Cụ thể hóa cơ chế đặc thù Trung ương dành cho miền Tây Nghệ An

8 giờ trướcBài gốc

Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải tổ chức thực hiện quyết liệt, đẩy nhanh tiến độ giải ngân, bảo đảm nguồn vốn được chuyển hóa kịp thời thành các công trình cụ thể, để người dân sớm được thụ hưởng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Gỡ điểm nghẽn để tăng tốc

Dự án cầu Đức Sơn bắc qua sông Lam, kết nối hai bờ xã Vĩnh Tường và xã Anh Sơn, được thi công từ tháng 12/2025 với tổng mức đầu tư 300 tỷ đồng, đang bước vào giai đoạn then chốt khi khối lượng giải phóng mặt bằng cơ bản hoàn thành nhưng vẫn còn những “điểm nghẽn” mang tính quyết định đến tiến độ chung.

Máy móc thi công cầu Đức Sơn. Ảnh: Thành Duy

Thi công đường dẫn vào cầu Đức Sơn phía địa giới xã Vĩnh Tường. Ảnh: Thành Duy

Một ngôi nhà tại xóm Hoa Sơn 1, xã Vĩnh Tường thuộc diện đền bù, giải phóng mặt bằng để xây dựng đường vào cầu Đức Sơn và và nút giao với Quốc lộ 7. Ảnh: Thành Duy

Phạm vi giải phóng mặt bằng của dự án trải dài 3,26 km, đi qua 2 xã, trong đó, địa bàn xã Vĩnh Tường chiếm 1,04 km và xã Anh Sơn 2,22 km. Đến thời điểm hiện tại, dự án đã có 3,14/3,26 km mặt bằng sạch. Điểm nghẽn hiện nay tập trung tại xã Vĩnh Tường, còn lại dài 0,12 km, gồm khu vực nút giao với Quốc lộ 7, liên quan đến 19 thửa đất ở, trong đó, có 6 hộ phải bố trí tái định cư.

Chủ tịch UBND xã Vĩnh Tường Bùi Thị Phượng cho biết, trong 6 hộ này có 4 hộ vẫn còn đất ở nơi khác và đã đồng thuận với phương án nhận tiền để di dời, địa phương đã hoàn tất kiểm đếm. Đối với 2 hộ còn lại thuộc diện tái định cư, vướng mắc lớn hơn khi chưa có cơ sở bố trí đất ở mới do vị trí dự kiến không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030 đã được UBND tỉnh phê duyệt.

Ngoài ra, dự án còn liên quan đến diện tích đất công ích do UBND xã Vĩnh Tường quản lý, hiện đang cho 3 hộ gia đình, cá nhân thuê sản xuất nông nghiệp, chủ yếu trồng mía đường; địa phương đề xuất ngoài bồi thường cây cối, hoa màu cần xem xét thêm chính sách hỗ trợ ổn định sản xuất.

Trước 2 kiến nghị này, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có công văn ngày 25/3 hướng dẫn thực hiện, góp phần tháo gỡ một phần vướng mắc; hiện xã đang tập trung vận động 2 hộ còn lại sớm hoàn tất thủ tục đền bù, giải phóng mặt bằng.

Cầu Đức Sơn là dự án có vốn đầu tư lớn nhất trong tổng số 18 dự án thuộc Chương trình đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội khu vực miền Tây Nghệ An, với tổng mức đầu tư toàn chương trình hơn 1.958 tỷ đồng; riêng nguồn vốn bố trí cho năm 2025 là 917,3 tỷ đồng và năm 2026 là 950 tỷ đồng.

Tuy nhiên, tiến độ chung của các dự án trong chương trình đang chậm so với kế hoạch do nhiều nguyên nhân. Các dự án đều khởi công mới, đến các tháng 7 - 8/2025 mới được giao vốn, khiến việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư kéo dài; đồng thời, ảnh hưởng liên tục của các đợt lụt bão số 3, số 5, số 10 đã làm gián đoạn khảo sát, thiết kế và thi công.

Địa hình miền núi cao cũng tạo ra nhiều trở lực như đường vận chuyển vật liệu nhỏ hẹp, xe bơm bê tông không thể tiếp cận, phải trung chuyển bằng xe tải trọng nhỏ, làm tăng chi phí và kéo dài thời gian; nguồn nhân công có tay nghề khan hiếm.

Với các dự án giáo dục, việc thi công phải bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học nên thời gian thực tế bị rút ngắn. Công tác giải phóng mặt bằng tại một số dự án giao thông vẫn chậm, một phần do quá trình chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khiến UBND cấp xã gặp khó khăn trong bố trí nhân lực để thực hiện các nhiệm vụ phát sinh.

Trước những khó khăn đó, các chủ đầu tư đang tập trung cao độ để đẩy nhanh tiến độ và giải ngân vốn. Tại Dự án cầu Đức Sơn, Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An cam kết hoàn thành trước ngày 30/6/2027.

Các đại biểu thực hiện Lễ khởi công Dự án cải tạo, xây dựng mới một số hạng mục Bệnh viện Đa khoa khu vực Tây Nam ngày 24/1/2026. Ảnh: Thành Chung

Lễ khởi công Dự án Đầu tư xây dựng Trung tâm Y tế Quế Phong. Ảnh: Phạm Hường

Ở lĩnh vực y tế, 3/3 dự án gồm: Cải tạo, xây dựng mới một số hạng mục Bệnh viện Đa khoa khu vực Tây Nam tại xã Con Cuông (200 tỷ đồng), Trung tâm Y tế Kỳ Sơn tại xã Hữu Kiệm (90 tỷ đồng) và Trung tâm Y tế Quế Phong tại xã Quế Phong (90 tỷ đồng) cũng đang được tăng tốc triển khai.

