Biến động rõ nét ở "top giữa"
Thị trường chứng khoán trong quý I/2026 ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về thanh khoản khi thu hút được dòng tiền lớn từ các nhà đầu tư. Tính chung từ đầu năm đến hết tháng 3/2026, giá trị giao dịch bình quân đạt hơn 35.000 tỷ đồng/phiên, tăng 19,9% so với bình quân cả năm 2025. "Chiếc bánh" mảng môi giới nở rộng hơn nhưng cũng đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt, đặc biệt ở nhóm công ty chứng khoán "top giữa".
Theo dữ liệu từ 3 sàn giao dịch chứng khoán, thị phần môi giới cổ phiếu không có sự thay đổi về thứ hạng ở top 3 dẫn đầu, nhưng cũng ghi nhận một số thay đổi đáng chú ý ở nhóm phía sau.
Chứng khoán VPS vẫn giữ vị trí số 1 ở cả 3 sàn, giảm nhẹ thị phần tại sàn HOSE với 15,32%, nhưng vẫn cải thiện đáng kể trên sàn HNX và UPCoM so với quý cuối năm 2025. Trên sàn HOSE, SSI và TCBS tiếp tục duy trì vị trí trong top 3.
Ở nhóm giữa, Vietcap vươn lên vị trí thứ 4 với 7,35%, vượt qua HSC dù khoảng cách khá hẹp. Chiều ngược lại, VCBS trở lại, thay thế cho vị trí của Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam.
Thị trường chứng khoán trong quý I/2026 ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về thanh khoản. Ảnh tư liệu
Không còn là "cuộc chiến" về phí
Tại FPTS, thị phần môi giới tụt lại đã kéo công ty ra khỏi nhóm top 10 trên sàn HOSE từ quý II/2025. Giải trình với cổ đông tại cuộc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên mới đây về lý do doanh thu môi giới đi lùi, lãnh đạo FPTS cho biết, áp lực cạnh tranh phí giao dịch ngày càng lớn. Dù thị trường chứng khoán năm trước tăng cả về điểm số và thanh khoản, FPTS lựa chọn giảm phí đối với nhóm khách hàng giao dịch chủ động nhằm bảo vệ thị phần. Do đó, doanh thu môi giới không thể tăng tương ứng với mức độ gia tăng của giá trị giao dịch toàn thị trường.
Theo lãnh đạo FPTS, trong bối cảnh nhiều công ty chứng khoán đồng loạt giảm phí để thu hút và giữ chân khách hàng, FPTS buộc phải tham gia cuộc chơi này nếu không muốn đánh mất thị phần. Lãnh đạo FPTS cũng thừa nhận việc không điều chỉnh phí có thể giúp duy trì lợi ích ngắn hạn, nhưng về dài hạn sẽ làm suy giảm năng lực cạnh tranh và ảnh hưởng trực tiếp đến nền tảng khách hàng.
Phân hóa kết quả kinh doanh
Kết quả kinh doanh quý I/2026 của khối công ty chứng khoán được các chuyên gia dự báo phân hóa mạnh. Theo ước tính của VCBS, nhóm công ty dẫn đầu được dự báo ghi nhận tăng trưởng tích cực nhờ thanh khoản thị trường cải thiện, dư nợ margin tăng sau các đợt tăng vốn trong năm 2025, cùng với danh mục đầu tư thiên về tài sản an toàn như trái phiếu và tiền gửi.
Ngược lại, nhóm công ty vừa và nhỏ đối mặt với nhiều thách thức hơn. Việc phụ thuộc lớn vào tự doanh cổ phiếu khiến kết quả kinh doanh dễ biến động theo diễn biến thị trường, đặc biệt trong các nhịp điều chỉnh mạnh.
