'Cuộc chiến' nhằm vào Fed đe dọa ổn định tài chính toàn cầu

3 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Fed Jerome Powell. Nguồn: Investing

Phá vỡ đồng thuận về tính độc lập của ngân hàng trung ương

Phát biểu trên chương trình Squawk Box Europe, cựu Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Jean-Claude Trichet cho rằng, các động thái của chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể để lại “những hệ quả cực kỳ nghiêm trọng” đối với trật tự tài chính quốc tế.

Theo ông Trichet, chính quyền Mỹ đang tìm cách phá vỡ sự đồng thuận đã tồn tại gần nửa thế kỷ tại các nền kinh tế phát triển: ngân hàng trung ương phải độc lập với quyền lực hành pháp. “Chính quyền Donald Trump đang cố gắng thay đổi luật chơi”, ông Trichet nhận định, đồng thời cảnh báo rằng, việc làm suy yếu tính độc lập của Fed sẽ kéo nước Mỹ đến gần hơn với mô hình hoạch định chính sách tiền tệ ở những nền kinh tế mới nổi có thể chế yếu.

Những lo ngại này càng gia tăng sau khi Chủ tịch Fed Jerome Powell tiết lộ rằng Bộ Tư pháp Mỹ đã mở cuộc điều tra hình sự liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed trị giá 2,5 tỷ USD. Ông Powell cho rằng, đây là một cuộc tấn công mang động cơ chính trị, xuất phát từ việc Fed không chấp nhận sức ép của Tổng thống Trump trong việc cắt giảm lãi suất nhanh và sâu hơn.

Làn sóng ủng hộ Fed từ giới ngân hàng trung ương toàn cầu

Trước tình hình đó, hôm thứ Ba, lãnh đạo nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới, trong đó có Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh Andrew Bailey và Chủ tịch ECB Christine Lagarde đã ra tuyên bố chung bảo vệ ông Powell và nguyên tắc độc lập của Fed.

So sánh cách đối xử với Chủ tịch Fed với thực tiễn ở một số quốc gia có thể chế mong manh, ông Trichet nhấn mạnh: “Tình hình hiện nay là cực kỳ nghiêm trọng”. “Một Cục Dự trữ Liên bang trở thành “người phục tùng ngoan ngoãn” của nhánh hành pháp không phải là điều được Hiến pháp Mỹ kỳ vọng. Fed chịu trách nhiệm trước Quốc hội, chứ không phải trước tổng thống”, ông nói.

Nguy cơ lạm phát toàn cầu và hiệu ứng dây chuyền

Cùng chung quan điểm, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Phần Lan Olli Rehn khẳng định tính độc lập của ngân hàng trung ương là “nền tảng cốt lõi” của ổn định tài chính và ổn định giá cả. Ông cảnh báo rằng, nếu uy tín của Fed bị tổn hại, thế giới có thể phải đối mặt với một chu kỳ lạm phát mang tính cấu trúc.

“Vai trò hệ thống của Mỹ trong nền kinh tế toàn cầu là rất lớn. Nếu Fed mất đi độ tin cậy, điều đó chắc chắn sẽ gây ra những hệ quả toàn cầu”, ông Rehn nói, đồng thời cho rằng châu Âu và các khu vực khác sẽ buộc phải tính đến yếu tố này trong các quyết sách nhằm bảo vệ ổn định kinh tế.

Kinh tế toàn cầu đang “bình thản” với rủi ro

Ông Trichet cũng chỉ ra một điểm yếu mang tính cấu trúc của nền kinh tế Mỹ và toàn cầu: sự đồng thuận lưỡng đảng trong việc “chi tiêu ngày càng nhiều”. Theo ông, điều này khiến các nhà đầu tư ngày càng thận trọng trước mức thâm hụt ngân sách lớn và tỷ lệ nợ trên GDP tăng cao.

“Những gì đang diễn ra ở Mỹ, về cơ bản, cũng phản ánh tình trạng của toàn bộ nền kinh tế thế giới”, ông Trichet nói. “Tổng mức nợ công và nợ tư nhân so với GDP hiện nay cao hơn cả thời điểm ngay trước khi Lehman Brothers sụp đổ”. Ông cảnh báo rằng, các thị trường tài chính dường như đang “quá bình thản” so với những rủi ro đang tích tụ.

Theo cựu Chủ tịch ECB, nếu Fed bị đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Nhà Trắng, điều đó sẽ “gây tổn hại cho sự ổn định của toàn bộ nền kinh tế và tài chính toàn cầu”. Ông nhấn mạnh: “Chúng ta đang sống trong một giai đoạn cực kỳ dễ tổn thương của kinh tế thế giới. Vì vậy, việc làm mất ổn định mối quan hệ giữa nhánh hành pháp và Fed ở Mỹ là điều vô cùng đáng lo ngại”.

Nguy cơ lan rộng sang châu Âu

Không chỉ dừng lại ở Mỹ, tập đoàn tài chính Citi cảnh báo, rủi ro đối với tính độc lập của ngân hàng trung ương có thể lan sang châu Âu nếu các chính phủ theo xu hướng dân túy lên nắm quyền trong tương lai.

Theo Citi, việc kỳ hạn bình quân của trái phiếu chính phủ Anh và châu Âu đang rút ngắn do nhà đầu tư ngần ngại mua trái phiếu dài hạn 30 năm khiến chi phí trả nợ ngày càng nhạy cảm hơn với các quyết định về lãi suất. Điều này có thể làm gia tăng áp lực chính trị buộc ngân hàng trung ương phải hạ lãi suất.

“Mặc dù hiện nay tính độc lập của ECB và Ngân hàng Trung ương Anh chưa bị đặt dấu hỏi, nhưng không thể coi đó là điều hiển nhiên trong dài hạn”, Citi nhận định.

Quỳnh Vũ

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/cuoc-chien-nham-vao-fed-de-doa-on-dinh-tai-chinh-toan-cau-10404066.html