Cục phó A05: Tội phạm dùng AI làm giả giấy tờ của cơ quan Nhà nước để lừa đảo

một giờ trướcBài gốc

Sử dụng AI, lập "tập đoàn" để lừa đảo

Sáng 12/5, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cùng Ngân hàng Nhà nước và một số đơn vị tổ chức hội thảo xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI.

Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó cục trưởng A05. Ảnh: Hoàng Lam.

Tại hội nghị, thượng tá Triệu Mạnh Tùng (Phó cục trưởng A05) cho biết, tội phạm lừa đảo trực tuyến không chỉ ở Việt Nam mà trên toàn cầu đang trở thành một ngành ''công nghiệp''. Những năm gần đây đã hình thành một số "Tập đoàn tội phạm''.

Theo thượng tá Tùng, thời gian qua, Cục A05 và các đơn vị phát hiện nhiều nhóm tội phạm có tổ chức hoạt động với quy mô đặc biệt lớn. Có nhóm quy tụ hàng nghìn đối tượng chuyên hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Một trong những phương thức, thủ đoạn lừa đảo phổ biến là nhắm đến các hoạt động đầu tư, tài chính, huy động vốn, sàn giao dịch ngoại hối hay sàn vàng giả mạo.

Theo thống kê, năm 2025, toàn quốc ghi nhận hơn 4.200 vụ lừa đảo trực tuyến với tổng thiệt hại trên 8.000 tỷ đồng được ghi nhận trong quá trình xử lý tin báo và tố giác tội phạm. Trong đó, tội phạm sử dụng công nghệ cao đang nhắm đến người dân, gồm cả khách hàng của thị trường chứng khoán, ngân hàng, tài chính…

Đáng chú ý, tội phạm lừa đảo trực tuyến đang sử dụng hình thức ''viết kịch bản'' để gây án. Đây là hình thức chuyên môn hóa, ví dụ như giả mạo các cơ quan nhà nước (điện lực, thuế, chứng khoán…) nhằm chiếm đoạt thông tin cá nhân để lừa đảo.

Có trường hợp, kẻ gian khi gọi điện còn đọc đúng cả họ tên, địa chỉ và thông tin của người nghe. Điều này khiến người dân tin rằng mình đang nói chuyện với ''cơ quan nhà nước'', nên thực hiện theo hướng dẫn của tội phạm và bị chiếm đoạt tài sản.

Thậm chí, hiện đã xuất hiện loại hình tội phạm sử dụng ''tổng đài ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI'' và thực hiện các cuộc gọi tự động để tự động thu thập thông tin của người dân.

Tội phạm sử dụng công nghệ cao trên lĩnh vực tài chính cũng đang có xu hướng dịch chuyển từ khai thác ''lỗ hổng'' bảo mật hệ thống sang thực hiện chiếm đoạt tài sản trực tiếp trên hệ thống đó.

Làm giả giấy tờ của cơ quan nhà nước

Cũng theo Cục A05, nhiều người đặt câu hỏi: "Vì sao công nghệ an toàn, nhưng người dân vẫn mất tiền''. Có trường hợp chuyển tiền qua ngân hàng, dù có đầy đủ tên tuổi, song vẫn không đòi lại được.

Tang vật liên quan vụ án lập công ty “ma” lừa đảo chiếm đoạt hơn 300 tỷ đồng tiền vay vốn ngân hàng được Công an Hà Nội triệt phá hồi tháng 2.

Chỉ ra lý do khiến một số bị hại trở thành nạn nhân của tội phạm lừa đảo bằng AI, thượng tá Tùng nhìn nhận, nhiều người thiếu kỹ năng nhận diện dẫn đến bị ''thao túng'' và trở thành điểm yếu cho tội phạm chiếm đoạt tài sản.

Đặc biệt, thời gian qua nổi lên thủ đoạn sử dụng công nghệ ''deepfake'' để giả mạo cơ quan nhà nước, giả người thân để thực hiện các cuộc gọi, thông báo lừa đảo.

Gần đây nhất, tại Hà Nội xuất hiện nhóm tội phạm giả danh nhân viên viễn thông, đến tận nhà lừa người dân ký giấy tờ giả mạo cơ quan nhà nước để thực hiện hành vi chiếm đoạt tiền trong tài khoản.

Hiện, Cục A05 đã và đang nghiên cứu nhiều mô hình ứng dụng AI để phát hiện, phòng chống tội phạm lừa đảo sử dụng công nghệ cao, đặc biệt là đấu tranh với tội phạm trên lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán, tài chính.

Trong những năm gần đây, Cục A05 cũng phối hợp với các đơn vị chức năng của Ngân hàng Nhà nước triển khai tập hợp tất cả dữ liệu có yếu tố giả mạo, gian lận để chia sẻ. Qua đó, nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tội phạm trực tuyến.

"Nhiều ngân hàng đã phối hợp tích cực trong việc chia sẻ dữ liệu có dấu hiệu giả mạo, giúp ngăn chặn được hàng nghìn tỷ đồng liên quan đến các tài khoản giả mạo'', lãnh đạo Cục A05 nhấn mạnh.

Đại diện A05 khẳng định, đứng trước kỷ nguyên AI, lực lượng phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao và các đơn vị tài chính, ngân hàng cần tăng cường nghiên cứu những "điểm nghẽn''. Qua đó, nâng cao hiệu quả đấu tranh với tội phạm lừa đảo trực tuyến sử dụng AI để gây án.

Hoàng Lam

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/cuc-pho-a05-toi-pham-dung-ai-lam-gia-giay-to-cua-co-quan-nha-nuoc-de-lua-dao-192260512111613067.htm