Cột sống yếu đi, teo cơ, cứng khớp vì đeo đai lưng sai cách

2 giờ trướcBài gốc

Nhiều bạn đọc chia sẻ, khi phát hiện đau cột sống, đai lưng là vật bất ly thân. Họ cho biết, nhờ đeo đai lưng, tình trạng đau cột sống giảm hẳn, nhưng vẫn lo lắng không biết việc đeo lâu dài có ảnh hưởng gì không.

Đai lưng chỉ hỗ trợ điều trị, không có tác dụng chữa khỏi bệnh

Trao đổi với phóng viên Tri Thức và Cuộc sống về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, đai lưng bảo vệ cột sống là một trong những dụng cụ hỗ trợ quen thuộc đối với người mắc các bệnh lý cột sống thắt lưng. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu đúng vai trò, công dụng và cách sử dụng thiết bị này.

Các loại đai bảo vệ thắt lưng thường được bác sĩ chỉ định phối hợp với thuốc và các chương trình phục hồi chức năng. Thiết bị này giúp cố định vùng thắt lưng ở tư thế phù hợp, hạn chế các chuyển động bất lợi đối với cột sống đang tổn thương. Nhờ đó, người bệnh có thể giảm cảm giác đau, cải thiện khả năng vận động và tạo điều kiện thuận lợi cho các phương pháp điều trị chuyên khoa phát huy hiệu quả.

Đai lưng cũng góp phần hỗ trợ bệnh nhân trong giai đoạn cấp tính, khi cột sống cần được bảo vệ trước các tác động cơ học quá mức.

Tuy nhiên, đai lưng chỉ là một biện pháp hỗ trợ điều trị, không có tác dụng chữa khỏi bệnh lý cột sống như nhiều người vẫn lầm tưởng.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Kim Liên, hiệu quả của đai lưng phụ thuộc rất lớn vào việc sử dụng đúng chỉ định và đúng thời gian.

Thực tế, nhiều bệnh nhân có xu hướng đeo đai thường xuyên trong thời gian dài với mong muốn giảm đau hoặc phòng ngừa tái phát. Tuy nhiên, việc phụ thuộc quá mức vào đai lưng có thể gây ra những tác động bất lợi đối với hệ cơ xương khớp.

Nếu đeo liên tục trong thời gian dài, cột sống sẽ dần phụ thuộc vào lực nâng đỡ từ bên ngoài, làm suy giảm khả năng hoạt động tự nhiên của hệ cơ giữ vững cột sống. Bên cạnh đó, việc đeo đai không đúng cách còn có thể gây cảm giác khó chịu, nóng bức, chà xát da hoặc hạn chế sinh hoạt hàng ngày.

PGS.TS Nguyễn Thị Kim Liên khuyến cáo, người bệnh không nên tự ý sử dụng đai lưng. Thời gian đeo, mức độ siết chặt và loại đai phù hợp cần được chỉ định bởi bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng.

Lạm dụng đai lưng làm hại cột sống

Hệ lụy khôn lường khi lạm dụng đai lưng

PGS.TS Nguyễn Đình Hòa, bác sĩ phẫu thuật cột sống, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng Y học tái tạo và Tế bào gốc IRS phân tích, đai lưng giúp tăng áp lực nội ổ bụng. Khi được siết chặt, áp lực trong ổ bụng tăng lên, tạo thành một “bóng khí” nâng đỡ phía trước cơ thể, góp phần làm giảm tải lực tác động lên đĩa đệm thắt lưng khoảng 10% - 25%.

Thêm vào đó, đai giúp giới hạn biên độ chuyển động quá mức của vùng thắt lưng, hạn chế các động tác cúi hoặc xoay người đột ngột - những tư thế có thể làm tổn thương thêm vòng sợi đĩa đệm.

Vì vậy, đai lưng có giá trị trong giai đoạn cấp tính của bệnh, thường dưới 2 - 4 tuần, hoặc trong những trường hợp người bệnh buộc phải thực hiện các công việc nặng, chịu tải lớn.

Tuy nhiên, khi bệnh nhân đeo đai liên tục trên 4 tuần hoặc duy trì cả trong lúc ngủ, cơ thể có thể xuất hiện một chuỗi phản ứng bất lợi.

Teo cơ thụ động do ức chế thần kinh - cơ: Khi đai lưng đảm nhiệm vai trò nâng đỡ và ổn định thay cho hệ cơ, não bộ sẽ giảm tín hiệu huy động các nhóm cơ vùng thân mình hoạt động. Hậu quả là các cơ giữ ổn định cột sống quan trọng như cơ đa phần và cơ bụng ngang bị giảm hoạt động, giảm tưới máu và dần teo yếu theo thời gian.

Mất cảm thụ bản thể: Khi đai lưng bao bọc liên tục bên ngoài cơ thể, các tín hiệu từ thụ thể cảm giác ở da và cơ có thể bị ảnh hưởng. Sau khi tháo đai, người bệnh dễ mất cảm giác kiểm soát tư thế, tăng nguy cơ vận động sai hoặc gặp chấn thương ngay cả trong các hoạt động sinh hoạt thông thường.

Giảm tầm vận động và cứng khớp: Việc hạn chế vận động cột sống quá lâu khiến các khớp liên mỏm không được vận động và bôi trơn đầy đủ bởi dịch khớp. Trong khi đó, các dây chằng quanh cột sống giảm tính đàn hồi, có xu hướng xơ hóa. Hậu quả là người bệnh thường xuất hiện tình trạng cứng lưng, giảm biên độ vận động sau khi tháo đai.

Điều trị hiện đại hướng tới “đai lưng tự nhiên”

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Kim Liên, mục tiêu của điều trị bảo tồn các bệnh lý cột sống hiện nay không phải là duy trì sự phụ thuộc vào các thiết bị hỗ trợ bên ngoài, mà là xây dựng khả năng ổn định từ chính hệ cơ của người bệnh.

Nói cách khác, thay vì dựa vào “ổn định ngoại lực”, điều trị hiện đại hướng tới “ổn định nội lực” - tạo nên một “đai lưng tự nhiên” bằng hệ cơ cốt lõi khỏe mạnh.

Để đạt được điều đó, bệnh nhân cần thực hiện quá trình “cai” đai lưng một cách từ từ. Chẳng hạn, chỉ đeo khi đi xe máy hoặc thực hiện công việc nặng và tháo hoàn toàn khi nghỉ ngơi, làm việc văn phòng hoặc khi ngủ.

Song song với đó, người bệnh cần tham gia các chương trình vật lý trị liệu và tập luyện chuyên biệt nhằm kích hoạt các nhóm cơ ổn định cột sống, đặc biệt là cơ đa phần và cơ bụng ngang. Khi những nhóm cơ này hoạt động hiệu quả trở lại, cột sống sẽ được nâng đỡ tốt hơn và giảm nguy cơ tái phát đau lưng.

Các chuyên gia khuyến cáo, nếu đang sử dụng đai lưng thường xuyên mà không có chỉ định cụ thể, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp, bảo đảm hiệu quả lâu dài cho sức khỏe cột sống.

Mời độc giả xem thêm video Người dân sắp được khám sức khỏe định kỳ miễn phí khoảng 350.000 đồng/lượt: