Cúng ông Công ông Táo mấy con cá chép là đúng?

6 giờ trướcBài gốc

Cúng ông Công ông Táo mấy con cá là đúng?

Tuy nhiên, câu hỏi “cúng ông Công ông Táo mấy con cá chép là đúng?” đến nay vẫn khiến không ít người băn khoăn câu hỏi “cúng ông Công ông Táo mấy con cá chép là đúng?”, thậm chí lo lắng sẽ làm sai phong tục.

Trao đổi với phóng viên Báo Sức khỏe và Đời sống, nhà nghiên cứu văn hóa Phùng Hoàng Anh – Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam cho biết, hình ảnh cá chép trong lễ cúng ông Công ông Táo bắt nguồn từ quan niệm dân gian về phương tiện đưa Táo quân lên thiên đình. Cá chép gắn với tích “cá chép hóa rồng”, biểu trưng cho sự vượt khó, thăng hoa và những điều tốt đẹp.

Câu hỏi “cúng ông Công ông Táo mấy con cá chép là đúng?” đến nay vẫn khiến không ít người băn khoăn. Ảnh minh họa - AI.

Theo ông cá chép mang ý nghĩa biểu trưng rất rõ, nhưng không phải yếu tố mang tính quyết định hay bắt buộc trong nghi lễ. Việc cúng cá chép nhằm thể hiện ước vọng và niềm tin, chứ không phải là một thủ tục mang tính quy chuẩn cứng nhắc. Chính vì vậy, việc cúng một con cá chép hay ba con cá chép đều xuất phát từ tập quán dân gian và thói quen truyền đời của từng gia đình, từng vùng miền, chứ không có đúng – sai tuyệt đối.

Lý giải về quan niệm phổ biến cúng ba con cá chép, nhà nghiên cứu Phùng Hoàng Anh cho biết, dân gian thường truyền miệng rằng Táo quân gồm ba vị (hai ông, một bà), nên cúng ba con cá để tượng trưng. Tuy nhiên, cách hiểu này mang tính biểu tượng dân gian, không phải là quy định trong kinh điển hay tín ngưỡng chính thống.

Trên thực tế, rất nhiều gia đình chỉ cúng một con cá chép, hoặc thậm chí không cúng cá sống mà dùng cá chép giấy, nhưng nghi lễ vẫn được cộng đồng chấp nhận và duy trì lâu dài.

Theo nhà nghiên cứu Phùng Hoàng Anh, sự đa dạng trong cách cúng ông Công ông Táo phản ánh rõ nét đặc trưng văn hóa vùng miền. Không thể lấy phong tục của vùng này để áp đặt cho vùng khác.

"Tín ngưỡng dân gian vốn linh hoạt, thích ứng với môi trường sống và điều kiện xã hội. Điều quan trọng là tinh thần của nghi lễ, chứ không phải hình thức bên ngoài", chuyên gia Phùng Hoàng Anh chia sẻ.

Theo nhà nghiên cứu Phùng Hoàng Anh, giữ gìn phong tục không có nghĩa là rập khuôn máy móc. Khi hiểu đúng bản chất, người dân sẽ thực hành nghi lễ một cách nhẹ nhàng, tự nhiên và phù hợp hơn với bối cảnh xã hội ngày nay.

“Cúng ông Công ông Táo mấy con cá chép không quan trọng bằng sự thành tâm, ý thức giữ gìn nếp nhà và thái độ trân trọng truyền thống. Khi tinh thần đó còn được duy trì, phong tục sẽ không bao giờ mất đi”, ông Phùng Hoàng Anh kết nói.

Nhiều gia đình lựa chọn cúng ông Công, ông Táo ba con cá chép vàng. Ảnh minh họa - Nguồn: Internet.

Nên cúng ông Công ông Táo vào ngày nào?

Bên cạnh câu chuyện lễ vật, nhà nghiên cứu văn hóa Phùng Hoàng Anh cho biết, trong dân gian ngày cúng ông Công ông Táo được xác định là ngày 23 tháng Chạp, nhưng thời điểm tiến hành nghi lễ không nhất thiết phải đúng ngày, đúng giờ một cách cứng nhắc. Theo ông, việc cúng sớm hơn một vài ngày, phổ biến từ ngày 20 đến trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp, đều được coi là phù hợp với truyền thống, miễn là gia chủ thực hiện nghi lễ trong tinh thần trang nghiêm, thành tâm.

Chuyên gia Phùng Hoàng Anh cũng nhấn mạnh, tín ngưỡng Táo quân không đặt nặng yếu tố “đúng giờ linh thiêng” mà coi trọng ý nghĩa tiễn Táo quân về chầu trời trước thời điểm giao thừa. Trong bối cảnh đời sống hiện đại, nhiều gia đình bận rộn, đi làm xa hoặc sinh sống tại chung cư, việc linh hoạt thời gian cúng là điều dễ hiểu và hoàn toàn không làm sai lệch giá trị phong tục. “Điều quan trọng nhất không phải là cúng vào giờ nào, ngày nào cho thật chuẩn, mà là giữ được sự thành kính và hiểu đúng tinh thần của nghi lễ",ông nói.

Quỳnh Mai

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/cung-ong-cong-ong-tao-may-con-ca-chep-la-dung-169260204115026394.htm