Cuộc chiến thầm lặng giữ gìn 'không gian xanh' mùa lễ hội

2 giờ trướcBài gốc

Những công nhân vệ sinh môi trường lặng lẽ cắt tỉa cây xanh, dọn dẹp vệ sinh trên đường La Thành. Ảnh: Nguyễn Quý

Những bóng áo xanh phản quang thầm lặng

Chiều 2-3, hàng dài người và phương tiện nô nức nối đuôi nhau hướng về khu di tích đền Và (phường Sơn Tây) nơi sẽ diễn ra Lễ khai hội đền Và 2026. Giữa dòng người vội vàng qua lại trên phố La Thành, bóng dáng những công nhân vệ sinh môi trường của Công ty cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Sơn Tây thấp thoáng nơi dải phân cách giữa đường. Họ đang làm công tác cắt tỉa cây xanh và dọn dẹp vệ sinh dọc tuyến, vừa để tạo cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp cho tuyến đường huyết mạch của phường Sơn Tây, vừa bảo đảm hành lang giao thông an toàn, sạch sẽ cho người dân và du khách đến tham dự lễ hội Đền Và 2026.

Với chiếc kéo trên tay, những công nhân vệ sinh môi trường thoăn thoắt tỉa cành, cắt lá, tạo phom dáng cho từng cây xanh một cách thuần thục và chuyên nghiệp. Những chiếc lá rơi xuống đường đều được quét dọn, nhặt nhạnh tỉ mẩn và sạch sẽ.

Đi hết đường La Thành rẽ vào đường đền Và, một nhóm công nhân vệ sinh môi trường khác cũng đang tất bật với công việc dọn dẹp vệ sinh hai bên đường. Hai nữ công nhân với chiếc chổi cán dài trên tay thoăn thoắt lia nhanh trên mặt đường, cuốn sạch những mảnh rác và bụi bẩn, gom một chỗ và hốt sạch sẽ.

Ngay phía sau họ, một chiếc xe bồn rửa đường chuyên dụng đang từ từ tiến tới. Trên thùng xe, nam công nhân điều khiển chiếc vòi xịt một cách thuần thục. Một dòng nước mát lạnh phun trắng xóa xuống mặt đường, cuốn phăng tất cả những mảng bụi đất cứng đầu còn bám lại.

Cứ như vậy, nhóm công nhân đó đi đến đâu, mặt đường như được đánh bóng đến đó. Tận mắt chứng kiến quá trình làm việc cẩn trọng và tận tâm của họ mới thấu hiểu rằng, trên mỗi tuyến phố sáng xanh, những cung đường sạch đẹp đều có biết bao mồ hôi và tâm huyết của người công nhân vệ sinh môi trường.

Những cung đường, tuyến phố dẫn về các khu di tích đều được dọn dẹp sạch sẽ, bảo đảm hành lang giao thông an toàn, sạch đẹp cho người dân và du khách trẩy hội. Ảnh: Nguyễn Quý

Hình ảnh của những công nhân vệ sinh môi trường tại phường Sơn Tây cũng là vẻ đẹp chung của tất cả những người đang khoác trên mình bộ quần áo màu xanh, hàng ngày vẫn âm thầm làm việc trên từng cung đường, góc phố của Thủ đô. Bước vào tháng Giêng, tháng Hai âm lịch, Hà Nội trở thành tâm điểm của văn hóa tâm linh với rất nhiều lễ hội. Lượng khách tăng đột biến khiến nguy cơ quá tải hạ tầng và ô nhiễm môi trường cục bộ là điều khó tránh.

Điểm nhấn đáng chú ý, trong công tác quản lý lễ hội mùa xuân năm 2026 là việc thực thi nghiêm ngặt các quy định mới của Luật Bảo vệ môi trường, đặc biệt là yêu cầu phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn. Tại các lối vào di tích, bến bãi đỗ xe và dọc các tuyến đường hành hương, hệ thống hạ tầng thu gom rác đã được nâng cấp đồng bộ.

Thay vì những thùng rác cỡ lớn chứa lẫn lộn mọi loại phế thải, các ban quản lý di tích đã lắp đặt hàng loạt cụm thùng rác phân loại nhiều ngăn dành riêng cho rác hữu cơ, rác tái chế và rác thải khác. Hệ thống nhà vệ sinh công cộng lưu động đạt chuẩn cũng được tăng cường tối đa, nhằm giải quyết nhu cầu thiết yếu của hàng vạn du khách.

