Cuộc chiến ôtô điện - sạc ở nhà hay tại trạm sạc công cộng?

2 giờ trướcBài gốc

Khi nhắc đến ôtô điện tại Việt Nam, những tranh luận và so sánh không chỉ xoay quanh câu chuyện thương hiệu, thông số kỹ thuật xe mà còn nhắm đến hạ tầng trạm sạc công cộng và mức độ đầu tư của từng hãng.

Không nhiều hãng xe trên thế giới tự phát triển mạng lưới trạm sạc phục vụ riêng ôtô điện của mình, do đồng hành cùng họ thường sẽ là các đơn vị thuộc bên thứ ba, chuyên phát triển trạm sạc công cộng dùng chung.

Dẫu vậy, Việt Nam là một thị trường có phần khác biệt, khiến "cuộc chiến" liên quan đến xây dựng trạm sạc công cộng đã nhen nhóm từ lâu và vẫn đang âm ỉ trong cộng đồng.

Trạm sạc công cộng quyết định thắng bại

Nếu không sử dụng đến phương pháp hoán đổi pin, cắm sạc là cách thức duy nhất để nạp lại năng lượng cho ôtô thuần điện.

Người dùng ôtô điện có thể sạc tại nhà thông qua bộ sạc treo tường, sạc tại bất kỳ ổ cắm dân dụng nào với bộ sạc cầm tay, hoặc cho xe điện đến nạp năng lượng ở các trạm sạc công cộng.

Việc sạc chậm được khuyến khích tối đa, bởi có thể giúp duy trì "sức khỏe" của gói pin cao áp. Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra việc sạc nhanh, sạc siêu nhanh với tần suất lớn có thể dẫn đến tình trạng pin xuống cấp nhanh hơn so với khi sạc chậm AC.

Sạc chậm mất nhiều thời gian, nhưng ít có khả năng khiến pin cao áp bị xuống cấp. Ảnh minh họa: Phúc Hậu.

Tại Việt Nam, nhiều điểm sạc công cộng vẫn bố trí các trụ sạc chậm AC công suất tương đương Level 2. Tuy nhiên, sạc chậm ôtô điện tại các trạm công cộng này nhìn chung vẫn khá bất tiện, chủ yếu do thời gian chờ đợi có thể kéo dài lên đến hàng giờ.

Sạc qua đêm tại nhà thông qua bộ sạc treo tường được xem là giải pháp tối ưu, nhưng chỉ phù hợp với nhóm khách hàng sinh sống ở nhà mặt đất. Một số chung cư có bố trí điểm sạc cho ôtô và xe máy điện dưới hầm, nhưng mô hình này chỉ là thiểu số, chưa thật sự phổ biến tại Việt Nam.

Do vậy, người dùng Việt nhìn chung vẫn rất cần các trạm sạc công cộng, bố trí trụ sạc nhanh hoặc siêu nhanh. Hệ thống này cho phép người dùng chỉ cần ghé qua một trạm bất kỳ, cắm sạc và chờ trong khoảng vài chục phút là có thể nạp đủ năng lượng cho xe tiếp tục hành trình.

Sạc nhanh và sạc siêu nhanh giúp nạp lại gần đầy dung lượng pin trong vài chục phút. Ảnh minh họa: Phúc Hậu.

Không nhiều hãng xe trên thế giới tự xây trạm sạc riêng như cách VinFast hay Tesla đang làm. Ở Việt Nam, VinFast cho biết đã cùng với V-Green hoàn thiện quy hoạch 150.000 cổng sạc ôtô, xe máy điện, dự kiến triển khai thêm 99 "siêu trạm sạc" mới ngay trong năm nay.

Hãng này vì thế đang là cái tên dẫn đầu trong nỗ lực xây dựng mạng lưới hạ tầng trạm sạc công cộng phục vụ ôtô thuần điện. Những cái tên còn lại như Geely, Omoda & Jaecoo đang thiết lập mạng lưới trạm sạc tại các đại lý, trong khi BYD gần như đã bỏ qua kế hoạch xây dựng trạm sạc công cộng tại Việt Nam.

Đi xe điện, sạc ở đâu?

Gần đây, BYD đăng tải một nội dung quảng bá trên fanpage chính thức, trong đó đề cập đến sạc tại nhà như giải pháp di chuyển kinh tế và chủ động cho nhiều gia đình.

Hãng xe Trung Quốc cũng nhấn mạnh bộ sạc tại nhà chính hãng của BYD có các cơ chế bảo vệ, chống giật và chống quá tải, giúp bảo vệ gói pin Blade, hạn chế nhiệt và tăng tuổi thọ pin tốt hơn.

Dù không có thông báo chính thức, thông điệp "sạc tại nhà" của BYD như lời thừa nhận gián tiếp rằng hãng đã bỏ qua kế hoạch xây dựng trạm sạc công cộng tại Việt Nam. Hiện, khách hàng BYD vẫn có thể sử dụng các trụ sạc được bố trí tại hệ thống đại lý của hãng.

