhiệm đại diện cho quốc gia, dân tộc của mỗi cán bộ ngoại giao, đặc biệt là thế hệ cán bộ trẻ.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu mang tính bước ngoặt, ngành Ngoại giao cần làm gì để xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín để phụng sự tốt hơn cuộc chuyển mình vĩ đại của dân tộc?

Để đối ngoại thực sự phát huy vai trò tiên phong, trọng yếu, thường xuyên trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, công tác cán bộ của ngành Ngoại giao cần được triển khai đồng bộ, bài bản với một tầm nhìn dài hạn. Tôi cho rằng chúng ta cần tập trung vào một số nhóm giải pháp trọng tâm như sau.

Trước hết, đổi mới mạnh mẽ công tác tuyển dụng, thu hút nhân tài, sàng lọc cán bộ, bảo đảm lựa chọn được những cán bộ có bản lĩnh chính trị, tư duy chiến lược, năng lực chuyên môn và khả năng thích ứng cao với môi trường quốc tế. Song song với đó, cần tiếp tục phát huy vai trò của Học viện Ngoại giao trong việc tạo nguồn cán bộ chất lượng cho ngành.

Thứ hai, xác định đào tạo, bồi dưỡng là nhiệm vụ thường xuyên, xuyên suốt, xây dựng Bộ Ngoại giao trở thành “Bộ học tập”, trong đó học tập suốt đời trở thành chuẩn mực văn hóa và động lực phát triển bền vững của toàn ngành, đúng với lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh và chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm. Bộ Ngoại giao cần tăng cường đào tạo đội ngũ; đưa người vào tổ chức quốc tế, khu vực; trang bị, tái trang bị kỹ năng chuyên môn, ngoại ngữ. Đặc biệt, Bộ cần tiếp tục đẩy mạnh nâng cao năng lực đối ngoại, hội nhập quốc tế cho đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, cán bộ làm công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế tại các ban, bộ, ngành, địa phương.

Thứ ba, kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo chuyên môn, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị và giáo dục truyền thống, giúp cán bộ ngoại giao quán triệt, thấm nhuần tư tưởng chính trị, đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, vừa vững vàng về lý luận, bản lĩnh, có tinh thần trách nhiệm, giữ vững kỷ luật, kỷ cương, vừa tinh thông nghiệp vụ, ngoại ngữ, kỹ năng số, năng lực tham mưu, nghiên cứu, dự báo, chủ động, đổi mới sáng tạo, luôn có tinh thần xung phong, dấn thân, có ý thức trách nhiệm cao trước lịch sử, trước Nhân dân, đáp ứng yêu cầu trong kỷ nguyên mới.

Cuối cùng, tiếp tục cải thiện chế độ đãi ngộ và môi trường làm việc, đồng thời chú trọng xây dựng động lực tinh thần, văn hóa công vụ nhân văn, chuyên nghiệp, khuyến khích đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện để mỗi cán bộ yên tâm công tác, cống hiến lâu dài cho ngành Ngoại giao và cho đất nước.

Phong Nhi

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/cong-tac-xay-dung-to-chuc-bo-may-nganh-ngoai-giao-tao-nen-tang-di-truoc-mo-duong-356825.html