Làn sóng tăng vốn quy mô lớn đang lan rộng trong ngành chứng khoán với tổng giá trị huy động lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, thông qua phát hành cổ phiếu và IPO.
Làn sóng tăng vốn quy mô lớn đang lan rộng
CTCP Chứng khoán SSI (SSI) vừa công bố tài liệu họp ĐHĐCĐ bất thường năm 2025, trong đó nội dung chính là chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu.
Theo tờ trình của HĐQT, SSI dự kiến chào bán tối đa hơn 415,5 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 5:1 (cổ đông sở hữu 5 cổ phiếu được mua thêm 1 cổ phiếu mới). Cổ phiếu chào bán không bị hạn chế chuyển nhượng. Thời gian thực hiện dự kiến trong giai đoạn 2025 -2026.
Làn sóng tăng vốn quy mô lớn đang lan rộng trong ngành chứng khoán.
Giá chào bán được ấn định ở mức 15.000 đồng/cp. Nếu phát hành thành công, Chứng khoán SSI có thể thu về tối đa 6.234 tỷ đồng, dùng để bổ sung vốn cho vay giao dịch ký quỹ (margin) và đầu tư vào trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi cùng các giấy tờ có giá khác.
Hiện, SSI đang thực hiện đợt phát hành riêng lẻ hơn 104 triệu cổ phiếu, tương đương 5,28% số cổ phiếu đang lưu hành, với giá 31.300 đồng/cp. Tổng giá trị huy động ước đạt hơn 3.256 tỷ đồng, đưa vốn điều lệ từ 19.739 tỷ lên 20.759 tỷ đồng. Khoảng một nửa số vốn này sẽ bổ sung cho hoạt động đầu tư chứng chỉ tiền gửi, phần còn lại dành cho cho vay ký quỹ.
Trong khi đó, Chứng khoán TP HCM (HSC, mã: HCM) đang triển khai kế hoạch phát hành gần 360 triệu cổ phiếu cho cổ đông theo tỷ lệ 2:1, giá 10.000 đồng/cp, kỳ vọng huy động khoảng 3.600 tỷ đồng. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ dự kiến tăng từ 7.208 tỷ đồng lên hơn 10.800 tỷ đồng.
Chứng khoán Tiên Phong (TPS, mã: ORS) cũng đặt mục tiêu tăng gấp đôi vốn điều lệ thông qua phát hành riêng lẻ tối đa 3.500 tỷ đồng, giá dự kiến 10.000 đồng/cp.
Một điểm nhấn khác là sự xuất hiện của Chứng khoán Xuân Thiện (XTSC). Sau khi đổi tên từ Chứng khoán Sen Vàng (GLS), công ty đặt mục tiêu nâng vốn điều lệ từ 2.000 tỷ đồng lên 20.000 tỷ đồng, tiến vào nhóm dẫn đầu về quy mô vốn.
Giai đoạn đầu, XTSC sẽ tăng vốn lên 3.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2025–2026 thông qua phát hành cho cổ đông hiện hữu và chào bán riêng lẻ. Đây là trường hợp đặc biệt khi một tập đoàn công nghiệp lớn tham gia trực tiếp vào thị trường chứng khoán (TTCK), hứa hẹn tạo thêm cạnh tranh trong cuộc đua vốn.
Bên cạnh tăng vốn qua phát hành cổ phiếu, một số công ty còn có kế hoạch IPO. Điển hình, Chứng khoán Kỹ thương (TCBS) có kế hoạch IPO lớn nhất từ trước tới nay của ngành. Công ty dự kiến chào bán 231,15 triệu cổ phiếu, tương đương 11,1% vốn điều lệ, với mức giá 46.800 đồng/cp, ước tính huy động hơn 10.800 tỷ đồng.
Sau phát hành, vốn điều lệ của TCBS sẽ tăng từ 20.801 tỷ lên 23.133 tỷ đồng, trở thành công ty chứng khoán (CTCK) có quy mô vốn lớn nhất thị trường. Đợt IPO dự kiến diễn ra từ 19/8 đến 8/9/2025, kết quả công bố trong tháng 9.
