Công viên mở: Hướng đi mới cho đô thị xanh Hà Nội

3 giờ trướcBài gốc

Không gian xanh “mở” từ tư duy quy hoạch

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, nhu cầu về không gian xanh ngày càng trở nên cấp thiết, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội. Nếu trước đây, nhiều công viên được xây dựng theo mô hình khép kín, có hàng rào bao quanh và tách biệt với khu dân cư, thì hiện nay, một hướng tiếp cận mới đang được áp dụng.

Toàn cảnh Công viên hồ Phùng Khoang - công trình có tổng vốn đầu tư gần 3.500 tỷ đồng được xây dựng "mở". Ảnh: Đỗ Tâm

Ngay từ khâu quy hoạch, nhiều công viên mới đã được thiết kế theo hướng không có hàng rào, tạo điều kiện để người dân có thể tiếp cận từ nhiều phía khác nhau. Điển hình là Công viên Phùng Khoang, một mô hình tiêu biểu cho xu hướng này.

Không gian tại đây không bị giới hạn bởi các ranh giới cứng, mà được kết nối trực tiếp với các tuyến đường, khu dân cư và hệ thống tiện ích xung quanh. Điều này giúp công viên không còn là một điểm đến riêng lẻ mà trở thành một phần hữu cơ của đô thị, gắn bó chặt chẽ với đời sống hằng ngày của người dân.

Không chỉ dừng lại ở việc “mở” về mặt không gian, công viên còn được thiết kế đa chức năng, phục vụ nhiều nhu cầu khác nhau như vui chơi, thể dục thể thao, sinh hoạt cộng đồng hay thư giãn. Chính sự linh hoạt này đã góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng và tạo nên sức sống cho không gian công cộng.

Ông Hoàng Minh Hải, Phó Chủ tịch UBND phường Đại Mỗ cho biết, việc đầu tư xây dựng Công viên Phùng Khoang theo hướng mở là một chủ trương đúng đắn của thành phố. Không chỉ cải thiện cảnh quan đô thị, công viên còn góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân, trở thành điểm đến quen thuộc cho các hoạt động văn hóa và thể chất.

Đáng chú ý, mô hình này cũng phù hợp với định hướng quy hoạch Thủ đô trong dài hạn, hướng tới một đô thị xanh, thông minh và hiện đại. Việc tích hợp công viên với hồ điều hòa còn giúp giảm tải hệ thống thoát nước, hạn chế tình trạng ngập úng-một vấn đề nhức nhối của đô thị hiện nay.

Nâng cao chất lượng sống, gắn kết cộng đồng

Không chỉ mang lại giá trị về môi trường, các công viên mở còn đóng vai trò quan trọng trong việc gắn kết cộng đồng. Khi không còn rào cản vật lý, người dân dễ dàng tiếp cận không gian xanh, từ đó hình thành thói quen sinh hoạt ngoài trời và tăng cường tương tác xã hội.

Thực tế cho thấy, Công viên Phùng Khoang đã nhanh chóng trở thành nơi sinh hoạt quen thuộc của cư dân khu vực. Tại đây, người lớn tuổi có thể tập thể dục, trẻ em vui chơi, thanh niên tham gia các hoạt động thể thao, còn các gia đình có thể thư giãn sau những giờ làm việc căng thẳng.

Anh Vũ Nguyễn Minh Trí, trú tại phường Đại Mỗ, chia sẻ: “Việc Hà Nội đầu tư xây dựng nhiều công viên và hồ điều hòa là một chủ trương đúng đắn, góp phần cải thiện chất lượng không khí và tạo ra không gian mở cho người dân tham gia các hoạt động thể chất”.

Cùng chung quan điểm, ông Bùi Văn Chí, người dân trú tại phường Đại Mỗ chia sẻ, công viên mở không chỉ mang lại môi trường xanh-sạch-đẹp mà còn giúp giảm tình trạng ngập úng, đồng thời tạo điều kiện cho mọi lứa tuổi có không gian vui chơi, rèn luyện sức khỏe.

Bên cạnh những lợi ích trước mắt, mô hình công viên mở còn mang ý nghĩa lâu dài trong việc nâng cao chất lượng đô thị. Kiến trúc sư Phạm Anh Tuấn nhận định, việc gia tăng diện tích cây xanh là yếu tố then chốt trong phát triển bền vững. Hiện nay, mật độ cây xanh tại Hà Nội vẫn còn thấp so với tiêu chuẩn, do đó việc phát triển các công viên mở là giải pháp cần thiết.

Ngoài ra, việc sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, có khả năng thẩm thấu nước trong thiết kế công viên cũng góp phần giảm áp lực cho hệ thống hạ tầng đô thị. Không gian xanh được mở rộng sẽ giúp người dân tiếp cận dễ dàng hơn, rút ngắn khoảng cách giữa nơi ở và khu vực sinh hoạt công cộng.

Đặc biệt, khi các công viên được phân bố hợp lý, sự chênh lệch giữa khu vực nội đô và ngoại thành cũng dần được thu hẹp. Những không gian xanh không còn là xa xỉ mà trở thành nhu cầu thiết yếu, góp phần cải thiện chất lượng sống một cách toàn diện.

Từ hiệu quả thực tế của các công viên mở như Phùng Khoang, thành phố Hà Nội đang từng bước hình thành mạng lưới không gian xanh liên kết trên toàn thành phố. Hàng trăm công viên, vườn hoa đã và đang được cải tạo, xây dựng theo hướng mở, tạo nên một hệ sinh thái đô thị bền vững.

Trong giai đoạn 2026-2031, chính quyền địa phương đã đề xuất tiếp tục đầu tư thêm nhiều công viên tương tự, hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị xanh, thông minh. Tuy nhiên, để mô hình này phát huy hiệu quả lâu dài, công tác quản lý và ý thức của người dân đóng vai trò không nhỏ.

Việc duy trì vệ sinh môi trường, bảo vệ cây xanh, không lấn chiếm không gian công cộng là những yếu tố quan trọng giúp công viên luôn giữ được giá trị vốn có. Đồng thời, sự tham gia của cộng đồng trong việc giữ gìn và khai thác không gian xanh cũng là chìa khóa cho sự phát triển bền vững.

Có thể thấy, công viên mở không chỉ là một xu hướng thiết kế, mà còn là biểu hiện của tư duy đô thị mới, nơi con người và thiên nhiên cùng tồn tại hài hòa. Khi những không gian xanh được “mở ra” ngay từ quy hoạch, đô thị không chỉ trở nên đáng sống hơn mà còn hướng tới tương lai phát triển bền vững, văn minh và hiện đại.

Phạm Công

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/cong-vien-mo-huong-di-moi-cho-do-thi-xanh-ha-noi-742812.html