Công ty chứng khoán quốc doanh 'rập rình' trở lại đường đua

2 giờ trướcBài gốc

Mới đây, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) công bố nghị quyết Hội đồng quản trị phê duyệt phương án tăng vốn điều lệ cho Công ty TNHH Chứng khoán Vietcombank (VCBS).

Theo đó, vốn điều lệ của VCBS sẽ được nâng từ 2.500 tỷ đồng lên 12.500 tỷ đồng. Như vậy, quy mô vốn của công ty chứng khoán này tăng thêm 10.000 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 400% so với trước khi thực hiện.

Những động thái chuyển mình

Trước VCBS, một đơn vị quốc doanh khác là Công ty CP Chứng khoán Ngân hàng Công thương Việt Nam (VietinBank Securities) đã hoàn tất phát hành cổ phiếu trả cổ tức từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm 2024.

Cụ thể, công ty phát hành gần 64 triệu cổ phiếu, tỷ lệ 43%, đánh dấu đợt tăng vốn lớn nhất trong 25 năm hoạt động. Sau phát hành, vốn điều lệ VietinBank Securities đạt gần 2.130 tỷ đồng. Ban lãnh đạo cho biết tăng vốn là yêu cầu cấp thiết để mở rộng hạn mức kinh doanh, đáp ứng kế hoạch phát triển dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh.

So với VietinBank Securities, Công ty CP Chứng khoán Agribank (Agriseco) có bước đi thận trọng hơn khi giữa năm 2025 trả cổ tức tỷ lệ 6%, tương ứng hơn 129 tỷ đồng. Qua đó, vốn điều lệ tăng từ gần 2.155 tỷ đồng lên hơn 2.280 tỷ đồng.

Theo Chủ tịch Phan Văn Tuấn, Agriseco cần củng cố năng lực tài chính sau giai đoạn tái cơ cấu kéo dài, đồng thời cân đối tỷ lệ cổ tức để không ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và giá trị cổ phiếu, đặc biệt trong bối cảnh ngành chứng khoán tiềm ẩn nhiều rủi ro.

“Khá khẩm” hơn, Công ty chứng khoán BIDV (BSC) đã trả cổ tức với tỷ lệ 10%. Thông qua đợt trả cổ tức này, vốn điều lệ của BSC dự kiến nâng lên gần 2.455 tỷ đồng. Việc phát hành này nhằm bổ sung nguồn lực cho hoạt động kinh doanh, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng của công ty trong giai đoạn tới.

Theo Ban lãnh đạo BSC, sự hồi phục nền kinh tế và môi trường lãi suất thấp tạo điều kiện cho dòng vốn vào thị trường chứng khoán và triển vọng nâng hạng thị trường sẽ là cơ hội cho BSI trong thời gian tới.

Thực tế, BSC đã sớm để lại dấu ấn trong chiến lược phát triển khi cuối năm 2022, Chứng khoán Hana trở thành cổ đông lớn thứ hai của BSC sau khi mua hơn 65,7 triệu cổ phiếu, sở hữu 35% vốn điều lệ.

Thương vụ này giúp vốn điều lệ BSC tăng từ 1.221 tỷ đồng lên 1.878 tỷ đồng, mang về gần 2.700 tỷ đồng và tạo thặng dư vốn cổ phần hơn 2.000 tỷ đồng nhờ giá phát hành 41.000 đồng/cổ phiếu, gần gấp ba thị giá cổ phiếu cuối năm 2022.

Ngay sau đó, BSC và Hana đẩy mạnh hợp tác trong chuyển đổi số, nâng cấp hạ tầng công nghệ cho hệ thống KRX và mở rộng tệp khách hàng quốc tế. Ngoài ra, BSC còn liên doanh với Edmond de Rothschild để thành lập công ty quản lý quỹ tại Việt Nam, hướng tới phát triển các sản phẩm đầu tư chuyên sâu.

Kịp thời trở lại cuộc đua

Khoảng cách về quy mô vốn điều lệ – bộ đệm quan trọng cho tăng trưởng và quản trị, càng rõ rệt khi so sánh với các công ty chứng khoán tư nhân.

Trong năm qua, Chứng khoán SSI đã nâng vốn lên hơn 24.900 tỷ đồng và tạm giữ vị trí số một ngành. Tuy nhiên, TCBS cũng đang tăng tốc khi dự kiến phát hành hơn 462,2 triệu cổ phiếu để trả cổ tức, qua đó nâng vốn điều lệ lên hơn 27.700 tỷ đồng, vượt quy mô của SSI.