Ngoài TCBS, Chứng khoán VPBank (VPBankS) cũng đang chuẩn bị IPO, được kỳ vọng trở thành thương vụ lớn tiếp theo, bổ sung vốn chủ sở hữu và mở rộng hoạt động trong hệ sinh thái ngân hàng mẹ. VPBankS đã tăng trưởng mạnh về dư nợ margin trong những năm gần đây, và IPO sẽ là bàn đạp để công ty bước vào nhóm CTCK vốn hóa lớn.
Lợi hay hại?
Có thể thấy, câu chuyện tăng vốn không hề mới trong vài năm trở lại đây trong ngành chứng khoán. Tuy nhiên, ở vùng định giá đã cao, thị trường vẫn chứng kiến hoạt động này chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Thực tế, với những bước tiến ấn tượng của thị trường TTCK gần đây, nhóm cổ phiếu ngành chứng khoán đã thể hiện rõ vai trò "dẫn sóng" khi hàng loạt mã ghi nhận mức tăng giá ấn tượng. Kéo theo đó, định giá nhóm này không còn rẻ.
Mục đích chính từ các đợt tăng vốn của các CTCK vẫn chủ yếu xoay quanh mục tiêu nâng hạn mức cho vay margin khi nhu cầu vay ký quỹ của nhà đầu tư đang tăng mạnh trở lại, trong bối cảnh TTCK đã có màn trình diễn tích cực trong thời gian qua, cũng như triển vọng khả quan trong thời gian tới.
Đối với các nhà đầu tư, khi nguồn vốn của các CTCK dồi dào hơn sẽ tạo điều kiện kéo giảm lãi suất cho vay margin, vì các CTCK buộc phải cạnh tranh quyết liệt hơn để lôi kéo khách hàng. Dù biên độ lãi của mảng cho vay margin có thể co lại, tuy nhiên nguồn vốn lớn hơn sẽ giúp các CTCK cho vay nhiều hơn, từ đó duy trì được đà tăng trưởng lợi nhuận.
Bên cạnh đó, nguồn vốn tăng thêm ngoài việc đảm bảo đáp ứng hệ số an toàn vốn (NCR) ngày càng nghiêm ngặt của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cũng giúp các CTCK mở rộng danh mục tự doanh, trước kỳ vọng TTCK Việt Nam sẽ được nâng hạng trong thời gian tới, sớm nhất là vào đợt đánh giá của FTSE vào tháng 9 tới.
Quy mô vốn điều lệ ngày càng lớn hơn, đặc biệt là với nhóm CTCK có vốn từ 10.000 tỷ đồng trở lên, đồng nghĩa với năng lực tài chính của các công ty này được cải thiện, có cơ hội nâng định mức tín nhiệm từ các tổ chức xếp hạng, từ đó giúp việc huy động vốn qua phát hành trái phiếu hay vay hợp vốn từ các tổ chức nước ngoài thuận lợi hơn với lãi suất tối ưu hơn.
Dù vậy, việc tăng vốn ồ ạt cũng sẽ dẫn đến tình trạng pha loãng cổ phiếu, gây áp lực giảm giá lên cổ phiếu. Do đó, cổ đông hiện hữu cần theo dõi lịch phát hành của các CTCK để hạn chế việc pha loãng quá mức, cũng như có quyết sách phù hợp, nhất là khi Bộ Tài chính gần đây đề xuất cá nhân nhận cổ tức, thưởng bằng chứng khoán sẽ nộp thuế ngay, thay vì đợi tới khi chuyển nhượng.
Nhìn chung, trong một thị trường mà quy mô vốn là chìa khóa duy trì sức mạnh, đợt sóng tăng vốn khó dừng lại trong ngắn hạn. Khi các “ông lớn” vẫn quyết liệt mở rộng năng lực tài chính, các doanh nghiệp còn lại buộc phải nhập cuộc nếu không muốn bị thu hẹp thị phần.
Ông Bùi Văn Huy, Giám đốc Nghiên cứu FIDT lưu ý, nhà đầu tư cần đánh giá kỹ các yếu tố cơ bản, đặc biệt là nguy cơ pha loãng ROE (Return on Equity – lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) nếu việc tăng vốn không gắn với chiến lược sử dụng hiệu quả.
Hải Giang