Nếu như trước đây, cạnh tranh thị phần môi giới chủ yếu xoay quanh việc giảm phí giao dịch, cuộc đua hiện nay đã chuyển sang một giai đoạn mà lợi thế cạnh tranh mở rộng hơn nhiều. Nhiều yếu tố khác như vốn, công nghệ và hệ sinh thái dịch vụ trở thành những điểm cộng mới.
Vietcap là một trong những công ty chứng khoán ghi nhận mức tăng trưởng thị phần môi giới ấn tượng nhất trong quý I/2026. Theo các chuyên gia, hoạt động tư vấn cũng góp phần cải thiện doanh thu mảng môi giới của Vietcap. Ngay ở quý I/2026, doanh thu từ tư vấn trong thương vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Nông nghiệp Hòa Phát đã được ghi nhận. Hoạt động tư vấn được kỳ vọng tăng trưởng tích cực nhờ các thương vụ IPO mới. Hiệu ứng lan tỏa từ các trụ cột kinh doanh khác dự kiến sẽ còn tiếp tục. Với danh mục các thương vụ đang triển khai có trị giá khoảng 400 - 500 triệu USD, doanh thu môi giới thời gian tới cũng được kỳ vọng có thể "ăn theo" đà tăng trưởng từ hoạt động tư vấn.
Cùng đó, vào cuối năm 2025, Vietcap đã hoàn tất đợt phát hành riêng lẻ 127,5 triệu cổ phiếu, huy động thành công hơn 3.950 tỷ đồng. Theo kế hoạch, 80% số tiền này sẽ được dùng để bổ sung vốn cho hoạt động margin; 20% bổ sung vốn cho hoạt động tự doanh. Nguồn vốn dồi dào đón đầu sự cải thiện mạnh mẽ của thanh khoản trên thị trường chứng khoán giúp Vietcap tăng trưởng ấn tượng ngay quý đầu năm.
Chia sẻ tại cuộc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên vừa tổ chức, Tổng Giám đốc Vietcap Tôn Minh Phương ước tính, lợi nhuận trước thuế trong quý I/2026 của công ty đạt khoảng 400 tỷ đồng, tăng hơn 30% so với cùng kỳ.
Thực tế cho thấy, nhiều công ty chứng khoán sớm ghi nhận vị thế mới chỉ sau vài năm "lột xác" thông qua các thương vụ mua bán - sáp nhập (M&A), trong đó, không ít công ty đang đặt ra mục tiêu bước lên top dẫn đầu.
Sau khi vươn lên nhanh chóng ở mảng môi giới chứng khoán phái sinh, DNSE lần đầu lọt vào top 10 thị phần chứng khoán cơ sở trên sàn UPCoM trong quý vừa qua. Chia sẻ tại cuộc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên vừa qua, ông Nguyễn Hoàng Giang - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Chứng khoán DNSE kỳ vọng, DNSE sẽ có cơ hội gia tăng thị phần chứng khoán cơ sở mạnh mẽ hơn. Cơ sở cho kỳ vọng này đến từ khả năng tận dụng hạ tầng công nghệ cùng việc dự kiến sớm kết nối với VNeID, giúp mở rộng nhanh chóng tệp khách hàng.
Theo Tổng Giám đốc DNSE Nguyễn Ngọc Linh, thị trường chứng khoán Việt Nam đang hướng tới việc triển khai giao dịch trong ngày, hành vi của nhà đầu tư trên thị trường cơ sở có thể dần tiệm cận với hành vi giao dịch trên thị trường phái sinh. Vì vậy, DNSE đã và đang tập trung đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ, trải nghiệm người dùng, cũng như mở rộng tệp khách hàng phái sinh như một bước chuẩn bị chiến lược cho sự chuyển dịch sang thị trường cơ sở.
Không riêng DNSE, nhiều công ty chứng khoán khác cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ, từ nền tảng giao dịch, API mở cho đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Điều này cũng nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng và gia tăng tần suất giao dịch, tăng thị phần môi giới trong giai đoạn mới của thị trường./.
Tùng Linh