Cú sốc nguồn cung ở châu Á đang lan tới Mỹ

2 giờ trướcBài gốc

Người dân Hàn Quốc xếp hàng mua xăng. Nguồn: Korea News

Nếu các nhà máy châu Á đang thiếu nguyên liệu, liệu người Mỹ cũng sẽ phải đối mặt với tình trạng khan hiếm? Có thể, nhưng chưa phải ngay lập tức. Ít nhất là chưa lan rộng hoặc nghiêm trọng. Tuy nhiên, khi eo biển Hormuz bị đóng cửa dài hạn, Mỹ sẽ khó tránh khỏi những vấn đề đang chồng chất ở nơi khác.

Những dấu hiệu ở nơi khác

Cuộc chiến với Iran đang đe dọa nguồn cung toàn cầu đối với các nguyên liệu và thành phẩm từ nhôm, nhựa và cao su. Trung Đông cung cấp khoảng 25% polypropylene và 20% polyethylene của thế giới - hai loại nhựa được sử dụng rộng rãi nhất. Khu vực này cũng chiếm một phần tư nguồn lưu huỳnh toàn cầu và 15% phân bón.

“Người ta thường nói nhiều về dầu thô và tác động đến dầu diesel hay xăng, nhưng nguyên liệu đầu vào và hóa dầu cũng đang thiếu hụt”, Angie Gildea, Giám đốc toàn cầu ngành dầu khí của KPMG cho biết.

Một số nhà sản xuất hóa dầu lớn, bao gồm Yeochun của Hàn Quốc và PCS tại Singapore, đã tuyên bố “tình trạng bất khả kháng” trong hợp đồng, theo nhà kinh tế Stephen Brown của Capital Economics. Điều này có nghĩa là họ không thể thực hiện các hợp đồng đã ký với khách hàng.

Một số công ty khác cho biết họ đang cạn kiệt bao bì nhựa cho sản phẩm. Một nhà sản xuất bao cao su cho biết giá sẽ tăng mạnh vì không tiếp cận được nguyên liệu sản xuất.

Chỉ số thiếu hụt nguồn cung toàn cầu của S&P 500 - thước đo quan trọng phản ánh các báo cáo về hạn chế nguồn cung của các tập đoàn lớn, đã tăng mạnh trong những tuần gần đây, lần đầu tiên vượt mức trung bình dài hạn trong ba năm.

Cú đánh úp bất ngờ với doanh nghiệp

“Nước Mỹ dễ bị tổn thương hơn chúng ta nghĩ”, Ross Mayfield, chiến lược gia đầu tư tại Baird, nhận định.

Khác với các mức thuế quan mà ông Donald Trump đã báo trước nhiều tháng, cuộc chiến này khiến nhiều doanh nghiệp bất ngờ và không có đủ thời gian chuẩn bị, đặc biệt là những doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào hàng hóa châu Á.

“Thuế quan do chính quyền áp đặt và cũng có thể được rút lại”, bà Mayfield nói. “Nhưng việc hy vọng tình trạng bế tắc ở eo biển Hormuz được giải quyết sẽ khó hơn nhiều”.

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran liên tục gián đoạn, cho thấy chưa có dấu hiệu kết thúc việc đóng cửa eo biển. Công ty Kpler dự báo lượng dầu thiếu hụt do eo biển bị phong tỏa có thể lên tới 700 triệu thùng vào cuối tháng 4. Những thiếu hụt dầu này có thể dẫn đến thiếu hụt hàng hóa tại Mỹ trong tương lai, Gildea cho biết.

Ví dụ, tình trạng thiếu nhiên liệu ở châu Á có thể khiến công nhân nhà máy khó đến nơi làm việc, từ đó làm chậm sản xuất hàng xuất khẩu.

Các chuyên gia cho rằng, tình trạng thiếu hụt có thể không nghiêm trọng như thời đại dịch. Nhưng “thời gian không đứng về phía chúng ta”. Ngành dầu khí dự báo tình trạng thiếu hụt trên diện rộng ở nhiều loại hàng hóa nếu eo biển vẫn đóng cửa đến mùa hè.

Vẫn còn khoảng thở

Nền kinh tế Mỹ đã chịu áp lực từ chiến tranh Trung Đông chủ yếu thông qua giá dầu và khí đốt tăng. Nhưng chỉ khoảng 7% lượng năng lượng nhập khẩu của Mỹ đi qua eo biển Hormuz, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ. Phần lớn năng lượng của Mỹ được sản xuất trong nước. “Vì vậy, câu chuyện của Mỹ chủ yếu là về giá cả chứ không phải khả năng cung ứng”, ông Nathan Sheets, kinh tế trưởng toàn cầu của Citigroup, nhận định.

Những chuyến hàng năng lượng cuối cùng từ Trung Đông trước khi chiến tranh bùng nổ vừa mới đến châu Á, nên sẽ mất thời gian để tình trạng thiếu hụt trở nên nghiêm trọng đến mức các nhà máy phải điều chỉnh lớn trong sản xuất.

Rất khó xác định chính xác thời gian cần thiết để sự gián đoạn tại eo biển gây ra thiếu hụt tại Mỹ. Nhựa và đặc biệt là nhôm không được dự trữ với số lượng lớn. Tuy nhiên, ông Brown dự đoán có thể mất khoảng 3 tháng để tình trạng thiếu nhựa lan rộng toàn cầu và 4 tháng trước khi các hãng sản xuất ô tô phải cắt giảm sản lượng do thiếu nhôm. Các doanh nghiệp đã củng cố và đa dạng hóa chuỗi cung ứng sau đại dịch và trong giai đoạn áp thuế gần đây của ông Trump, giúp giảm bớt tác động của gián đoạn.

Ngoài ra, thương mại toàn cầu ở trạng thái khá tốt ngay trước khi chiến tranh nổ ra: thuế nhập khẩu của Mỹ giảm sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ phần lớn chính sách thuế của ông Trump. Xuất khẩu toàn cầu tăng nhẹ trong tháng 2 và dữ liệu đầu tháng 3 vẫn tích cực, kể cả từ châu Á.

Tuy nhiên, điều đó có thể thay đổi. “Rõ ràng có rất nhiều rủi ro nếu eo biển không được mở lại đúng cách”, ông Brown kết luận.

Quỳnh Vũ

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/cu-soc-nguon-cung-o-chau-a-dang-lan-toi-my-10415536.html