Còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, song hai làng hoa lớn nhất miền Tây là Chợ Lách (Vĩnh Long) và Sa Đéc (Đồng Tháp), sắc vàng của cúc mâm xôi đã bắt đầu bung nụ, thậm chí nở rộ.
Video: Cúc mâm xôi bung nụ trước Tết, người trồng đứng ngồi không yên.
Hiện tượng hoa nở lệch thời điểm đang đẩy người trồng hoa vào tâm trạng lo lắng, bất an khi mùa vụ lớn nhất năm chưa kịp đến.
Hoa chưa tới Tết đã nở
Những ngày này, thay vì tất bật chăm sóc để chờ thương lái đến “chốt vườn” như mọi năm, không ít nhà vườn tại làng hoa Chợ Lách rơi vào cảnh “ăn không ngon, ngủ không yên”.
Hàng ngàn chậu cúc mâm xôi loại hoa chủ lực phục vụ Tết lại nở sớm hơn dự kiến, bị thương lái ép giá hoặc bỏ cọc, khiến nhiều hộ đứng trước nguy cơ thua lỗ.
Những chậu cúc mâm xôi ở xã Chợ Lách đã nở hoa sớm so với mọi năm.
Chị Huỳnh Hoa, một nhà vườn tại ấp An Hòa, xã Chợ Lách, cho biết gia đình trồng hơn 3.000 chậu cúc mâm xôi, hiện nhiều chậu đã gần như nở hết. Theo chị Hoa, không chỉ riêng vườn nhà chị mà nhiều hộ xung quanh cũng lâm vào tình trạng tương tự.
Hàng ngàn chậu cúc mâm xôi đã nở ở làng hoa Chợ Lách.
"Năm nay hoa phát triển tốt, bông to, đều, đẹp nhưng bị thương lái thu mua cầm chừng do hoa nở sớm. Hiện, gia đình tôi bán được khoảng 800 chậu với giá 140.000 đồng mỗi cặp, thấp hơn 30.000 đồng so với mọi năm. Phần lớn số hoa còn lại chưa có đầu ra, nhờ mọi người chia sẻ bán trên mạng hoặc bán lẻ để kiếm lại vốn", chị Hoa gửi gắm.
Hàng ngàn chậu hoa cúc mâm xôi đã nở tại Sa Đéc.
Tại làng hoa Sa Đéc, cúc mâm xôi bị ảnh hưởng ít hơn nhiều so với Chợ Lách, tuy nhiên vẫn có người bị ảnh hưởng. Ông Nguyễn Văn Hùng, ngụ ấp Rạch Ông Hộ, phường Cái Sơn, cho hay gia đình ông trồng khoảng 10.000 chậu hoa thì gần 50% đã có dấu hiệu nở sớm, gây áp lực lớn về đầu ra.
Nhiều hộ dân phải đem bán lẻ cặp theo tuyến quốc lộ 57, xã Chợ Lách.
Trước nguy cơ hoa nở lệch vụ, nhiều nhà vườn buộc phải chủ động đăng bán hoa Tết sớm trên mạng xã hội, nhắm đến nhóm khách lẻ, quán cà phê, nhà hàng hoặc người có nhu cầu trang trí sớm. Tuy nhiên, theo các nhà vườn, kênh bán lẻ chỉ giúp tiêu thụ được một phần nhỏ, khó bù đắp sản lượng lớn vốn trông chờ vào thương lái.
Anh Nguyễn Văn Tí lựa những chậu hoa cúc mâm xôi để bán ra thị trường.
Anh Nguyễn Văn Tí, một thương lái tại phường Sa Đéc, cho biết năm nay cúc mâm xôi là loại bị ảnh hưởng hơn so với mọi năm. Khi thấy hoa nở sớm, nhiều nhà vườn đã liên hệ thương lái để bán ngay nhằm hạn chế rủi ro. Hiện giá bán sỉ tại vườn dao động 160.000–200.000 đồng/cặp cúc mâm xôi. Tuy nhiên, nếu buộc phải bán sớm, giá thường thấp hơn từ 10.000 đến 20.000 đồng/chậu.
Năm nhuận, thời tiết thất thường khiến nhà vườn chật vật giữ mùa hoa tết
Theo các nhà vườn, nguyên nhân chính khiến hoa nở sớm là do thời tiết diễn biến thất thường. Những đợt nắng gắt kéo dài xen kẽ mưa trái mùa đã kích thích quá trình ra nụ và nở hoa. Bên cạnh đó, năm nay âm lịch có tháng nhuận, làm thay đổi chu kỳ sinh trưởng của cây hoa, khiến việc tính toán thời điểm nở trở nên khó khăn, ngay cả với những người có kinh nghiệm.
Cúc mâm xôi nở sớm khiến người dân lo lắng về đầu ra tiêu thụ hoa Tết Nguyên đán.
Để kéo chậm thời gian nở, nhiều hộ buộc phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật như hạn chế phân đạm, tăng kali, giảm ánh sáng trực tiếp và điều tiết nước tưới. Tuy nhiên, các biện pháp này không thể đảm bảo hiệu quả tuyệt đối.
Nông dân chăm sóc cúc mâm xôi để chậm nở hoa, giảm bớt thiệt hại.
Ông Nguyễn Hữu Nghị, Phó Chủ tịch UBND xã Chợ Lách, cho biết toàn xã hiện có khoảng 3.500 ha đất nông nghiệp chuyên trồng cây giống và hoa kiểng. Năm nay, nông dân gieo trồng hơn 3 triệu sản phẩm hoa, kiểng, tăng 10% so với năm trước. Trong đó, cúc mâm xôi đạt chuẩn OCOP 3 sao chiếm khoảng 1,2 triệu sản phẩm. Tuy nhiên, mưa trái mùa đã khiến khoảng 15–20% diện tích cúc mâm xôi bị nở sớm, nhiều diện tích đã ghi nhận tình trạng nở sớm do ảnh hưởng thời tiết và năm nhuận.
Người trồng hoa ở làng hoa Sa Đéc sẵn sàng phục vụ Tết Nguyên đán. Ảnh: HUỲNH DU
Tại Sa Đéc, diện tích trồng hoa kiểng gần 1.000ha, riêng hoa phục vụ Tết Nguyên đán 2026 khoảng 106 ha, sản lượng hơn 1,3 triệu giỏ hoa các loại. Cúc mâm xôi truyền thống, cúc mâm xôi màu, hoa hồng và mai vàng vẫn là các loại hoa chủ lực.
Theo ngành nông nghiệp hai địa phương này, dù tiến độ xuống giống cơ bản đảm bảo kế hoạch, nhưng thực tế cho thấy nghề trồng hoa Tết vẫn phụ thuộc lớn vào yếu tố thời tiết. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, sự may rủi của người trồng hoa tiếp tục là nỗi trăn trở khi mùa Tết cận kề.