Điển hình là tại Lễ hội chùa Hương, chính quyền địa phương đã tổ chức ký cam kết bảo vệ môi trường đối với 100% số hộ kinh doanh, người lái đò và tiểu thương dọc bờ suối Yến. Các chủ hàng quán bắt buộc phải trang bị thùng rác có nắp đậy, hạn chế tối đa việc sử dụng túi nilon, đồ nhựa dùng một lần và tuyệt đối không xả nước thải trực tiếp ra môi trường. Tiếng loa phát thanh liên tục vang lên những thông điệp tuyên truyền, nhắc nhở du khách vứt rác đúng nơi quy định, đồng thời phổ biến rõ các mức xử phạt hành chính đối với hành vi xâm hại cảnh quan chung. Sự chuẩn bị "đi trước một bước" này đã tạo ra một lớp màng lọc quan trọng, giảm tải đáng kể áp lực cho khâu thu gom phía sau.

Công nhân vệ sinh môi trường dọn rác, rửa đường trên tuyến đường chính vào Khu di tích đền Và. Ảnh: Nguyễn Quý

Những đêm trắng "trả lại mặt bằng" sau giờ tàn hội

Dù công tác chuẩn bị có kỹ lưỡng đến đâu, sự tấp nập của dòng người trẩy hội vẫn để lại những hệ lụy tất yếu đối với môi trường. Bức tranh tại các khu di tích thường mang hai gam màu tương phản. Ban ngày là sự rực rỡ của cờ hội, khói nhang nghi ngút và biển người chen chân. Khi chiều buông, dòng người rút đi cũng là lúc những mặt sân đình, những triền núi đá hay dọc các bến đò lộ ra ngổn ngang vỏ chai nhựa, hộp xốp, túi nilon và tàn tro vàng mã. Khối lượng rác thải trong những ngày cao điểm như Rằm tháng Giêng tại các khu vực này thường tăng gấp ba đến bốn lần so với ngày thường, đòi hỏi nỗ lực phi thường của những người công nhân môi trường.

Khi du khách bắt đầu chìm vào giấc ngủ sau một ngày dài hành hương, cũng là lúc "ca ba" của lực lượng vệ sinh môi trường bắt đầu. Dưới ánh đèn pin lấp loáng và cái lạnh buốt của đêm xuân, những bóng áo xanh phản quang lại lặng lẽ tỏa đi khắp các ngõ ngách của khu di tích.

Tại khu vực đền Thượng của quần thể di tích đền Sóc hay những bậc đá dốc đứng dẫn lên động Hương Tích, việc thu gom rác hoàn toàn phải dựa vào sức người. Từng bao rác nặng trĩu được các công nhân dùng đòn gánh hoặc vác trên vai, nhích từng bước chân qua những bậc thang trơn trượt để tập kết xuống chân núi. Dưới mặt nước suối Yến tĩnh lặng, những chiếc đò nhỏ vẫn kiên nhẫn khua mái chèo, công nhân dùng vợt lưới vớt từng vỏ lon, từng mảng nilon trôi nổi để trả lại dòng chảy trong xanh.

Nguyên tắc bất di bất dịch trong mùa lễ hội là rác thải phát sinh ngày nào phải được xử lý triệt để ngày đó, tuyệt đối không để rác ùn ứ lưu cữu qua đêm gây ô nhiễm và phản cảm cho ca đón khách sáng hôm sau. Hàng chục chuyến xe ép rác chuyên dụng được tăng cường, hoạt động hết công suất để vận chuyển hàng chục tấn rác ra khỏi khu vực lễ hội ngay trong đêm.

Sự nhọc nhằn của những công nhân vệ sinh môi trường là không thể đong đếm. Họ chính là những người gác đền thầm lặng, dùng mồ hôi và những đêm thức trắng để khi bình minh lên, mọi thứ lại sạch sẽ, tinh tươm để đón những dòng người mới.

PGS.TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng cho rằng, việc bảo đảm vệ sinh môi trường mùa lễ hội không thể chỉ mãi dựa vào sức lực của công nhân dọn rác hay các biện pháp khắc phục hậu quả. Chúng ta đang bước vào giai đoạn thực thi nghiêm ngặt Luật Bảo vệ Môi trường, do đó, văn hóa đi lễ cũng cần phải thay đổi để thích ứng. Các ban quản lý di tích cần mạnh tay hơn nữa trong việc áp dụng các chế tài xử phạt qua hệ thống camera giám sát đối với hành vi xả rác bừa bãi. Đồng thời, cần đẩy mạnh quy chuẩn hóa các dịch vụ bến bãi, hàng quán, gắn trách nhiệm bảo vệ môi trường vào điều kiện cấp phép kinh doanh tại các khu vực diễn ra lễ hội. Chỉ khi bài toán kinh tế được gắn chặt với trách nhiệm sinh thái, môi trường đô thị mới được bảo vệ một cách bền vững.

Nguyễn Quý

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/cuoc-chien-tham-lang-giu-gin-khong-gian-xanh-mua-le-hoi-736094.html