Craigslist - nền tảng xã hội thuần khiết cuối cùng của internet

14 giờ trướcBài gốc

Giữa kỷ nguyên internet bị chi phối bởi thuật toán và trí tuệ nhân tạo (AI), Craigslist - trang rao vặt ra đời từ năm 1995 - vẫn tồn tại như một không gian hiếm hoi của sự riêng tư, và có sự kết nối giữa người với người.

Trong khi hầu hết nền tảng trực tuyến ngày nay đều vận hành dựa trên dữ liệu người dùng, thuật toán gợi ý và cuộc đua tương tác, Craigslist vẫn giữ nguyên giao diện đơn giản, không hồ sơ cá nhân, không lượt thích, không chia sẻ. Chính sự “lạc hậu” này lại khiến trang web rao vặt lâu đời trở thành điểm đến đặc biệt đối với nhiều người dùng, nhất là thế hệ Millennials.

Megan Koester, một nhà văn kiêm diễn viên hài người Mỹ, cho biết nhiều dấu mốc quan trọng trong cuộc đời cô đều gắn với Craigslist: từ công việc viết lách đầu tiên, căn hộ đang sinh sống, đến mảnh đất ở sa mạc Mojave. “Có quá nhiều phần cuộc sống của tôi gắn liền với Craigslist. Tôi là kiểu ‘sống chết với nó’”, Koester nói.

Với nhiều người, Craigslist là “nơi thật” cuối cùng của internet, giữa thời của trí tuệ nhân tạo (AI) - Ảnh: Internet

Không thuật toán, không phán xét, không săn danh tiếng

Điểm khác biệt lớn nhất của Craigslist so với các nền tảng hiện đại nằm ở cách nó… không làm gì cả. Không có hệ thống đề xuất, không theo dõi hành vi, không tạo áp lực phải xây dựng hình ảnh cá nhân. Người dùng đăng tin, tìm tin và kết nối trực tiếp với nhau.

Theo Koester, chính sự thiếu vắng thuật toán khiến Craigslist trở thành nơi hiếm hoi mà con người có thể xuất hiện đúng bản chất của mình. “Ở đó có đủ mọi kiểu người, nhưng có một sự thuần khiết rất lạ”, cô nói trên WIRED.

Trang web này từng gây tranh cãi khi duy trì các mục cá nhân và “gặp gỡ nhanh” (casual encounters), nhưng đã đóng các chuyên mục đó vào năm 2018 sau khi Mỹ ban hành luật siết trách nhiệm nền tảng đối với nạn buôn người. Dù vậy, những mục như “missed connections” (lỡ mất nhau) vẫn tồn tại và tiếp tục thu hút người dùng.

Theo Jessa Lingel, Phó giáo sư truyền thông tại Đại học Pennsylvania, Craigslist đại diện cho “Internet chưa bị đô thị hóa”, nơi chưa bị thương mại hóa và thuật toán hóa. Trong khi Wikipedia và Reddit đã tích hợp AI, Craigslist gần như đứng ngoài làn sóng này.

Vì sao Craigslist vẫn sống khỏe giữa thời AI?

Nhiều người cho rằng Craigslist đã lỗi thời, khó đoán và kém tiện lợi. Nhưng với những người gắn bó lâu năm, đó lại chính là sức hấp dẫn. Kat Toledo, diễn viên hài tại Los Angeles, cho biết cô vẫn thường xuyên dùng Craigslist để tuyển người đồng hành cho các show diễn.

“Toàn bộ yếu tố ngẫu nhiên ấy khiến mọi thứ trở nên thú vị. Bạn gặp những người mà bình thường sẽ không bao giờ gặp”, Toledo chia sẻ. Cô thậm chí còn tìm được công việc trợ lý cho một nhà tâm lý pháp y thông qua Craigslist và gắn bó toàn thời gian suốt gần hai năm.

Dù không công bố số liệu chính thức, theo Similarweb, Craigslist thu hút hơn 105 triệu lượt truy cập mỗi tháng, xếp hạng khoảng 40 website phổ biến nhất tại Mỹ. Điều đáng chú ý là nền tảng này gần như không chi tiền cho quảng cáo hay tiếp thị, nhưng vẫn duy trì lợi nhuận ổn định nhờ thu phí đăng tin ở một số danh mục.

Triết lý internet cũ, nhưng giá trị mới

Craigslist được sáng lập năm 1995 bởi Craig Newmark như một danh sách email nhỏ tại San Francisco. Từ đó, nó phát triển thành một công ty thực thụ, nhưng vẫn giữ triết lý ban đầu: đơn giản, riêng tư và phục vụ cộng đồng.

Craig Newmark và CEO Jim Buckmaster từng phải mất gần một thập kỷ kiện tụng với eBay để giành lại quyền kiểm soát công ty. Theo Jessa Lingel, chính việc giữ quyền sở hữu độc lập đã giúp Craigslist tránh bị cuốn vào vòng xoáy khai thác dữ liệu người dùng.

“Craigslist cho thấy rằng một nền tảng trực tuyến vẫn có thể kiếm tiền mà không cần xâm phạm quyền riêng tư hay thao túng hành vi người dùng”, Lingel nhận định.

Với nhiều người, việc tiếp tục sử dụng Craigslist không chỉ là thói quen, mà còn là lựa chọn. "Tôi sẽ dùng Craigslist cho đến khi nó không còn tồn tại nữa”, Koester nói.

Giữa thời đại AI, nơi mọi cú click đều bị theo dõi và mọi nội dung đều được tối ưu hóa để giữ chân người dùng, Craigslist tồn tại như một nghịch lý: đơn sơ, chậm chạp, nhưng bền bỉ. Nhưng chính điều đó lại khiến nó trở thành một trong những không gian internet chân thật hiếm hoi còn sót lại.

Nhật Hạ

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/craigslist-nen-tang-xa-hoi-thuan-khiet-cuoi-cung-cua-internet-243427.html