Công viên Lê Thị Riêng và hành trình tìm kiếm liệt sĩ Mậu Thân 1968

2 giờ trướcBài gốc

Công viên Lê Thị Riêng là điểm sinh hoạt quen thuộc của người dân. Ít ai biết nơi đây từng là Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán, được cho là có các hố chôn tập thể cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Những ngày đầu tháng 6/2026, công tác xác minh, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực này đang được Đảng, Nhà nước đẩy mạnh với quyết tâm làm sáng tỏ những dấu tích lịch sử còn nằm lại sau gần 60 năm.

Dấu tích lịch sử dưới lòng công viên

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc, Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng rộng khoảng 8 ha, nằm trên địa bàn phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh. Trước năm 1975, nơi đây là Nghĩa địa Chí Hòa, còn gọi là nghĩa trang Đô Thành - một trong những nghĩa trang lớn nhất của Sài Gòn trước đây.

Mỗi sáng, đông đảo người dân đến công viên tập thể dục, rèn luyện sức khỏe.

Hàng chục năm qua, công viên là địa điểm vui chơi, tập thể dục quen thuộc của người dân. Tuy nhiên, khi thông tin về khả năng tồn tại các hố chôn tập thể liệt sĩ được công bố, nhiều người dân đã dành sự quan tâm đặc biệt và theo dõi sát quá trình tìm kiếm.

Thường xuyên đi bộ tại công viên, ông Nguyễn Phước Hải (63 tuổi, ngụ phường Hòa Hưng) cho biết, gia đình ông từng có người thân được chôn cất tại nghĩa trang Đô Thành trước đây. Khi Nhà nước giải tỏa nghĩa trang để xây dựng công viên, gia đình đã di dời phần mộ về nơi khác.

Ông Nguyễn Phước Hải chỉ tay về phía khu vực được cho là vị trí chôn tập thể cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

"Tôi rất mong công tác xác minh sớm có kết quả để các liệt sĩ được trở về với gia đình, đồng đội. Đây không chỉ là niềm mong mỏi của thân nhân liệt sĩ mà còn là tâm nguyện của nhiều người dân", ông Hải chia sẻ.

Cùng chung cảm xúc đó, ông Đỗ Đình Thược (72 tuổi, ngụ xã Bà Điểm), một cựu chiến binh từng tham gia chiến đấu tại chiến trường Tây Nguyên năm 1971, cho rằng việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ là trách nhiệm và nghĩa tình của cả dân tộc.

Ông Đỗ Đình Thược tại nhà bia ghi danh liệt sĩ bên trong Công viên Lê Thị Riêng.

"Rất nhiều gia đình đã chờ đợi hàng chục năm mà chưa có thông tin về người thân hy sinh. Tìm được hài cốt liệt sĩ đến đâu là góp phần xoa dịu nỗi đau đến đó", ông Thược bày tỏ.

Cuối tháng 5/2026, Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh đã phát đi thông báo tìm kiếm nhân chứng phục vụ công tác xác minh, quy tập hài cốt các liệt sĩ hy sinh ngày 12/2/1968 và được chôn cất tại Nghĩa địa Chí Hòa, nay thuộc khu vực Công viên Lê Thị Riêng.

Tháp nước thủy đài trong ảnh tư liệu. Công trình này hiện vẫn tồn tại và trở thành cơ sở giúp khoanh vùng các khu vực nghi có hố chôn tập thể. Ảnh tư liệu: Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh

Trong quá trình rà soát tài liệu, lực lượng chức năng phát hiện nhiều nhân chứng xuất hiện trong các bức ảnh tư liệu được chụp tại hiện trường năm 1968. Đây được xem là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ đối chiếu thông tin lịch sử và xác định vị trí chôn cất liệt sĩ.

Khơi mở hy vọng đoàn tụ sau nhiều thập kỷ

Ngày 1/6, Ban Chỉ đạo 515 TP Hồ Chí Minh tổ chức khảo sát thực địa tại Công viên Lê Thị Riêng và nghe báo cáo kết quả bước đầu về quá trình xác minh vị trí nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung cho biết thời gian qua, Bộ Tư lệnh Thành phố đã nghiên cứu, đối chiếu nhiều nguồn tài liệu, bản đồ qua các thời kỳ, hình ảnh lưu trữ trong và ngoài nước; đồng thời làm việc với các chuyên gia lịch sử và nhân chứng từng trực tiếp chứng kiến sự kiện diễn ra tại khu vực nghĩa địa Đô Thành.

