Theo nhận định của các cố vấn chuyên phục vụ nhóm khách hàng siêu giàu được chia sẻ trên CNBC, nhu cầu tái định cư quốc tế, hoạch định cư trú và tư vấn quốc tịch đang tiếp tục gia tăng mạnh mẽ, chủ yếu do căng thẳng địa chính trị và những thay đổi chính sách đột ngột.
Theo báo cáo của ngân hàng đầu tư đa quốc gia của Thụy Sĩ UBS, 36% trong số 87 khách hàng là tỷ phú được khảo sát cho biết họ đã chuyển nơi sinh sống ít nhất một lần trong năm 2025, trong khi 9% khác đang cân nhắc việc này. Đáng chú ý, trong nhóm tỷ phú từ 54 tuổi trở xuống, có tới 44% đã di chuyển nơi cư trú trong năm ngoái.
“Chúng ta thực sự đang chứng kiến cuộc di cư tài sản tư nhân lớn nhất trong lịch sử”, UBS nhận định với CNBC.
Dữ liệu từ Henley & Partners, công ty tư vấn hàng đầu về đầu tư định cư, cho thấy quy mô rộng lớn của làn sóng này. Trong năm 2025, công ty nhận được các yêu cầu tư vấn từ công dân của 218 quốc gia, dẫn tới các hồ sơ đến từ 100 quốc tịch tại 95 quốc gia, cho hơn 40 chương trình cư trú và quốc tịch khác nhau. Số lượng hồ sơ cũng tăng 28% so với năm trước.
RỦI RO PHÁP LÝ TRỞ THÀNH YẾU TỐ THEN CHỐT
Theo các cố vấn, trong lịch sử, các gia đình giàu có thường hướng tới những quốc gia mang lại sự ổn định chính trị, an toàn cá nhân, thuế suất thấp và chất lượng sống cao. Tuy nhiên, điều đã thay đổi là rủi ro pháp lý hiện nay được nhìn nhận giống như rủi ro tài chính.
“Các gia đình giàu có ngày càng nhận thức rõ rằng chính quyền và chính sách có thể thay đổi rất nhanh, khung pháp lý có thể bị siết chặt và căng thẳng địa chính trị có thể leo thang chỉ trong thời gian ngắn,” ông Deepesh Agarwal, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập văn phòng quản lý tài sản đa gia đình Farro & Co., cho biết.
Theo ông Agarwal, giới siêu giàu đang cân nhắc nơi sinh sống và các lựa chọn quốc tịch của mình với cách tiếp cận tương tự như việc đa dạng hóa danh mục đầu tư, nhằm tránh phụ thuộc quá mức vào một quốc gia duy nhất trong trường hợp chính sách hoặc môi trường chính trị thay đổi.
Có hai yếu tố chính đang định hình làn sóng dịch chuyển tài sản hiện nay, trong đó địa chính trị, cùng tốc độ biến động ngày càng lớn, là yếu tố quan trọng nhất. Các thay đổi chính sách, trước đây vốn cần hàng thập kỷ để hình thành, nay có thể được triển khai chỉ trong một chu kỳ chính trị, theo các chuyên gia.
Từ chỗ chỉ là yếu tố nền, địa chính trị và chính sách giờ đây đã trở thành mối quan tâm hàng đầu. Quyết định cư trú ngày càng dựa trên các đánh giá về tính trung lập, độ vững chắc của thể chế và sức mạnh của pháp quyền.
Một ví dụ điển hình là Vương quốc Anh, nơi việc bãi bỏ chế độ thuế không thường trú (non-domicile) vào tháng 4/2025 sau hơn hai thế kỷ tồn tại đã khiến nhiều cá nhân giàu có phải đánh giá lại sức hấp dẫn của quốc gia này.
Henley & Partners ước tính, trong năm 2025, Vương quốc Anh ghi nhận mức thâm hụt ròng khoảng 16.500 triệu phú, với tổng tài sản ước tính lên đến 92 tỷ USD, so với con số 9.500 người vào năm 2024.
CHIẾN LƯỢC PHÒNG THỦ
Yếu tố thứ hai thúc đẩy làn sóng dịch chuyển của giới giàu có là động cơ. Trước đây, các đợt tái định cư thường xuất phát từ sự lạc quan, nhằm tìm kiếm tăng trưởng, cơ hội hoặc lợi thế về thuế. Ngày nay, các quyết định này mang tính phòng thủ nhiều hơn.
