Cúng ông Công ông Táo, thả cá chép sao cho đúng để tránh nghiệp sát sinh?

5 giờ trướcBài gốc

Ngày 23 tháng Chạp hằng năm, sau khi cúng ông Công ông Táo nhiều người mang cá chép ra sông, ra hồ để thả với niềm tin tiễn Táo quân về trời, đồng thời phóng sinh để tích phúc. Tuy nhiên, theo TS Vũ Thế Khanh, Giám đốc nếu không hiểu đúng bản chất, hành động này đang bị biến tướng nghiêm trọng, từ một phong tục mang ý nghĩa nhân văn trở thành việc làm hình thức, thậm chí gây hại cho sinh mạng của các loài vật.

Thả cá chép ngày ông Công ông Táo từ trên cầu cao khiến cá có thể chết, bị thương nặng, làm mất ý nghĩa của phóng sinh.

Phóng sinh kiểu "đặt hàng" là chuỗi sát sinh liên tiếp

TS Vũ Thế Khanh, Tổng giám đốc Liên hiệp Khoa học công nghệ tin học ứng dụng- UIA cho hay, phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp (ngày ông Công ông Táo) xuất phát từ câu chuyện dân gian cá chép hóa rồng đưa Táo quân về trời. Đây là hình ảnh mang tính biểu trưng, nhằm khuyến khích con người hướng thiện. Tuy nhiên, khi người dân chỉ làm theo thói quen, theo phong trào mà không hiểu bản chất, thì ý nghĩa tốt đẹp ban đầu đã bị hiểu sai.

Một trong những sai lầm lớn nhất hiện nay là việc phóng sinh theo kiểu đặt hàng. Khi người đi phóng sinh có nhu cầu, lập tức hình thành một thị trường bắt chim, bắt cá để bán.

Ngay từ khâu săn bắt, đã có rất nhiều sinh vật chết. Với chim, khi chim bố mẹ bị bắt đi, những con non trong tổ sẽ không còn ai nuôi dưỡng và chết đói. Gia đình của các loài vật bị tan vỡ. Đó là những hệ quả mà người phóng sinh thường không nhìn thấy.

Chưa dừng lại ở đó, trong quá trình vận chuyển, chim, cá bị nhốt chật chội trong lồng, trong túi, trong chậu, hoảng loạn, chen chúc, tiếp tục có những con chết. Khi được thả ra môi trường khác với nơi sinh sống ban đầu, nhiều con không thích nghi được và tiếp tục chết. Ngay cả những con còn sống cũng đối mặt nguy cơ cao bị săn bắt lại.

Đặc biệt, việc thả cá từ trên cầu cao xuống sông khiến cá bị sốc mạnh, va đập trực tiếp, phần lớn không có khả năng sống sót, số còn lại rất dễ bị bắt lại. Nhìn tổng thể, phóng sinh theo kiểu đặt hàng không phải là cứu sinh mà là tạo ra một chuỗi sát sinh liên tiếp, bắt nguồn từ chính nhu cầu phóng sinh của con người.

”Xét trên góc độ nhân quả, đây không phải là một lần sát sinh mà là nhiều lần sát sinh nối tiếp nhau. Người đi phóng sinh tuy không trực tiếp giết nhưng lại là người tạo ra nhu cầu, gián tiếp gây ra cái chết cho rất nhiều sinh vật”, TS Vũ Thế Khanh cho hay.

Thả cá chép từ trên cầu cao là hành động sai lầm nghiêm trọng

TS Vũ Thế Khanh cho hay, đây vài chục năm, chính ông cũng từng thực hiện việc thả cá chép giống như nhiều người hiện nay. Cá được mua, cho vào túi nilon có nước rồi mang ra cầu thả xuống sông với suy nghĩ đơn giản rằng, cúng xong, thả cá xong là hoàn thành nghi lễ, ít ai quan tâm cá có sống được hay không.

Cá thả xuống nước vẫn còn nguyên trong bọc túi nilon.

Thực tế, cá bị thả từ độ cao lớn xuống nước thường bị sốc, bị thương, nhiều con chết ngay. Những con không chết cũng rất dễ bị người khác bắt lại. Như vậy, hành động thả cá từ trên cầu cao không phải là phóng sinh mà là một việc làm gây tổn hại trực tiếp đến sinh mạng của con cá.

“Việc đứng trên cầu cao thả cá xuống sông là một sai lầm nghiêm trọng. Cá bị thả từ trên cao gần như không có khả năng sống sót. Nếu không chết vì va đập thì cũng chết vì sốc nước hoặc nhanh chóng bị bắt lại”, TS Vũ Thế Khanh phân tích.

Theo TS Vũ Thế Khanh, hành động này hoàn toàn mang tính hình thức, không đem lại giá trị tâm linh nào, thậm chí còn tạo nghiệp xấu. Việc làm sai xuất phát từ sự hiểu nhầm rằng cứ mua cá chép, thả xuống sông là hoàn thành việc phóng sinh, là có công đức.

Phong tục thả cá chép vốn nhằm nhắc nhở con người biết trân trọng sự sống. Tuy nhiên, khi nghi lễ bị biến thành hành động máy móc, chạy theo số đông, thì chính phong tục ấy lại trở thành nguyên nhân gây đau khổ cho sinh vật.

Theo TS Vũ Thế Khanh, phóng sinh đúng nghĩa là cứu giúp những sinh vật đang thực sự rơi vào hoàn cảnh nguy hiểm, sắp bị giết hại, và trả chúng về môi trường sống phù hợp. Phóng sinh không phải là chủ động tạo ra nhu cầu bắt giữ sinh vật rồi sau đó thả ra.

Phóng sinh cần xuất phát từ lòng từ bi chân thành, không vì tư lợi như cầu may mắn hay phúc báo cá nhân. Phóng sinh nên được thực hiện khi động vật được thả vào môi trường tự nhiên mà chúng có thể sống được, chứ không chỉ mua động vật để thả cho đủ nghi lễ. Việc làm này cũng không cần gắn với ngày tháng cố định mà phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể, và cần chú trọng cả động cơ và điều kiện để sinh vật sống được sau khi thả.

“Giữ gìn phong tục truyền thống không chỉ là lặp lại hình thức, mà quan trọng hơn là hiểu đúng tinh thần nhân văn phía sau. Với việc thả cá chép ngày 23 tháng Chạp, nếu không thay đổi nhận thức và cách làm, thì phong tục đẹp rất dễ bị biến thành hành động phản tác dụng”, TS Vũ Thế Khanh nhấn mạnh.

Mai Nguyễn

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống : https://kienthuc.net.vn/cung-ong-cong-ong-tao-tha-ca-chep-sao-cho-dung-de-tranh-nghiep-sat-sinh-post1604288.html