Cuộc họp với 23 doanh nghiệp trụ cột: Định hình diện mạo mới cho vốn nhà nước

một giờ trướcBài gốc

Trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào chu kỳ phát triển mới với những yêu cầu khắt khe về tính tự chủ và hiệu quả, cuộc họp này không chỉ đơn thuần là việc hoàn thiện một văn bản pháp lý, mà thực chất là bước "tổng duyệt" quan trọng để định vị lại vai trò dẫn dắt của khu vực kinh tế nhà nước, khơi thông những nguồn lực khổng lồ đang còn tiềm ẩn trong các tập đoàn, tổng công ty hàng đầu.

Với sự hiện diện của lãnh đạo các Bộ: Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Tư pháp, Nội vụ, Công Thương, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cùng đại diện của 23 tập đoàn và tổng công ty lớn nhất cả nước, quy mô của cuộc họp đã nói lên tầm vóc của vấn đề. Đây là thời điểm mà các cơ quan quản lý và các "đầu tàu" kinh tế cùng ngồi lại để thống nhất về một bộ tiêu chí phân loại mới – thứ vốn được coi là "kim chỉ nam" cho tiến trình cơ cấu lại vốn nhà nước trong 5 năm tới.

Theo kế hoạch, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp (Ảnh: Báo Chính Phủ)

Lịch sử cải cách kinh tế Việt Nam đã chứng minh rằng, doanh nghiệp nhà nước luôn đóng vai trò là "quả đấm thép", là lực lượng nòng cốt để Nhà nước điều tiết vĩ mô và đảm bảo an ninh kinh tế. Tuy nhiên, khi thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số và xu hướng xanh hóa, những chiếc áo cơ chế cũ dường như đã trở nên chật chội.

Việc ban hành tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2026 - 2030 chính là lời giải cho bài toán: Nhà nước cần nắm giữ những gì và cần buông bỏ những gì để tạo ra không gian phát triển tối ưu cho toàn bộ nền kinh tế. Tinh thần của cuộc họp lần này, dưới sự điều hành của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, chính là sự quyết liệt trong hành động và minh bạch trong tư duy quản trị.

Tiêu chí phân loại: Không chỉ là con số, đó là tư duy chiến lược

Trọng tâm của dự thảo lần này nằm ở việc xác lập lại ranh giới hiện diện của vốn nhà nước. Thay vì cách tiếp cận dàn trải như trước đây, bộ tiêu chí mới hướng tới sự tập trung chuyên sâu.

Nhà nước sẽ kiên định nắm giữ 100% vốn hoặc tỷ lệ chi phối tại những lĩnh vực mang tính độc quyền tự nhiên, hạ tầng năng lượng cốt yếu, quốc phòng an ninh và những dịch vụ công cộng mà khu vực tư nhân chưa thể đảm đương. Đây là sự lựa chọn mang tính chiến lược nhằm bảo vệ "huyết mạch" quốc gia, đồng thời khẳng định vai trò trụ cột của kinh tế nhà nước trong những tình huống khẩn cấp hoặc các giai đoạn biến động của thị trường toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, đối với những ngành nghề mà thị trường đã vận hành ổn định và có sự tham gia hiệu quả của các thành phần kinh tế khác, dự thảo mở ra lộ trình thoái vốn và cổ phần hóa một cách linh hoạt nhưng thực chất. Điều này phản ánh một tư duy tiến bộ: Nhà nước không làm thay những gì dân và doanh nghiệp tư nhân làm tốt hơn. Việc phân loại rõ ràng sẽ giúp loại bỏ tình trạng đầu tư ngoài ngành, phân tán nguồn lực, từ đó giúp các tập đoàn nhà nước tập trung vào các lĩnh vực lõi, nâng cao năng lực cạnh tranh và thực hiện tốt hơn chức năng dẫn dắt, tạo động lực lan tỏa cho cả chuỗi cung ứng.

Tiếng nói từ thực tiễn của 23 "ông lớn" và sự cộng hưởng chính sách

Việc mời đại diện 23 tập đoàn, tổng công ty – từ những đơn vị năng lượng như EVN, PVN, TKV đến các tổng công ty xây dựng và nông nghiệp – dự họp là một minh chứng cho cách tiếp cận đa chiều của Chính phủ. Những người trực tiếp "chèo lái" các con tàu kinh tế khổng lồ này sẽ mang tới những góc nhìn chân thực từ hiện trường sản xuất và kinh doanh. Một bộ tiêu chí phân loại dù có hay trên mặt chữ nhưng nếu không tương thích với đặc thù vận hành của từng ngành nghề thì sẽ khó lòng đi vào cuộc sống. Do đó, cuộc họp sáng mai dự kiến sẽ là nơi diễn ra những thảo luận thẳng thắn về tính khả thi, về lộ trình chuyển đổi và cả những rào cản về mặt thể chế đang kìm hãm sự bứt phá của doanh nghiệp.

Sự tham gia của các Bộ ngành liên quan như Bộ Tài chính hay Bộ Tư pháp sẽ đảm bảo rằng mỗi tiêu chí đưa ra đều có sự hài hòa giữa mục tiêu bảo toàn, phát triển vốn nhà nước và yêu cầu thượng tôn pháp luật. Trong quá trình chuẩn bị cho cuộc họp này, theo tinh thần của Văn bản số 4295/VPCP-KTTH, các bên đã có những đợt rà soát kỹ lưỡng về dữ liệu và thực trạng quản trị. Đây là nền tảng quan trọng để Chính phủ đưa ra những quyết sách đúng và trúng, tránh tình trạng "cào bằng" trong phân loại, từ đó tạo ra cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả doanh nghiệp dựa trên các chỉ số thực tế thay vì những báo cáo hành chính khô khan.

Kỳ vọng về một nền kinh tế tự cường và bền vững

Nhìn rộng hơn, việc xác định tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2026 - 2030 là một phần không thể tách rời của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội chung của đất nước. Khi các doanh nghiệp nhà nước được đặt vào đúng vị trí và vận hành theo những tiêu chuẩn quản trị hiện đại, họ sẽ là nhân tố then chốt để thúc đẩy các dự án hạ tầng lớn, các công trình mang tầm vóc quốc gia và là điểm tựa cho tiến trình chuyển đổi số toàn diện. Sự thành công của cuộc họp này sẽ lan tỏa niềm tin tới thị trường, khẳng định cam kết của Chính phủ trong việc xây dựng một môi trường kinh doanh bình đẳng, nơi mọi nguồn lực quốc gia đều được tối ưu hóa để phục vụ mục tiêu tăng trưởng bền vững.

Kết quả của phiên họp dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vào sáng mai sẽ là cơ sở để Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định chính thức. Đây được kỳ vọng sẽ là dấu mốc quan trọng, mở đầu cho một chương mới của khu vực kinh tế nhà nước Việt Nam – một giai đoạn mà sự hiệu quả, liêm chính và khát vọng cống hiến sẽ là thước đo cao nhất cho mọi hành động. Khi những nút thắt về phân loại và cơ cấu vốn được tháo gỡ, những "quả đấm thép" sẽ thực sự trở nên nhạy bén và mạnh mẽ hơn, đủ sức đưa nền kinh tế vượt qua những con sóng lớn để vươn tới những đỉnh cao mới trong giai đoạn 5 năm tới.

Tú Anh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/cuoc-hop-voi-23-doanh-nghiep-tru-cot-dinh-hinh-dien-mao-moi-cho-von-nha-nuoc-10417292.html