Cuộc bầu cử khép lại, nhiệm kỳ mới mở ra

6 giờ trướcBài gốc

Kỳ vọng lớn nhất của cử tri sau ngày bầu cử chính là bộ máy mới sẽ vận hành nhanh hơn, hiệu quả hơn, sát thực tiễn hơn. Ảnh: LÊ VŨ

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 khép lại với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt gần 99,7%. Con số này cho thấy mức độ quan tâm chính trị của người dân là rất cao, đồng thời phản ánh niềm tin, ý thức trách nhiệm công dân và tinh thần tham gia quản lý nhà nước của người dân thông qua lá phiếu.

Niềm tin, một khi đã được trao, luôn đi kèm với kỳ vọng. Và kỳ vọng lớn nhất sau ngày bầu cử chính là bộ máy mới sẽ vận hành nhanh hơn, hiệu quả hơn, sát thực tiễn hơn.

Cuộc bầu cử lần này cũng mang rõ dấu ấn của thời điểm chuyển giao đặc biệt. Việc tổ chức bầu cử sớm hơn khoảng hai tháng so với thông lệ, gắn với Nghị quyết 199/2025/QH15 về rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, cho thấy sự chủ động trong chuẩn bị nhân sự, kiện toàn bộ máy nhà nước và tạo nhịp chuyển tiếp sớm cho nhiệm kỳ mới. Vì thế, ý nghĩa của ngày bầu cử không dừng lại ở việc chọn ra người đại diện, mà còn mở ra một giai đoạn với yêu cầu cao hơn về chất lượng quản trị, năng lực lập pháp và hiệu quả giám sát.

Đáng chú ý, cuộc bầu cử ghi nhận sự gia tăng của các ứng viên từ khu vực doanh nghiệp và giới chuyên gia. Trong tổng số 864 ứng viên đại biểu Quốc hội khóa XVI, có 35 người là lãnh đạo các tập đoàn, doanh nghiệp và hiệp hội, tăng năm người so với kỳ trước. Danh sách này bao gồm lãnh đạo của nhiều tập đoàn, tổng công ty lớn như Viettel, PVN, Vietcombank, Agribank, Vietnam Airlines, Petrolimex... Đáng chú ý, trong số năm ứng viên tự ứng cử có tới ba doanh nhân.

Cuộc bầu cử khép lại, một nhiệm kỳ mới mở ra. Một nhiệm kỳ hiệu quả không được đo bằng số lượng luật ban hành, mà bằng khả năng hoàn thiện thể chế; tháo gỡ những điểm nghẽn của nền kinh tế, tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn, cơ hội phát triển rộng mở hơn...

Sự tham gia của doanh nhân không phải là điều mới, nhưng xu hướng gia tăng của lực lượng này phản ánh một thay đổi đáng chú ý trong tư duy. Khi nền kinh tế vận hành ngày càng phức tạp, khoảng cách giữa “người làm chính sách” và “người chịu tác động của chính sách” cần được thu hẹp. Một doanh nhân quen với dòng tiền, chi phí, thị trường sẽ nhìn chính sách theo cách khác với một nhà quản lý hành chính thuần túy. Họ có xu hướng đặt câu hỏi về tính khả thi, chi phí tuân thủ và tác động thực tế của từng quy định. Nếu những góc nhìn này được đưa vào quá trình làm luật một cách thực chất, chính sách sẽ có cơ hội gần thị trường hơn và giảm bớt những điều chỉnh mang tính “sửa sai” sau ban hành.

Ở cấp địa phương, đặc biệt là tại TPHCM, sự xuất hiện của các ứng cử viên là chuyên gia có kinh nghiệm sâu về kinh tế, tài chính, đô thị là một tín hiệu tích cực, thể hiện thay đổi trong cách tiếp cận quản trị. TPHCM hiện đóng góp khoảng một phần năm GDP và gần một phần ba ngân sách quốc gia. Đồng thời, thành phố đang được trao thêm nhiều cơ chế đặc thù để thử nghiệm các mô hình phát triển mới.

Trong bối cảnh quyền quyết định được phân cấp mạnh hơn, việc đưa các chuyên gia vào cơ quan dân cử không chỉ nhằm “đa dạng hóa thành phần”, mà là để nâng cao năng lực ra quyết định. Một quyết định về quy hoạch đô thị hay mô hình tài chính nếu thiếu nền tảng chuyên môn có thể để lại hệ quả trong nhiều năm. Ngược lại, khi chính sách được thảo luận trên cơ sở dữ liệu và phân tích khoa học, chất lượng quyết định sẽ tiệm cận hơn với chuẩn mực quản trị hiện đại.

Dự kiến ngày 22-3-2026, Hội đồng bầu cử quốc gia sẽ công bố kết quả bầu cử và danh sách những người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI. Với định hướng khoảng 30% đại biểu tái cử, dù tái cử không đồng nghĩa với trúng cử, thì Quốc hội khóa XVI vẫn có tới hai phần ba là “người mới”. Điều này tạo ra trạng thái vừa có cơ hội đổi mới, vừa có những sự “bỡ ngỡ” nhất định với những thủ tục và quy trình của Quốc hội.

Trong khi đó, bối cảnh phát triển của đất nước không cho phép sự chậm trễ. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong những năm tới, hướng tới mốc năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, và xa hơn là tầm nhìn 2045, đặt ra áp lực rất lớn đối với thể chế. Những “điểm nghẽn” lâu nay - từ sự chồng chéo của hệ thống pháp luật, quy trình thủ tục kéo dài, đến khoảng cách giữa chính sách và thực thi - không thể xử lý theo cách “từng bước”; chúng đòi hỏi những quyết định nhanh hơn, chính xác hơn và nhất quán hơn.

Vì thế, mỗi đại biểu không chỉ là người đại diện, mà phải là một “tác nhân chính sách” có khả năng tham gia ngay vào quá trình lập pháp, ra quyết định và giám sát. Nói cách khác, nhiệm kỳ mới không có nhiều “thời gian làm quen” mà buộc phải “thạo việc” ngay.

Thời gian qua, các diễn đàn kinh tế, pháp luật và những cuộc tham vấn chuyên gia đã dần trở thành “kênh dẫn” quan trọng, giúp Quốc hội tiếp cận tiếng nói phản biện từ các trường đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng hiệp hội. Nhưng trong một bối cảnh mà thực tiễn vận động nhanh hơn chu kỳ chính sách, cách vận hành của cơ chế này cũng cần thay đổi theo hướng linh hoạt và phản ứng nhanh hơn.

Nhiệm kỳ tới, vấn đề không chỉ là duy trì các kênh tham vấn định kỳ, mà là nâng chúng lên một cấp độ mới. Không chờ đến kế hoạch, Quốc hội cần có khả năng kích hoạt các cuộc tham vấn bất thường khi xuất hiện vấn đề kinh tế - xã hội, để các chuyên gia “hiến kế” kịp thời. Khi đó, các diễn đàn không chỉ là nơi trao đổi, mà trở thành nguồn cung cấp dữ liệu, góc nhìn độc lập và thông tin thực tiễn - những yếu tố ngày càng quan trọng trước mỗi quyết định chính sách lớn.

An Nhiên

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/cuoc-bau-cu-khep-lai-nhiem-ky-moi-mo-ra/