Đáng chú ý, vốn điều lệ của từng “ông lớn” tư nhân này đã vượt xa tổng vốn điều lệ của cả bốn công ty chứng khoán quốc doanh, ngay cả khi các kế hoạch tăng vốn được hoàn tất.

Không dừng lại ở SSI và TCBS, làn sóng tăng vốn đã và đang lan rộng trong toàn ngành khi thị trường kỳ vọng bứt phá nhờ triển vọng nâng hạng.

Bên cạnh các thương vụ IPO quy mô lớn của TCBS, VPBankS và VPS, nhiều công ty như MBS, HSC, VCI, ACBS, HDS cũng lên kế hoạch nâng vốn vượt 10.000 tỷ đồng, trong đó đáng chú ý nhất là HDBS với mục tiêu tăng vốn từ gần 1.500 tỷ đồng lên 11.000 tỷ đồng.

Động thái tăng vốn gần đây cho thấy nỗ lực quay lại “đường đua” của các công ty chứng khoán thuộc ngân hàng quốc doanh sau giai đoạn “hụt hơi” và đối mặt nguy cơ bị bỏ lại phía sau khi khối tư nhân liên tục mở rộng quy mô và thị phần.

Sau thời gian dài đứng ngoài cuộc đua tăng vốn, nhóm công ty chứng khoán quốc doanh đang chủ động tích lũy nguồn lực để chuẩn bị cho giai đoạn nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Việc hướng tới nhóm “thị trường mới nổi” đòi hỏi quy mô vốn lớn và bộ đệm tài chính đủ mạnh, đặc biệt để phát triển các mảng then chốt như cho vay ký quỹ và tự doanh.

Thực tế, trong khi các ngân hàng quốc doanh vẫn giữ vai trò điều tiết và dẫn dắt ngành ngân hàng với tốc độ tăng trưởng hai con số, các công ty chứng khoán trực thuộc lại tỏ ra yếu thế so với phần còn lại của thị trường. Sau hơn 20 năm hoạt động, kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế sẵn có.

Bảng xếp hạng thị phần môi giới HoSE quý III/2025 cho thấy các công ty chứng khoán tư nhân chiếm 9/10 vị trí trong top 10, chỉ có VCBS mới gia nhập top 9 trong vài quý gần đây. Do hạn chế về nguồn lực, lợi nhuận của nhóm quốc doanh hiện chỉ quanh 200–300 tỷ đồng/quý, tương đương 10–20% so với SSI, TCBS hay VPS.

Về cơ cấu kinh doanh, các công ty này chủ yếu tập trung vào những nghiệp vụ an toàn như cho vay ký quỹ quy mô nhỏ, trái phiếu Chính phủ và chứng chỉ tiền gửi. Trong khi đó, mảng môi giới và margin chưa tạo được bứt phá do thị phần và nguồn vốn còn thua xa các đối thủ tư nhân.

Sáng 8/10, FTSE Russell chính thức công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp, dự kiến có hiệu lực từ 21/9/2026 và còn phụ thuộc kỳ rà soát tiếp theo vào tháng 3/2026.

Tại họp báo Bộ Tài chính, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết Bộ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm phát triển thị trường chứng khoán bền vững, nâng cao vai trò kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Việc “cởi bỏ” chiếc áo cận biên mở ra dư địa phát triển lớn hơn cho thị trường trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng tích cực. Nhiều tổ chức phân tích nhận định nâng hạng sẽ hỗ trợ đà tăng của VN-Index trong những tháng cuối năm, đồng thời thu hút mạnh dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Các chuyên gia kỳ vọng năm 2026 sẽ là “thời cơ vàng” để thị trường vốn Việt Nam bứt phá cả về quy mô lẫn chất lượng, song hành với tiến trình nâng hạng theo FTSE Russell và MSCI, cũng như cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia. Khi các yếu tố này vận hành đồng bộ, thị trường vốn sẽ trở thành kênh huy động hiệu quả cho doanh nghiệp và Chính phủ, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới.

Nam Hải

Nguồn Nhà Quản Trị : https://theleader.vn/cong-ty-chung-khoan-quoc-doanh-rap-rinh-tro-lai-duong-dua-d43710.html