“Bảo vệ tài sản đã trở thành động lực chính, song song với tăng trưởng. Xu hướng bảo toàn ngày càng rõ nét hơn, từ bảo vệ tài sản, duy trì tính liên tục giữa các thế hệ cho đến giữ được sự linh hoạt trong vận hành”, ông Deepesh Agarwal nói.
Theo ông Jeremy Savory, nhà sáng lập Savory Partners - công ty chuyên về các chương trình đầu tư lấy quốc tịch và cư trú - sự thay đổi này phản ánh mức độ xói mòn niềm tin sâu sắc hơn vào các hệ thống chính trị và tài chính.
“Đã có sự thay đổi căn bản trong cách con người nhìn nhận về tự do và chủ quyền cá nhân. Những thay đổi chính sách nhanh chóng, bất ổn chính trị, bất ổn xã hội và mức độ giám sát ngày càng gia tăng đang ảnh hưởng mạnh đến các quyết định tái định cư”, ông Jeremy Savory nhận định và dẫn chứng làn sóng hàng nghìn trường hợp từ bỏ quốc tịch tại các quốc gia như Mỹ.
Theo khảo sát thường niên của Greenback, công ty tư vấn thuế quốc tế, tỷ lệ công dân Mỹ đang sinh sống ở nước ngoài cho biết họ cân nhắc từ bỏ quốc tịch đã tăng lên 49% trong năm 2025, so với 30% của năm trước. Trong số này, 51% cho biết nguyên nhân là sự không hài lòng với chính phủ Mỹ hoặc định hướng chính trị của nước này.
GIỚI SIÊU GIÀU ĐANG TỚI ĐÂU?
Dù làn sóng dịch chuyển diễn ra trên toàn cầu, dòng vốn và nhân lực vẫn tập trung vào một số ít quốc gia có tính ổn định chính sách cao và khung pháp lý vững chắc.
Đứng đầu danh sách là Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), nơi được các cố vấn đồng loạt đánh giá là điểm đến hưởng lợi lớn nhất từ chu kỳ hiện tại. Việc không đánh thuế thu nhập cá nhân, không có thuế tài sản và thuế lãi vốn, cùng khuôn khổ thị thực vàng linh hoạt đã giúp UAE trở thành trung tâm tái định cư hàng đầu.
Chương trình thị thực vàng cho phép người nước ngoài được cư trú dài hạn, và trong một số trường hợp là con đường tiến tới quốc tịch, thông qua các khoản đầu tư đủ điều kiện, thường là vào bất động sản, trái phiếu chính phủ hoặc doanh nghiệp trong nước.
“Rõ ràng UAE tiếp tục nổi bật như “thỏi nam châm” hàng đầu đối với các gia đình giàu có”, ông Dominic Volek, Trưởng bộ phận khách hàng cá nhân toàn cầu của Henley & Partners, cho biết.
Theo ước tính của Henley & Partners, UAE ghi nhận dòng vốn ròng khoảng 9.800 triệu phú trong năm ngoái, là mức cao nhất thế giới.
Khu vực Châu Âu vẫn thu hút được sự quan tâm thông qua các chương trình thị thực vàng tại Bồ Đào Nha và Hy Lạp, trong khi Italy, Monaco và Thụy Sĩ hấp dẫn những ai đang tìm kiếm sự ổn định dài hạn và tính chắc chắn về thuế.
Singapore cũng là một điểm đến hấp dẫn khác, đặc biệt đối với các gia đình ưu tiên môi trường pháp lý ổn định và hạ tầng tài chính vững mạnh, dù các điều kiện gia nhập ngày càng khắt khe, theo các chuyên gia.
Ngoài những trung tâm truyền thống, nhiều điểm đến mới cũng đang nổi lên. Chương trình cư trú cao cấp của Ả Rập Xê Út đã cấp hơn 8.000 giấy phép kể từ khi được mở rộng vào năm 2024. Trong khi đó, các chương trình quốc tịch Caribbean tại Antigua và Barbuda, Grenada, St. Kitts và Nevis ngày càng được lựa chọn như giải pháp bổ trợ chiến lược cho các phương án cư trú tại châu Âu.
Tựu trung lại, theo các nhà cố vấn tài sản, một điều có thể thấy rõ ràng là di cư tài sản tư nhân không còn là hiện tượng bên lề, mà đã trở thành xu hướng toàn cầu mang tính cấu trúc.
Mỹ Hân