Một bộ sạc treo tường BYD được bố trí tại đại lý. Ảnh: Phúc Hậu.

Chiến lược của BYD gần đây cũng đang dần ngả về nhóm xe hybrid, khiến hệ thống trạm sạc công cộng rộng lớn như mô hình của VinFast không còn đóng vai trò quá quan trọng.

BYD cho biết mẫu MPV thuần điện M6 đã đạt cột mốc doanh số 2.000 xe tại Việt Nam, sau hơn một năm kể từ thời điểm ra mắt. Lượng tiêu thụ không quá cao nhưng ở mức khá tốt, cho thấy sự thiếu vắng của mạng lưới trạm sạc công cộng dường như không ảnh hưởng quá nhiều đến tệp khách hàng của thương hiệu này.

Câu chuyện có thể sẽ khác hơn nếu BYD quyết định mang công nghệ sạc siêu nhanh Flash Charging công suất tối đa 1.500 kW cùng pin Blade 2.0 đến Việt Nam. Với khả năng nạp lại 10-70% dung lượng trong 5 phút, hoặc 10-97% dung lượng trong 9 phút, công nghệ này nếu được triển khai sẽ là cú hích lớn cho BYD tại thị trường Việt.

Trong khi đó, các thương hiệu Omoda & Jaecoo của tập đoàn Chery cùng với Geely đang âm thầm xây dựng các trụ sạc cho xe điện tại hệ thống đại lý, cạnh chân một số tòa nhà. Thương hiệu Geely hiện có xe điện EX5, còn Omoda & Jaecoo đến lúc này vẫn chưa chính thức ra mắt ôtô thuần điện nào.

Một trụ sạc ôtô điện do Omoda & Jaecoo hợp tác cùng EV Power. Ảnh: Nguyễn Đăng Quang.

Thông tin xuất hiện trên trang chủ TMT Motors - đơn vị phân phối xe điện Wuling tại Việt Nam - cho thấy trong tương lai gần, hàng loạt ôtô điện Wuling sử dụng cổng sạc chuẩn CCS2 sẽ đổ bộ thị trường Việt. Diễn biến này phù hợp với tuyên bố trước đó của TMT Motors liên quan kế hoạch xây dựng 30.000 trạm sạc công cộng tại Việt Nam.

Dù vẫn còn đang "nằm trên giấy", mạng lưới 30.000 trạm sạc công cộng của Wuling nếu được triển khai sẽ giúp mở rộng đáng kể hạ tầng sạc cho ôtô điện tại Việt Nam.

Như đã đề cập phía trên, V-Green hiện đã hoàn thiện quy hoạch 150.000 cổng sạc cho xe điện, tuy nhiên lúc này chỉ phục vụ riêng ôtô điện VinFast.

VinFast sở hữu mạng lưới sạc công cộng quy mô nhất hiện tại, nhưng chỉ đang phục vụ riêng cho xe điện thương hiệu này. Ảnh: VinFast.

Geely và Omoda & Jaecoo đang xây dựng các trạm sạc, Wuling nhiều khả năng tham gia, cùng với hàng loạt đơn vị phát triển trạm sạc của bên thứ ba như EV One, EverCharge, Charge+, EVN, Eboost, Solar EV, EV Power... đang làm dày thêm mạng lưới sạc công cộng phục vụ người dùng ôtô điện.

Trước đây, mối quan hệ giữa trạm sạc và doanh số xe điện thường bị đặt vào nghịch lý con gà và quả trứng. Khách hàng có tâm lý trông chờ trạm sạc hoàn thiện hơn để mua xe, bên đầu tư trạm sạc lại chờ thị trường phát triển đủ lớn để đảm bảo khả năng sinh lời.

Tuy nhiên đến lúc này, quy mô thị trường xe điện Việt nhìn chung đã đạt đến mức phát triển lý tưởng, phù hợp đầu tư và có lãi từ các trạm sạc điện công cộng.

Không thiếu trạm sạc xe điện do bên thứ ba xây dựng. Ảnh: Phúc Hậu.

Nhìn chung, sự phát triển của mạng lưới trạm sạc công cộng và nhiều điểm sạc nhanh, sạc siêu nhanh là có lợi cho khách hàng sử dụng ôtô điện tại Việt Nam.

Về cơ bản, sạc chậm tại nhà, bãi đỗ hay nơi làm việc vẫn là giải pháp hiệu quả, nhưng việc phủ rộng mạng lưới sạc công cộng với các trụ sạc nhanh sẽ giúp giải tỏa nỗi lo của người dùng về phạm vi hoạt động xe điện.

Mặt khác, hạ tầng trạm sạc phát triển còn có thể trở thành nền tảng để ôtô thuần điện vững chân trước làn sóng xe hybrid tầm xa đang chuẩn bị đổ bộ mạnh mẽ vào thị trường Việt Nam.

Phúc Hậu

Nguồn Znews : https://znews.vn/cuoc-chien-oto-dien-sac-o-nha-hay-tai-tram-sac-cong-cong-post1636300.html