Từ các nguồn tư liệu mới được cung cấp cùng kết quả khảo sát thực địa, bước đầu lực lượng chức năng xác định một số khu vực có dấu hiệu liên quan đến nơi chôn cất tập thể cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Một ngôi mộ vô danh cạnh Nhà truyền thống vẫn được hương khói thường xuyên. Đây là nơi an táng một số hài cốt được phát hiện trong quá trình xây dựng công viên nhưng chưa xác định được danh tính.

Tháp thủy đài cách nơi chôn cất khoảng 300 m. Thủy đài này có hình trụ, hiện nằm cạnh đường Nguyễn Giản Thanh.

Ngày 8/6, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ phối hợp với UBND TP Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ tại khu vực Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán.

Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ tại khu vực Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, nhấn mạnh đây không chỉ là hoạt động khoa học mà còn mang ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Theo các nhà nghiên cứu, qua đối chiếu tư liệu lịch sử, khảo sát thực địa và lời kể nhân chứng, tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng có thể tồn tại ba rãnh mộ tập thể với khoảng 900 liệt sĩ. Trong đó, khu vực gần hồ câu cá phía sau Nhà truyền thống được đánh giá có nhiều cơ sở khoa học và thực tiễn nhất để tiếp tục xác minh.

Khu vực cây xanh nằm gần nhà truyền thống và bia tưởng niệm các liệt sĩ được cho là vị trí nghi có 2 rãnh hố chôn tập thể các chiến sĩ hy sinh.

Khu sau Nhà truyền thống được cho là một trong những vị trí nghi có hố chôn tập thể các chiến sĩ hy sinh, được đánh giá có cơ sở khoa học và thực tiễn rõ nét nhất.

Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó Chính ủy Quân khu 7, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 cho biết, việc xác định các vị trí nghi có rãnh mộ được tiến hành trên cơ sở nghiên cứu nhiều nguồn tài liệu kết hợp khảo sát thực địa và thông tin nhân chứng. Sau gần 60 năm, địa hình khu vực đã thay đổi rất lớn nên công tác tìm kiếm cần được thực hiện một cách thận trọng, khoa học và chính xác.

Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, từ năm 1978 đến năm 1983, khu vực Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán được giải tỏa để xây dựng Công viên Lê Thị Riêng. Trong quá trình thi công, lực lượng chức năng từng phát hiện một số hài cốt và dấu tích liên quan đến liệt sĩ. Tuy nhiên, việc san lấp mặt bằng đã làm thay đổi hoàn toàn địa hình ban đầu.

Năm 1995, các cơ quan chức năng cũng từng tổ chức khảo sát nhưng chưa đạt kết quả như mong muốn do hạn chế về phương tiện kỹ thuật và nguồn tư liệu. Những năm gần đây, nhiều tài liệu quân sự, hình ảnh liên quan đến trận đánh năm 1968 được phía Hoa Kỳ giải mật và cung cấp cho Việt Nam, tạo thêm cơ sở quan trọng cho công tác xác minh.

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia phát biểu tại Hội thảo.

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia cho biết, thời gian tới sẽ huy động lực lượng, phương tiện và các thiết bị hiện đại phục vụ công tác khảo sát, tìm kiếm. Trong đó có việc sử dụng máy ra-đa xuyên đất để thăm dò khu vực nghi có hố chôn tập thể, đồng thời rà soát, chuẩn hóa danh sách liệt sĩ và phiên hiệu đơn vị nhằm phục vụ công tác nhận dạng sau này.

Hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng không chỉ nhằm đưa những người đã ngã xuống trở về với gia đình và đồng đội, đó còn là góp phần làm sáng tỏ những trang sử còn dang dở của dân tộc. Sau gần sáu thập kỷ, khát vọng tìm lại danh tính cho những người đã hy sinh vẫn đang được các thế hệ hôm nay tiếp nối bằng trách nhiệm, sự tri ân và lòng biết ơn sâu sắc.

Bài, ảnh: Mạnh Linh/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/van-de-quan-tam/cong-vien-le-thi-rieng-va-hanh-trinh-tim-kiem-liet-si-mau-than-1968-20260610132300988.htm