Ông Nguyễn Văn Nam - Phó Giám đốc Sở Y tế, đại diện chủ đầu tư cho biết, các dự án y tế có yêu cầu khắt khe về phòng mổ, xử lý môi trường, phòng cháy, chữa cháy… nên thời gian chuẩn bị, thẩm định kéo dài; đồng thời, phải vừa thi công, vừa đảm bảo hoạt động khám, chữa bệnh không bị gián đoạn. Sở Y tế đã thành lập nhóm Zalo chung cho cả 3 dự án để chỉ đạo sát sao theo ngày, theo tuần, thực hiện phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ địa điểm, rõ kết quả, rõ thẩm quyền” và cam kết giải ngân toàn bộ nguồn vốn trong năm 2026.

Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, 6 dự án với tổng mức đầu tư từ 28,768 tỷ đồng đến 87,078 tỷ đồng đã đồng loạt khởi công đầu năm 2026. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh, chủ đầu tư các dự án này, đã xây dựng lộ trình cụ thể, phấn đấu hoàn thành toàn bộ công trình trước năm học mới 2026 - 2027 và hoàn tất nghiệm thu, giải ngân toàn bộ vốn trước tháng 12/2026.

Lập “đường găng tiến độ” theo từng tuần, từng tháng

Thực hiện Nghị quyết số 39-NQ/TW ngày 18/7/2023 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 137/2024/QH15 về bổ sung thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù cho Nghệ An.

Một trong những cơ chế của Nghị quyết số 137/2024/QH15 là cho phép tỉnh Nghệ An khi xác định số bổ sung cân đối từ ngân sách Trung ương cho ngân sách địa phương không tính đối với nguồn thu nội địa từ hoạt động khai thác khoáng sản (không bao gồm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp) và nguồn thu thuế từ các cơ sở sản xuất thủy điện trên địa bàn miền Tây Nghệ An để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội trên địa bàn miền Tây Nghệ An.

Sáng 26/6/2024, tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV tiến hành biểu quyết thông qua Nghị quyết về thí điểm bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Nghệ An. Ảnh: Nam An

Kết quả có 453 đại biểu biểu quyết tán thành (chiếm 93,21%) tán thành thông qua Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Nghệ An. Ảnh: Nam An

Đó là cơ sở pháp lý để tỉnh được bố trí hơn 1.958 tỷ đồng triển khai Chương trình đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội miền Tây, với 18 dự án cụ thể. Đây là nguồn lực có ý nghĩa quan trọng, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước đối với khu vực còn nhiều khó khăn của tỉnh.

Tuy nhiên, để nguồn lực này phát huy hiệu quả, yêu cầu đặt ra là tiến độ triển khai và giải ngân phải được đẩy nhanh, kịp thời. Nếu chậm trễ, không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư mà còn làm giảm ý nghĩa của chính sách đặc thù.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh kiểm tra tiến độ xây dựng cầu Đức Sơn nối xã Vĩnh Tường và Anh Sơn qua sông Lam. Ảnh: Thành Duy

Lãnh đạo Sở Xây dựng báo cáo về tiến độ cầu Đức Sơn. Ảnh: Thành Duy

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh đến thị sát tại xóm Hoa Sơn 1, xã Vĩnh Tường về công tác đền bù, giải phóng mặt bằng phục vụ đường dẫn công trình cầu Đức Sơn. Ảnh: Thành Duy

Trong đợt kiểm tra thực địa và làm việc với các chủ đầu tư vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thanh Vinh nhấn mạnh, giai đoạn hiện nay thời tiết đang thuận lợi, các đơn vị cần tranh thủ tổ chức thi công ngay. Bởi từ tháng 5, tháng 6 trở đi, khu vực miền Tây bước vào mùa mưa sẽ bất lợi cho thi công.

Trên tinh thần đó, đồng chí yêu cầu các chủ đầu tư và nhà thầu phải xây dựng cam kết tiến độ rõ ràng, lập kế hoạch thi công chi tiết theo từng tuần, từng tháng; đặc biệt, đối với các dự án giao thông yêu cầu càng phải được siết chặt tiến độ. Nếu nhà thầu không đảm bảo tiến độ, không đủ năng lực thi công, sẽ bị xem xét xử lý nghiêm, thậm chí kiến nghị UBND tỉnh cấm tham gia đấu thầu các dự án khác của tỉnh.

Sau kiểm tra, với tinh thần 6 rõ: "Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh yêu cầu nhiệm vụ, tiến độ cụ thể cho từng dự án, nhóm dự án.

Cụ thể, Dự án Đầu tư xây dựng cầu Đức Sơn hoàn thành giải phóng mặt bằng đối với 4/6 hộ đã có phương án xử lý trước ngày 15/5/2026; 2/6 hộ còn lại hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 15/5/2026; hoàn thành dự án trước ngày 30/6/2027.

Đối với 5 dự án hạ tầng giao thông do Sở Xây dựng làm chủ đầu tư gồm: Dự án Đầu tư xây dựng thay thế các tràn trên các tuyến đường tỉnh thuộc địa bàn các huyện miền Tây Nghệ An: Các hạng mục cống thay thế tràn thuộc dự án hoàn thành trước ngày 30/7/2026; còn các hạng mục cầu thay thế tràn thuộc dự án hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Dự án Đầu tư xây dựng cầu Kẻ Nính hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Các dự án khác hoàn thành trước ngày 30/7/2026.

Còn 6 dự án lĩnh vực giáo dục và đào tạo (các công trình trường học) hoàn thành trước ngày 31/8/2026. 3 dự án lĩnh vực y tế hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Thành Duy

Nguồn Nghệ An : https://baonghean.vn/cu-the-hoa-co-che-dac-thu-trung-uong-danh-cho-mien-tay-nghe-an-10331427.html