Đó là kết quả khảo sát của Phòng Thương mại Liên minh châu Âu (EU) tại Trung Quốc được công bố hôm 27/5.
Theo đó, gần 1/3 số doanh nghiệp được khảo sát đang tiếp tục chuyển thêm hoạt động sản xuất về Trung Quốc, trong khi 37% nói rằng không thay đổi chiến lược chuỗi cung ứng trong hai năm qua.
Khảo sát được thực hiện dựa trên phản hồi từ gần 300 thành viên thuộc Phòng Thương mại EU trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 2. Đó là những người hiểu rõ chiến lược chuỗi cung ứng của công ty mình tại Trung Quốc đại lục.
Tổng cộng, 68% số doanh nghiệp cho biết vẫn duy trì hoặc mở rộng hoạt động tại Trung Quốc. Chỉ 7% nói rằng đang chuyển hoạt động sản xuất ra khỏi Trung Quốc hoặc xây dựng cơ sở sản xuất thay thế ở nơi khác.
“Chúng tôi không thấy việc giảm thiểu rủi ro trở thành xu hướng. Điều này cho thấy các công ty châu Âu ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc như một trung tâm tìm nguồn cung và sản xuất cho sản phẩm của họ”, ông Jens Eskelund, Chủ tịch Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc, cho hay.
Trung Quốc hiện chiếm khoảng 28% sản lượng hàng hóa sản xuất trên toàn cầu, bất chấp các mức thuế quan từ Mỹ và EU. EU được cho là đang tăng cường giám sát các hoạt động thương mại của Trung Quốc.
Ủy ban châu Âu chưa phản hồi về thông tin trên.
Khoảng 24% thành viên của Phòng Thương mại EU trả lời câu hỏi về chuỗi cung ứng cho biết họ đang đa dạng hóa bằng cách vừa mở rộng hoạt động ở Trung Quốc, vừa tìm thêm nhà cung cấp thay thế tại các nơi khác.
Xu hướng này cũng đang làm thay đổi cách vận hành của các công ty logistics toàn cầu.
Các doanh nghiệp Trung Quốc ngày càng giành quyền kiểm soát lớn hơn với chuỗi cung ứng ở nước ngoài khi mở rộng ra toàn cầu, theo ông Michael Aldwell - Phó chủ tịch điều hành phụ trách logistics đường biển tại công ty vận tải biển Kuehne+Nagel (Thụy Sĩ).
Michael Aldwell nói với kênh CNBC rằng: “Chúng tôi đang chứng kiến ngày càng nhiều hoạt động kinh doanh trong ngành được kiểm soát, quyết định, vận chuyển và thanh toán ngay tại Trung Quốc”. Ông cho biết các lĩnh vực nổi bật gồm xe điện, pin và điện tử tiêu dùng.
“Chúng tôi đang thấy xu hướng rằng khi hệ thống quản lý chuỗi cung ứng tại Trung Quốc phát triển hơn so với thị trường nước ngoài, hoặc khi một ngành thay đổi quá nhanh, các công ty nước này sẽ muốn tự nắm quyền kiểm soát chuỗi cung ứng đó”, Michael Aldwell nói.
Infographic: SV
Trung Quốc từ tự động hóa giúp giảm chi phí đến các nhà máy không cần công nhân
Khảo sát của Phòng Thương mại EU cho thấy chi phí là một trong những lý do chính khiến các công ty châu Âu tăng sản xuất tại Trung Quốc.
Chi phí lao động tương đối thấp từ lâu đã giúp Trung Quốc trở thành trung tâm sản xuất toàn cầu. Tuy nhiên, khi các nhà máy đối mặt tình trạng thiếu lao động, nhiều doanh nghiệp đã nhanh chóng đẩy mạnh tự động hóa.
“Chi phí lao động vốn đã thấp nay càng ít quan trọng hơn vì các nhà máy đang đẩy mạnh tự động hóa”, theo ông Denis Depoux - Giám đốc điều hành toàn cầu tại Roland Berger - công ty hỗ trợ thực hiện khảo sát cho Phòng Thương mại EU.
“Mức độ tự động hóa hiện nay so với hai năm trước khác biệt đến mức khó tin. Giờ gần như không còn thấy công nhân nữa”, Denis Depoux kể lại về chuyến thăm một công ty sản xuất đồng tư nhân tại Trung Quốc trong tuần này.
Denis Depoux nói thêm rằng dù tự động hóa ban đầu có thể tốn kém hơn lao động thủ công, các nhà máy về lâu dài có thể sản xuất nhanh hơn đáng kể.
Ví dụ, hãng xe điện Nio (Trung Quốc) cho biết một trong các nhà máy của họ tại nước này được vận hành với 941 robot, có thể hoạt động hoàn toàn tự động trên nhiều mẫu xe cùng lúc mà không cần công nhân trên dây chuyền sản xuất. Điều đó giúp nhà máy có thể hoạt động suốt ngày đêm.
Roland Berger nói tất cả điều này được hỗ trợ bởi hệ sinh thái sản xuất hoàn chỉnh tại Trung Quốc, nơi doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn điện công nghiệp và nguyên liệu với chi phí thấp hơn, trích từ báo cáo “Lợi thế về chi phí và tốc độ của Trung Quốc: Hồi chuông cảnh tỉnh với các công ty phương Tây”.
Báo cáo cũng cho biết các cuộc đàm phán giá theo quý với nhà cung cấp cùng các khoản trợ cấp có chọn lọc từ nhà nước thường giúp hàng hóa Trung Quốc ra thị trường toàn cầu sớm hơn và với chi phí thấp hơn nhiều.
“Buộc phải trở thành một phần của chuỗi cung ứng Trung Quốc”
Khảo sát của Phòng Thương mại EU cho thấy khoảng 3/4 công ty châu Âu tại Trung Quốc đánh giá các cơ sở sản xuất của họ ở nước này hoạt động hiệu quả hơn so với những nơi khác.
“Trong hầu hết ngành công nghiệp ngày nay, bạn đều có ít nhất một đối thủ Trung Quốc hoặc đối thủ quốc tế đang tận dụng chuỗi cung ứng của Trung Quốc”, Jens Eskelund nhận định.
“Vì vậy, ở nhiều lĩnh vực, nếu muốn cạnh tranh về giá và chất lượng, bạn gần như buộc phải trở thành một phần của chuỗi cung ứng Trung Quốc. Điều đó không hẳn vì bạn muốn chuyển sản xuất sang nước này”, ông nói thêm.
Sơn Vân