Khi căng thẳng giữa Israel và Iran leo thang tới mức báo động, giới lãnh đạo Israel đã chuẩn bị cho một phương án quân sự được đánh giá là táo bạo nhất từ trước tới nay.
Theo các nguồn tin được tiết lộ, không quân Israel đã xây dựng kế hoạch triển khai các đợt không kích sâu vào lãnh thổ Iran nhằm vào những mục tiêu chiến lược quan trọng.
Trong bối cảnh đó, một cuộc điện đàm diễn ra vào phút cuối đã làm thay đổi toàn bộ cục diện.
Theo thông tin được công bố, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trực tiếp liên lạc với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu để đề nghị hoãn phương án sử dụng tiêm kích tấn công Iran.
Cuộc trao đổi diễn ra khi các phương án quân sự đã được chuẩn bị và giới chức hai bên đang đứng trước nguy cơ xảy ra một cuộc đối đầu trực tiếp quy mô lớn tại Trung Đông.
Washington khi đó cho rằng một chiến dịch sử dụng tiêm kích có thể dẫn tới những hệ quả khó lường.
Không chỉ làm gia tăng nguy cơ bùng nổ chiến tranh khu vực, hoạt động này còn có thể kéo theo phản ứng quân sự mạnh mẽ từ Tehran, đẩy toàn bộ khu vực vào vòng xoáy xung đột mới.
Trong kế hoạch ban đầu, các phi đội tiêm kích tàng hình đa nhiệm F-35I Adir cùng tiêm kích đa năng F-15I Ra'am của Israel được xem là lực lượng chủ công.
Máy bay F-35I Adir là phiên bản được Israel tùy biến từ dòng tiêm kích tàng hình F-35 do Mỹ phát triển, có bán kính chiến đấu trên 1.000 km và khả năng xuyên phá các hệ thống phòng không hiện đại.
Trong khi đó, tiêm kích đa năng F-15I Ra'am được thiết kế cho nhiệm vụ tấn công tầm xa với tải trọng vũ khí lớn, đủ sức mang theo nhiều loại bom dẫn đường chính xác và tên lửa hành trình.
Tuy nhiên, phương án này cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Để tiếp cận các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Iran, chiến đấu cơ Israel phải thực hiện hành trình dài hàng nghìn km, đòi hỏi hoạt động tiếp nhiên liệu trên không và khả năng phối hợp tác chiến cực kỳ phức tạp.
Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến chiến dịch thất bại hoặc dẫn đến tổn thất ngoài dự kiến.
Chính vì vậy, cuộc gọi giữa ông Trump và ông Netanyahu được cho là đã đóng vai trò then chốt.
Thay vì lựa chọn kịch bản sử dụng không quân trực tiếp, Israel đã cân nhắc những phương án khác nhằm duy trì sức ép đối với Iran nhưng vẫn hạn chế nguy cơ đẩy xung đột vượt ngoài tầm kiểm soát.
Diễn biến này phản ánh một thực tế quen thuộc trong môi trường an ninh quốc tế hiện đại.
Những quyết định quan trọng nhất đôi khi không được đưa ra trên chiến trường mà trong các cuộc điện đàm giữa các nhà lãnh đạo.
Chỉ vài phút trao đổi có thể làm thay đổi kế hoạch của cả một chiến dịch quân sự được chuẩn bị trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
Đối với Israel, việc tạm gác phương án không kích bằng tiêm kích không đồng nghĩa với từ bỏ mục tiêu chiến lược.
Trong khi đó, Mỹ cũng cho thấy nỗ lực kiểm soát nhịp độ leo thang nhằm tránh nguy cơ bùng phát một cuộc chiến tranh quy mô lớn tại Trung Đông.
Cuộc gọi phút chót ấy vì thế không chỉ ngăn một phi đội tiêm kích cất cánh, mà còn góp phần ngăn chặn nguy cơ bùng nổ một cuộc đối đầu có thể làm rung chuyển toàn bộ khu vực.
Việt Hùng