Công ty xổ số lãi lớn, thu nhập người bán vẫn bấp bênh

2 giờ trướcBài gốc

Tại Hội nghị Xổ số kiến thiết (XSKT) khu vực miền Nam lần thứ 141 về tình hình hoạt động quý I và phương hướng quý II/2026, Hội đồng XSKT khu vực cho biết hoạt động kinh doanh trong 3 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận những bước tiến mạnh mẽ. Theo đó, doanh số phát hành xổ số truyền thống của 21 công ty thành viên đã đạt 41.380 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng hơn 7% so với cùng kỳ năm trước.

Hội đồng XSKT khu vực miền Nam yêu cầu các đại lý giữ ổn định giá bán, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các cấp đại lý, đặc biệt đội ngũ người bán vé số dạo.

Điểm sáng nhất trong bức tranh kinh doanh là tỷ lệ tiêu thụ vé số bình quân toàn khu vực đạt mức xấp xỉ tuyệt đối với 99,37%. Kết quả này không chỉ giúp các công ty đạt doanh thu hơn 41.118 tỷ đồng mà còn đóng góp cho ngân sách nhà nước gần 21.000 tỷ đồng, hoàn thành hơn 38% kế hoạch năm chỉ trong một quý.

Đà tăng trưởng này được củng cố dựa trên nền tảng vững chắc từ năm 2025, khi toàn khu vực đạt tổng doanh thu hơn 155.557 tỷ đồng và lợi nhuận vượt 12% so với kế hoạch đề ra.

Dù mang lại nguồn thu ngân sách khổng lồ để đầu tư cho y tế và giáo dục, nhưng tại nghị trường Quốc hội khóa XVI, đại biểu Châu Quỳnh Dao (đoàn An Giang) đã thẳng thắn chỉ ra những nghịch lý về mặt an sinh xã hội. Bà Dao nhận định rằng, dù xổ số là ngành ít rủi ro và mang lại lợi nhuận lớn, nhưng đối tượng trực tiếp làm nên doanh thu lại chủ yếu là nhóm lao động yếu thế như người già neo đơn, người khuyết tật và trẻ em nghèo.

Thực trạng này đang bộc lộ những khoảng trống pháp lý đáng lo ngại, bắt đầu từ việc thiếu sự bảo vệ đối với người lao động. Do tính chất "mua đứt bán đoạn" và không có hợp đồng lao động chính thức, người bán vé số dạo hiện đang đứng ngoài lưới an sinh khi không có bảo hiểm xã hội hay bảo hiểm y tế.

Bên cạnh đó, thu nhập của nhóm này cũng rất bấp bênh khi mỗi tờ vé số chỉ mang lại khoảng 1.000 đồng hoa hồng. Sau một ngày dài vất vả trên phố, họ chỉ thu về khoảng 200.000 đồng, số tiền này thường không đủ để trang trải từ tiền nhà trọ, ăn uống đến thuốc men và lo cho gia đình.

Đáng chú ý hơn, các quy định hiện hành như Nghị định 122 hay Thông tư 75 vẫn chưa cụ thể và rõ ràng việc phân phối lợi nhuận để hỗ trợ trực tiếp cho người bán vé số - ở đây là lực lượng lao động tự do, chịu trách nhiệm cuối cùng trong một chuỗi phân phối vé số, hay còn gọi là bán vé số dạo.

Từ thực tế đó, đại biểu Châu Quỳnh Dao kiến nghị Chính phủ cần rà soát và công nhận người bán vé số là lực lượng lao động đặc thù. Điều này sẽ tạo cơ sở để nhà nước hỗ trợ mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện từ nguồn ngân sách hoặc trích từ quỹ phúc lợi của chính các công ty xổ số. Qua đó, đảm bảo được sự hài hòa, bởi hiện có sự chênh lệnh rất lớn giữa tiền lương của cán bộ công ty xổ số kiến thiết, mức thu nhập của các đại lý lớn và người lao động tự do - nhóm yếu thế đi bán vé số dạo.

Trước những thách thức về cả quản lý và trách nhiệm xã hội, tại Hội nghị, ông Đặng Văn Chính - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp cần phải đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ để cải tiến sản phẩm. Đồng thời, việc tăng cường giám sát là yếu tố then chốt để đảm bảo hoạt động kinh doanh đúng định hướng, minh bạch và hiệu quả.

Trong nỗ lực chấn chỉnh thị trường, Hội đồng XSKT khu vực miền Nam đã yêu cầu các công ty thành viên thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp quyết liệt. Một mặt, các đơn vị phải siết chặt quản lý địa bàn, buộc các đại lý chấp hành tuyệt đối việc bán vé đúng thị trường và nghiêm cấm mọi hình thức phân phối qua Internet hay thiết bị điện tử trái quy định.

Mặt khác, các đại lý cũng được yêu cầu phải giữ ổn định giá bán nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các cấp, đặc biệt là không được gây áp lực hay chèn ép đời sống của đội ngũ người bán vé số dạo.

Năm 2026, với mục tiêu nộp ngân sách hơn 57.100 tỷ đồng, ngành xổ số miền Nam đang đứng trước kỳ vọng không chỉ tối ưu hóa lợi nhuận mà còn phải giải quyết hài hòa bài toán công bằng xã hội. Những nỗ lực này hướng tới mục tiêu để mỗi tờ vé số phát hành không chỉ là "ích nước" mà còn thực sự "lợi nhà" cho cả những người lao động thầm lặng nhất trong chuỗi phân phối.

Thanh Hoa

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/cong-ty-xo-so-lai-lon-thu-nhap-nguoi-ban-van-bap-benh.html