Cuộc đua đưa trung tâm dữ liệu lên vũ trụ là giải pháp cho cơn khát năng lượng AI

8 giờ trướcBài gốc

Mỹ và Trung Quốc đều đang hướng tới không gian vũ trụ như là biên giới tiếp theo trong việc xây dựng trung tâm dữ liệu. Ảnh: Nikkei Asia.

Giám đốc cấp cao của Paradigms of Intelligence, Travis Beals, đã dành 2 năm để cố gắng bác bỏ ý tưởng của một đồng nghiệp tại Google về việc đặt các trung tâm dữ liệu ngoài không gian để tận dụng năng lượng mặt trời. Tuy nhiên, vị giám đốc cấp cao của đội ngũ nghiên cứu Paradigms of Intelligence thừa nhận rằng họ không thể tìm ra lý do để phủ nhận tiềm năng của ý tưởng này.

Sau hàng loạt tính toán và thử nghiệm trên mặt đất, dự án Suncatcher đã chính thức ra đời. Đây là một thí nghiệm đầy táo bạo của Google phối hợp cùng công ty hình ảnh trái đất Planet Labs, với mục tiêu cuối cùng là thực hiện các phép tính trí tuệ nhân tạo (AI) ngay trên quỹ đạo trái đất. Dự kiến vào năm 2027, vệ tinh đầu tiên trang bị bộ vi xử lý AI chuyên dụng của Google sẽ được phóng lên để kiểm tra hiệu quả tính toán trong môi trường vũ trụ khắc nghiệt.

Google không đơn độc trong hành trình này. Khi cơn sốt AI bùng nổ va phải rào cản về lưới điện và sự phản đối của cộng đồng đối với các cơ sở hạ tầng khổng lồ, các ông lớn công nghệ cùng các công ty khởi nghiệp từ Mỹ đến châu Á đều đang hướng tầm mắt lên bầu trời. Năng lượng mặt trời là nguồn cung vô tận, nhưng đó không phải là động lực duy nhất.

Giới đầu tư nhận định đây là mặt trận mới nhất trong cuộc cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc, nơi hội tụ của các ngành hàng không vũ trụ, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn. Đối với Mỹ, nút thắt lớn nhất hiện nay là tình trạng quá tải lưới điện khi các trung tâm dữ liệu tiêu thụ tới 6% tổng sản lượng điện quốc gia. Việc đưa hạ tầng lên không gian sẽ giúp giảm bớt áp lực chính trị và xã hội liên quan đến việc tiêu thụ năng lượng quá mức trên mặt đất.

Trong khi đó, động lực của Trung Quốc lại khác biệt. Với năng lực năng lượng tái tạo dồi dào, các trung tâm dữ liệu tại đây mới chỉ chiếm chưa đầy 1% lưới điện quốc gia. Ưu tiên của Bắc Kinh là xử lý dữ liệu được tạo ra ngay trên không gian, từ các vệ tinh hoặc các cơ sở sản xuất trong tương lai trên quỹ đạo, thay vì phải truyền một khối lượng dữ liệu khổng lồ về mặt đất.

Trung Quốc đang đẩy nhanh các nỗ lực do nhà nước dẫn dắt với việc thành lập ủy ban chuyên môn về tính toán không gian và đưa ra các khoản hỗ trợ tài chính lớn. Các công ty khởi nghiệp Trung Quốc như ADA Space hay StarCloud đã sớm triển khai các vệ tinh trang bị thiết bị tính toán AI, khẳng định vị thế chiến lược của quốc gia này trong cuộc đua mới.

Tuy nhiên, việc biến các vệ tinh trình diễn thành những trung tâm dữ liệu quy mô lớn vẫn còn nhiều rào cản về kỹ thuật và kinh tế. Các chuyên gia cảnh báo rằng bức xạ vũ trụ, vấn đề làm mát và rác thải không gian là những thách thức không nhỏ. Quan trọng hơn cả là chi phí phóng vệ tinh. Mặc dù SpaceX đã giúp giảm đáng kể chi phí này, nhưng giá thành vẫn cần phải hạ xuống để có thể cạnh tranh sòng phẳng với các trung tâm dữ liệu dưới mặt đất.

Ngoài yếu tố kinh tế, an ninh quốc gia và khả năng phục hồi dữ liệu cũng là lý do thúc đẩy xu hướng này. Trong bối cảnh xung đột địa chính trị hoặc thiên tai có thể làm gián đoạn hạ tầng dưới mặt đất, việc có một bản sao dữ liệu an toàn trên không gian trở thành nhu cầu sống còn để bảo vệ các lĩnh vực trọng yếu như ngân hàng, viễn thông và y tế.

Dù vẫn còn cách thời điểm thương mại hóa rộng rãi khoảng một thập kỷ, nhưng cuộc đua lên quỹ đạo đang định hình lại toàn bộ tương lai của ngành công nghiệp số toàn cầu. Vũ trụ không chỉ là biên giới mới của công nghệ mà còn là hy vọng để loài người giải quyết những giới hạn vật lý và năng lượng đang kìm hãm sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.

Theo Nikkei Asia

Tiến Dũng

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/cuoc-dua-dua-trung-tam-du-lieu-len-vu-tru-la-giai-phap-cho-con-khat-nang-luong-ai-post197611.html